Woensdag 12/08/2020

Analyse

De 'paramail' van Peeters: zo schiet je jezelf in de voet

Zowel vicepremier Alexander De Croo (Open Vld) als eerste minister Charles Michel (MR) zijn niet te spreken over de uitschuiver. Meer en meer raken Peeters en de CD&V geïsoleerd binnen de regering.Beeld Wouter Van Vooren

Vicepremier Kris Peeters (CD&V) heeft veel punten verloren afgelopen weekend. Binnen de regering en binnen zijn partij. En dat net voor een aantal cruciale weken, met belangrijke discussies over de begroting en de tax shift in het vooruitzicht.

Aan ontslag of vervanging is geen sprake, maar dat Peeters een serieuze uitschuiver heeft gemaakt, dat is duidelijk. Een uitgelekte mail in Het Laatste Nieuws leert dat hij verzet aanmoedigt tegen zijn eigen regering, meer bepaald tegen de beslissing om militairen bewakingsopdrachten te geven op straat.

N-VA, de grootste voorstander van deze maatregel, reageert kwaad. Volgens voorzitter en Antwerps burgemeester Bart De Wever speelt Peeters "een laag politiek spel", waarvoor achterbaks het vriendelijkste woord is dat hij kan verzinnen. Hij had zaterdagavond per sms contact met Peeters, maar de plooien zijn niet gladgestreken. Tijdens het partijbureau van N-VA vanochtend staat slechts één punt op de agenda: wat nu met Peeters en CD&V?

Het wederzijdse wantrouwen tussen N-VA en CD&V was al groot door het geruzie over de tax shift en de invoering van een vermogenswinstbelasting - op een besloten vergadering noemde De Wever CD&V eerder een rem op de regering. En nu piekt de achterdocht echt. Bij N-VA geven verschillende partijleden toe dat ze niet meer weten wat aan te vangen met Peeters. "Ik ben teleurgesteld", zegt minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon. "Er is werk genoeg. Aan politieke spelletjes hebben we nu niets."

Maar ook binnen CD&V wordt met wenkbrauwgefrons gereageerd op de 'paramail'. Dat CD&V zich moet weren in de regering, daar bestaat eensgezindheid over. Maar niet iedereen lijkt ervan overtuigd dat Peeters die verdediging juist aanpakt. Het beste bewijs daarvan is dat de mail naar alle waarschijnlijkheid gelekt is door een Antwerpse partijgenoot van hem (zie kader). Illustratief is ook de reactie van voorzitter Wouter Beke. Die neemt het op voor zijn vicepremier, hij vindt dat hij geen fout heeft gemaakt. Maar tegelijk laat hij via zijn woordvoerder weten dat hij nergens van op de hoogte was. Ook niet van het bestaan van de mail, zoals Peeters. En dat hij "het niet zou gedaan hebben". Een kleine, maar interessante opmerking.

Totentrekkerij

Binnen CD&V zijn de machtsverhoudingen al een tijdje aan het verschuiven, weg van Peeters, en richting Beke. De Limburger voelt zich almaar zelfverzekerder als voorzitter. Mede omdat hij bij de verkiezingen van afgelopen zomer een grote overwinning behandelde in zijn thuisprovincie. Iets wat Peeters niet kan zeggen. Die werd in Antwerpen verslagen door Liesbeth Homans (N-VA). Dat de vicepremier, net voor zeer belangrijke onderhandelingen over de begroting en de tax shift, zichzelf en bijgevolg zijn partij in de voet schiet, zal zijn positie intern geen deugd doen.

Peeters zelf vindt niet dat hij zich moet verontschuldigen voor de paramail. Volgens hem gaat het om een ludieke actie van de lokale Antwerpse afdeling, die verkeerd gelopen is."We zijn niet deloyaal. We steunen de maatregelen van de regering, maar blijven wel kritisch", laat Peeters via zijn woordvoerder weten. "We voelen ons nu niet de paria, absoluut niet. We blijven werken aan goede resultaten voor deze regering. Zoals steeds."

Premier Charles Michel kan intussen zijn eigen ogen niet geloven. Toen zijn regering van start ging, voorspelde iedereen dat vooral zijn MR het moeilijk zou krijgen. Maar het omgekeerde is waar: MR houdt als enige Franstalige partij relatief eenvoudig stand, terwijl net de Vlaamse partijen N-VA, CD&V en Open Vld mekaar constant bekampen.

Michel wilde gisteren geen officiële commentaar kwijt. Maar goed ingelichte bronnen zeggen dat er zaterdagochtend net geen spreekwoordelijke stoom uit zijn oren kwam toen hij over de mail hoorde. Dat uitgerekend Peeters, de man met wie hij tijdens de formatie een goede band heeft opgebouwd, stiekem oppositie voert maakt de zaak des te pijnlijker. In telefoongesprekken met Peeters en De Wever benadrukte hij dat het nu écht gedaan moet zijn met ruzie stoken.

Ook Open Vld-vicepremier Alexander De Croo zegt dat "de totentrekkerij" moet stoppen "Als je zaken wilt doen, kun je dat enkel als je samenwerkt, niet als je continu tegenwerkt." Tijdens het eerstvolgende kernkabinet deze week moeten de koppen bij mekaar gestoken worden, vindt zowel MR als Open Vld.

Michel heeft niet veel tijd om de regering op een lijn te krijgen. Centrumrechts staat zoals gezegd voor bepalende keuzes. Er moet vrijdag beslist worden of de militairen al dan niet op straat blijven. N-VA en MR zijn sowieso voor, CD&V en Open Vld alleen als het terreurniveau op drie blijft (van de vier).

Martelgang

De begroting moet op orde gezet worden. Begin maart wacht een Europees herexamen. Als de regering daar niet slaagt, komt er verstrengd Europees toezicht en wellicht een reeks nieuwe besparingen.

Sowieso moet het federale niveau vijf miljard euro extra besparen in de komende twee jaar. En dan is er nog de tax shift. Een thema dat in recordtempo is uitgegroeid tot de omvang van (rot)dossiers zoals B-H-V en de nachtvluchten. Met een verenigde coalitie zullen februari en maart al lastig worden. Met een coalitie die mekaar niet kan zien of ruiken, wordt het een martelgang.

Hoe belandde de 'paramail' op straat?

Vicepremier Kris Peeters en diens kabinet kwamen wel degelijk met het initiatief op de proppen, al stelde Ariane Van Dooren, de voorzitter van CD&V Antwerpen, de e-mail op. Ook op het partijhoofdkwartier waren een aantal mensen op de hoogte van de actie - al is voorzitter Wouter Beke daar niet bij. Peeters zou de afgewerkte tekst ook niet gelezen hebben voor die verstuurd werd door Van Dooren. De mail werd vrijdagnamiddag bezorgd aan vijftien kopstukken van CD&V Antwerpen.

De vraag blijft: waar zit het lek naar Het Laatste Nieuws, de krant die de mail 's anderendaags al publiceerde? Zekerheid is er niet, maar alles wijst erop dat het van binnen CD&V Antwerpen komt. Volgens een gerucht is er daar onvrede over de lijstvorming bij de vorige verkiezingen. 't Stad werd toen maar karig bedeeld. Sowieso staat CD&V Antwerpen ook dicht bij de lokale N-VA-afdeling van Bart De Wever, door hun samenwerking in de Antwerpse meerderheid.

Schepen Marc Van Peel zegt: "Ik heb de mail gekregen, maar vind het een ongelukkig initiatief. Ik noch mijn collega-schepen Philip Heylen zijn hierover geconsulteerd. Wij vinden dat de para's vandaag hun plek hebben op straat, om de Joodse instellingen te bewaken." Of hij zich dan aansluit bij De Wever en zich tegen Peeters keert? "Dat niet. De soldaten hebben vandaag hun nut. Maar na verloop van tijd moet er een evaluatie komen van de maatregel. Ik ga dus akkoord met zowel De Wever als Peeters."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234