Donderdag 29/10/2020

Antwerpen

De paradox van de War on Drugs: meer repressie, meer geweld

Bart De Wever sloeg het oorlogspad in en wil daar vooralsnog niet van afwijken.Beeld BELGA

Vijf jaar nadat burgemeester Bart De Wever (N-VA) het vuur aan de lont stak van zijn War on Drugs, wordt de wrange paradox steeds duidelijker: net het repressieve beleid leidt tot een escalatie van geweld. "Het is een opbod zonder einde."

“Sinds de War on Drugs is gestart hebben we drieduizend dealers opgepakt en honderden drugspanden gesloten, dus kom niet zeggen dat dit niet werkt”, zei De Wever in oktober in de Gazet Van Antwerpen. In het repressieve kamp krijgen vooral de cijfers een glansrol.

Sinds 2013, toen er bijna 5 ton cocaïne in beslag werd genomen, gingen de douanevangsten als een raket de lucht in. In 2017 werd 38 ton cocaïne onderschept, arresteerde de Federale Gerechtelijke Politie Antwerpen 135 verdachten en legde de hand op 10,2 miljoen euro aan witgewassen drugswinsten.

“Mooie statistieken, maar ik zie geen structurele ontwrichting van de markt”, is criminoloog Tom Decorte (UGent) cynisch over die recordcijfers. “De markt droogt niet op, is niet duurder of moeilijker bereikbaar, en elke gearresteerde drugsdealer wordt vervangen door een nieuwe.”

Cijfers zeggen inderdaad niet alles. De sfeer in Antwerpen lijkt steeds grimmiger te worden, met de dodenlijst als nieuwste bewijs. “De mensen die een centje willen meepikken, de kleine garnalen, die schrik je af. Maar de zware criminelen blijven wel over in zo’n risicoklimaat. Zij grijpen eveneens drastischer in en deinzen niet terug van openlijk schieten of afdreigen”, zegt Decorte. “De War on Drugs is een opbod zonder einde.”

De georganiseerde misdaad heeft nu eenmaal geen rechtsmiddelen om haar marktaandeel te beschermen, enkel intimidatie en geweld. “Van veiligheid of volksgezondheid ligt het criminele milieu niet wakker”, zegt politiecommissaris Peter Muyshondt.

Onlangs legde econoom Paul De Grauwe in deze krant de directe link tussen een toename van geweld en een oorlogsverklaring aan drugs. Vanuit een economische logica: repressie zorgt voor een risicovolle productie en verdeling, wat de straatprijs omhoog drijft. Net die grote winstmogelijkheden geven criminelen de financiële middelen om de oorlog te laten escaleren. “Het gevolg is nog meer geweld, nog meer moordpartijen.”

Lees ook: Hoe de realiteit de fictie inhaalt in Antwerpse drugsoorlog

Europese coke hub

En als we de cijfers mogen geloven: nog meer drugs. Moeten we daarvoor ook naar de noorderburen kijken? De gecoördineerde aanpak in Rotterdam werpt de laatste jaren zijn vruchten af. In 2016 werd 13 ton cocaïne onderschept, in 2017 was dat nog maar 5 ton.

Alleen lijkt de grootste economische troef van de Antwerpse haven, flexibiliteit en efficiëntie, haaks te staan op strengere controles. “En de omvang ervan is zo groot, het aantal schepen en containers zo omvangrijk, dat krijg je nooit waterdicht binnen een redelijk budget”, denkt Decorte.

Zo kan de diamantstad jaar na jaar een grotere claim leggen op de titel van ‘Europese coke hub’. Het witte goud dat binnenstroomt vanuit Zuid-Amerika vindt in de Antwerpse haven een ideaal distributiecentrum naar andere steden in Noordwest-Europa. De vraag is nu: zal betere repressie opnieuw tot meer escalatie leiden?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234