Donderdag 27/01/2022

De paniekzaaiers van de beurs

Evangelos Venizelos wordt er moedeloos van. Elke dag moet de Griekse minister van Financiën een vals gerucht over zijn land tegenspreken. Nee, Griekenland organiseert geen referendum over de euro. Nee, Griekenland vraagt geen uitstel van betaling. Nee, de onderhandelingen met het IMF zijn niet afgebroken. Venizelos ziet in de aanhoudende stroom een georganiseerde aanval van speculanten. "De commentaren en analyses zijn onverantwoordelijk en onzinnig", zo reageerde hij afgelopen weekend per communiqué.

Angelsaksische blogs als Business Insider of Zerohedge maken er geen geheim van dat ze de euro liever kwijt dan rijk zijn. Ze grijpen elk gerucht aan om Griekenland, doorgaans met het nodige cynisme, de grond in te schrijven. Sociale media als Twitter en Facebook dienen als hun megafoon.

De geruchten, ratingrapporten of straffe uitspraken die de bal aan het rollen brengen, kunnen uit elke hoek van de planeet komen. Voor toppolitici, hoge functionarissen en bankiers is het daardoor op eieren lopen. Of ze nu een toespraak houden voor de lokale Rotaryclub of zich onhandig uitdrukken in een radiointerview, elke straffe quote wordt via de blogosfeer 'in realtime' de hele wereld ingestuurd.

Beurstraders kijken voortaan niet alleen meer naar hun terminals van de financiële persbureaus Bloomberg, Reuters en Dow Jones, maar ook naar hun Twitterscherm. Want als een gerucht de markt beïnvloedt en de kudde in beweging komt, moet je mee. Of het nieuws echt klopt, doet dan even niet ter zake.

Niet alleen de euro wordt meegezogen door de digitale geruchtenstroom. De Zwitserse frank maakte eergisteren een forse duik tegenover de euro door een vals gerucht over een nakende ingreep van de Zwitserse centrale bank.

Ook de banken kunnen ervan meespreken. Eén misbegrepen citaat van een hoge beleidsmaker is voldoende om de beurskoers naar beneden te jagen, zo mocht Dexia ervaren (DM 21/9). Omdat de Bloomberg-journalist van dienst op een persconferentie van eurocommissaris Joaquin Almunia het Frans van de Spanjaard slecht had begrepen, stuurde Bloomberg een verkeerd bericht de wereld in. Almunia zal voortaan twee keer nadenken vooraleer hij een specifieke bank bij naam vermeldt.

De doorgaans anonieme bloggers deinzen er niet voor terug om de informatie wat op te fokken. Hoe meer paniek, hoe beter, zullen de agressiefste speculanten denken.

Toen Stefaan Decraene onverwacht vertrok als CEO van Dexia Bank België, werd dat in de blogosfeer al snel 'Dexia verliest CEO', alsof de hele groep zonder leider viel. En toen de Gemeentelijke Holding, een grootaandeelhouder van Dexia, nieuwe waarborgen kreeg van de overheid, klopten de financiële blogs dat snel op tot een 'bailout' van Dexia.

Nonstop geruchtenmolen

Elke grootbank ziet zich nu genoodzaakt om zich te wapenen tegen paniekzaaiers op het internet. "Sinds dit jaar screenen we de sociale media. Als er echt foute zaken gepubliceerd worden, reageren we meteen. Juridische procedures hebben we niet lopen. We reageren alleen met teksten. Met Twitter zijn we twee maanden geleden begonnen", zegt Dexia-woordvoerster Ulrike Pommée.

Als de blogs van de grote financiële kranten - zoals 'Alphaville' van The Financial Times of 'The Source' van The Wall Street Journal - een onheilspellend bericht lanceren, dan is het hek helemaal van de dam. Want zij hebben meer gewicht en een groter lezerspubliek dan de gespecialiseerde financiële blogs.

Het aandeel van BNP Paribas kelderde op 13 september met ruim 10 procent, nadat via een opiniestuk in The Wall Street Journal het gerucht werd verspreid dat de bank geen Amerikaanse dollars meer kon lenen. De bron was een "anonieme directeur bij BNP Paribas."

BNP-baas Baudouin Prot was 'not amused'. "We verbazen ons erover dat The Wall Street Journal - zonder ons daar vooraf over in te lichten - een opiniebijdrage laat passeren die gebaseerd is op anonieme bronnen en die zoveel ongeverifieerde feiten en technische fouten omvat", reageerde het Parijse hoofdkwartier gepikeerd. En daar bleef het niet bij. BNP Paribas heeft de Franse beurswaakhond AMF gevraagd een onderzoek te openen.

Sectorgenoot Société Générale maakte het ook al mee. Opnieuw kwam het onheil uit Angelsaksische hoek. De Britse boulevardkrant Daily Mail had het alarmerende verhaal gebracht over de naderende ondergang van SocGen. Dat bleek gebaseerd te zijn op een hypothetisch verhaal uit Le Monde, waarvan het fictieve karakter de Mail was ontgaan. De Britse krant verontschuldigde zich daarna "voor elk mogelijk ongemak" dat de foute berichtgeving veroorzaakt had. De beurskoers van SocGen zonk die dag met bijna 15 procent.

Niet alleen Europese banken draaien tureluurs door de nonstop geruchtenmolen. De Amerikaanse reus Bank of America ging eind augustus frontaal in de aanval tegen Business Insider en 24/7 Wall St. Die veelgelezen blogs wisten te melden dat de bank dringend voor meer dan 100 miljard dollar aan vers kapitaal nodig had. Het incorrecte gerucht verspreidde zich snel over de marktenzalen en drukte op alle bankaandelen wereldwijd.

Liftroddels van Goldman Sachs

De meest mysterieuze financiële twitteraar gaat schuil achter de naam 'GSElevator', kort voor 'Goldman Sachs Elevator'. De onbekende man of vrouw, naar eigen zeggen een bankier bij Goldman Sachs, twittert de opmerkelijkste gesprekken die hij in de lift van de prestigieuze Wall Street-bank hoort. GSElevator portretteert zijn collega's vaak als arrogante en soms wat racistische macho's, wellicht tot grote ergernis van de Goldman Sachs-top. De details zijn zo accuraat dat al weken gegist wordt naar zijn werkelijke identiteit. De twitteraar zegt sinds kort niet alleen zijn eigen ervaringen, maar ook de roddels die andere 'Goldmanites' hem toesturen, te verspreiden.

Twitter heeft op een nog andere manier impact op de financiële markten. Sommige wetenschappers proberen uit de miljoenen tweets per dag een betrouwbare beursbarometer te distilleren. Johan Bollen, een Limburgse professor computerwetenschappen, haalde een jaar geleden nog het wereldnieuws met onderzoek waaruit blijkt dat hij uit de juiste screening van Twitterberichten de richting van de beursindex Dow Jones kan voorspellen. Sinds kort is er zelfs een beleggingsfonds op de markt dat op zijn onderzoek gebaseerd is.

In de cultfilm Pi uit 1998, van de (toen nog onbekende) regisseur Darren Aronofsky, zoekt het hoofdpersonage naar de ultieme wiskundige formule voor de beurs. De computeranalyses van Twitter maken van die fictie realiteit.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234