Dinsdag 30/11/2021

De pacemaker van Martin en andere dingen

Het Schotse kwartet Mogwai bracht zopas zijn tweede cd uit, Come On Die Young, een aansporing die de vier heren hopelijk niet zelf zullen volgen. Mogwai maakt immers mooie, voornamelijk instrumentale rockmuziek die afwisselend dromerig en uitdagend, intens en rustgevend klinkt.

De leden van Mogwai staan niet graag als individu in de belangstelling. Er was een tijd dat ze zich verscholen achter pseudoniemen als Cpt. Meat, bionic, DEMONIC en pLasmatroN. Ondertussen is bekend dat de heren naar namen als John Cummings, Stuart Braithwaite en Martin Bulloch luisteren. De eerste twee zijn de gitaristen, de laatste is de drummer. De, nog redelijk nieuwe, pianist-bassist wil alleen zijn voornaam verklappen, Barry. Samen met John schuift hij aan voor een interview. De groep tracht dan wel gezichtsloos door het leven te stappen, haar muziek is dit allerminst. Daar waar Mogwai op haar debuut uit 1997, Young Team, vooral de noise-kaart trok, heeft ze met Come On Die Young haar muzikale palet verbreed. Ze kiest vaker voor onderhuidse spanning dan voor de directe confrontatie en meer nog dan vroeger houdt ze van een sterke dynamiek. Het nieuwe 'Kappa', met zijn dromerige sfeer en sporadische noise-uitbarstingen is daarvan een treffende illustratie.

Wel zijn de songs van Mogwai nog altijd instrumentaal, een uitzondering als 'Cody' niet te nagesproken. "Zelfs 'Cody' beschouwen we als een instrumentaal nummer, omdat de stem gebruikt wordt als een extra instrument. De zang dient niet om een boodschap te verkondigen, maar is een geluid dat de songs kleurt." Dus ondanks dat het meestal instrumentale lappen muziek zijn, mogen we ze toch songs noemen? "Eh, wel, wat zijn de alternatieven. Tune? Song? Stuk? Werk? Opus? Ja, opus dat lijkt me wel geschikt. (hilariteit)" Maar was het vanaf het begin van Mogwai het uitgangspunt om instrumentale muziek te maken? "Neen. Ik denk dat onze nummers van bij de start al afweken van de doorsnee indie-muziek, maar we waren er niet tevreden over. Die afwisseling van strofen en refrein lag ons gewoon niet, vandaar dat we een andere richting zijn uitgegaan."

Auteurs lichten hun songtitels vaak uit de tekst, maar bij instrumentale muziek kan dat natuurlijk niet. Hoe komt Mogwai aan titels als 'Year 2000 Non-Compliant Cardia', 'A Cheery Wave from Stranded Youngsters', 'Small Children in the Background' of 'May Nothing but Happiness Come through Your Door'. "We bedenken ze altijd achteraf. Het zijn krantentitels, straatnamen of grappige zinnetjes die we uit onze jeugd herinneren. 'Year 2000 Non-Compliant Cardia' heeft met Martin te maken. Hij heeft een pacemaker en hij moest naar het ziekenhuis om uit te maken of het toestel niet zou stilvallen op 1 januari 2000. It turned out to be compliant with the year 2000." Is het niet gevaarlijk voor een drager van een pacemaker om te drummen in een rockgroep. "Dat zou wel kunnen, maar vermoedelijk is het gevaarlijkste dat hij in een band speelt tout court. 't Is niet bepaald de gezondste bezigheid: veel reizen, weinig slaap en veel drank."

Behalve een zeer sporadische zanglijn duikt in Mogwais songs ook af en toe een stemsample op. Zo horen we in de opener van Come On Die Young, 'Punk Rock:', Iggy Pop zeggen: "What sounds to you like a big load of trashy old noise, is in fact the brilliant music of a genius, myself". Niet echt bescheiden, maar dat vinden de heren niet erg, want Iggy is een van hun absolute helden. "Wat hij zegt, is gewoon de waarheid." En wat vindt de proto-punker zelf van zijn aanwezigheid op de plaat? "Vermoedelijk weet hij het niet, we hebben geen toestemming gevraagd. Hij kan ook maar beter geen geld eisen, dat zou niet erg punk zijn. (lacht)." De plaat eindigt met een remix van het bewuste nummer, getiteld 'Punk Rock/Puff Daddy ANTICHRIST', waarbij moet gezegd dat de twee T's uit de titel op hun kop moeten staan, zodat het woord 'antichrist' niet meteen opvalt. "Puff Daddy is de antichrist. Nu ja, misschien is dat overdreven, het was een poging om uit te drukken hoe slecht zijn muziek wel is. We zijn niet religieus, maar als het Kwaad bestaat, dan lijkt het waarschijnlijk op Puff Daddy."

De muziek van Mogwai ontstaat uit een collaboratief proces. Een vast werkpatroon hebben de heren echter niet. "Iemand komt bijvoorbeeld op de repetitie met een idee, vaak een melodietje op gitaar of piano. Daarna draagt iedereen zijn steentje bij. Het gebeurt ook dat iemand een hele song uitwerkt." Als je Mogwai live aan het werk ziet, dan krijg je soms de indruk dat de band zijn nummers sterk hertimmert. "Daar ben ik het niet mee eens. Misschien dat sommige eindes verschillen, maar de songs blijven in wezen onveranderd, want ze bezitten dezelfde structuur. Soms moeten we de instrumentatie wel aanpassen omdat we niet alle instrumenten bijhebben of omdat we er op de plaat veel meer hebben bespeeld dan dat we live kunnen. Een sampler is dan een handig hulpmiddel."

"Wat optredens ook moeilijk maakt, is het feit dat we met zoveel aparte stemmingen zitten. Ondertussen hebben we al enkele gitaren, maar het blijft een hele klus om ze voortdurend te herstemmen. We zijn Sonic Youth niet, waarvan de gitaristen wel een twintigtal gitaren mee op tournee hebben. Elk van hen, wel te verstaan." Over Sonic Youth gesproken. Als een rockband veel met aparte gitaarstemmingen werkt, is een vergelijking met de New Yorkse artcore-formatie bijna onvermijdelijk. "Sonic Youth heeft veel bijgedragen aan de ontwikkeling van de gitaarmuziek Maar zij is natuurlijk niet de enige. Neem Teenage Fanclub, die groep werkt ook vaak met vreemde stemmingen, of My Bloody Valentine. Die bands en honderden andere hebben ons evenveel beïnvloed als Sonic Youth."

Christophe Verbiest

Come On Die Young is uit op Chemikal Underground Records en wordt gedistribueerd door De Konkurrent.

Mogwai speelt woensdagavond 5 mei in Le Botanique in de Koningsstraat 236 in Brussel. Aanvang: 20.30 u. Info: 02/218.37.32

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234