Vrijdag 24/01/2020

drugsverslaafden

“De overheid organiseert de recidive”

Joris Van Cauter. Beeld belga

De Belgische gevangenissen zitten vol met drugsverslaafden waar sinds 1 mei 2016 nauwelijks nog naar omgekeken wordt. “Door de onderliggende problematiek niet aan te pakken, creëer je draaideurcriminelen.”

In 2011 werden de centrale aanmeldpunten voor drugsverslaafden in de gevangenissen (CAP) in het leven geroepen. De hulpverleners van de CAP's zochten samen met de drugsverslaafden naar een oplossing, in de vorm van een opname of behandeling van hun probleem. En de vraag was groot: tussen 2011 en 2015 verwerkten enkel de Vlaamse CAP's al meer dan 6.200 aanvragen. 

Maar in oktober 2015 werd beslist dat de CAP's ermee moesten ophouden. De reden: een negatief advies van de Inspectie Financiën, die oordeelde dat justitieminister Koen Geens (CD&V) sinds de zesde staatshervorming niet langer bevoegd is, maar wel de gemeenschappen. Dat schrijft De Standaard.

Bevoegdheidsconflict

“Het is ongelooflijk jammer dat, omwille van een bevoegdheidsconflict, die noodzakelijke hulpverlening nu verdwijnt”, zegt de Antwerpse onderzoeksrechter Karel Van Cauwenberghe. Hij noemt de CAP's een cruciale schakel tussen de gevangenissen en de hulpverlening. “Als je de onderliggende problematiek niet aanpakt, kan je er zeker van zijn dat ze hervallen in hun verslaving, en in hun crimineel gedrag. Zo krijg je draaideurcriminelen. De overheid organiseert dus de recidive”, is strafpleiter Joris Van Cauter bijzonder scherp.

Minister Geens ging tegen het advies van de Inspectie Financiën in beroep bij zijn collega van Begroting Sophie Wilmès (MR) maar die bevestigde de twijfels over de bevoegdheid van de federale regering. In de begroting voor 2016 was er dan ook geen budget voorzien voor de CAP's. 

Geens slaagde er nog in een verlenging uit de brand te slepen, maar op 1 mei was het einde verhaal voor de aanmeldpunten. “We zoeken naar een oplossing om de continuïteit van de hulpverlening te garanderen, en bekijken nu samen met Vlaams minister van Volksgezondheid Jo Vandeurzen (CD&V) of de gemeenschappen bevoegd zijn”, klinkt het op het kabinet-Geens. Volgend jaar zou het probleem van de baan moeten zijn, zegt Vandeurzen. Vanaf 2017 worden de CAP's immers "ingepast binnen de Vlaamse bevoegdheid voor hulp- en dienstverlening aan gedetineerden". 

Dilemma

“De Inspectie Financiën heeft de bevoegdheidsvraag al een jaar geleden gesteld. Hoe kan het dan dat ze dat nog altijd aan het onderzoeken zijn?”, vraagt Van Cauter zich af. Het gevolg is dat sinds het wegvallen van de CAP's heel wat rechters voor een dilemma staan: drugsverslaafden in afwachting van hun proces vrijlaten kan niet aangezien het risico op herval te groot is, maar hen in de gevangenis opsluiten helpt evenmin. “Dat is eigenlijk geen alternatief”, zegt Van Cauwenberghe. “Ook dan staan ze hier binnen de kortste keren terug.”

Er wordt te veel ingezet op repressie, onderstreept Van Cauter. “De cipiers moeten die mensen enkel kalm houden. Zij krijgen geen behandeling. Inzetten op preventie en behandeling zou op termijn de kostprijs van onze gevangenissen nochtans serieus kunnen drukken.” 

Hij verwijst naar de drugbehandelingskamer in Gent, een pioniersproject waarbij in eerste instantie de verslavingsproblematiek wordt aangepakt. De drugsverslaafden doorlopen een heel traject, waar ook opleidingen inzitten, en pas op het einde beslist de rechter over een straf. De resultaten mogen er zijn: het aantal recidivisten nam met maar liefst 70 procent af. “Die drugbehandelingskamer werkt heel goed, maar er is geen geld om dat naar de rest van het land uit te breiden”, zegt de Gentse onderzoeksrechter Annemie Serlippens. Net daarom waren de CAP's broodnodig. "Ze waren overbevraagd waardoor de wachttijd dikwijls opliep, maar het was wel beter dan niets", besluit ze.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234