Woensdag 26/06/2019

De oude dichter en het flirtende meisje

Achter Johann Wolfgang Goethe, de olympische gigant van het Duitse taalgebied, schuilde ook een mens. Over die mens, in de winter van zijn leven, schreef Johan Reyniers het stuk Laatste liefde. Zijn fascinatie voor Goethe inspireerde regisseur Rudi Meulemans tot een documentair theaterstuk.

De feiten. Goethe, toen 71, ontmoet in 1821 in het mondaine kuuroord Marienbad de 17-jarige ravissante Ulrike van Levetzow. Die ontmoeting loopt twee jaar later uit op een vurige liefde van de dichter voor het flirterige meisje. Haar moeder weigert echter zijn huwelijksaanzoek. Goethe beseft dat hij, de grote dichter, helaas ook een oude man geworden is. Hij schrijft zijn hartzeer uit in de Marienbader Elegie. Maar ook Ulrike bleef misschien met een kater achter. Zij huwde nooit, en uit haar overgeleverde notities lijkt het dat ze zich de afwijzing beklaagde.

Wahrheit und Dichtung zijn in dit verhaal slechts een haarbreed van elkaar verwijderd. Biografen verdiepten er zich met overgave in deze ‘affaire’ van Goethe. De geschiedenis pendelt zo tussen een ‘celebrity-story’ (Goethe was de Michael Jackson van zijn tijd) en een menselijke tragedie. Hoe vertaal je dat naar het podium? Reyniers benadert het verhaal lichtvoetig, vanuit verschillende perspectieven. Je merkt enkel terloops dat hij zich erg grondig verdiepte in de materie.

Je leert het verhaal eerst vanuit het heden kennen. Tom De Hoog citeert badinerend een reisbrief van zijn ouders. In Marienbad stoten ze op het verhaal. Hij herinnert zich hoe hij als kind gefascineerd was door porseleinen bordjes met de afbeelding van een steeds oudere Goethe met steeds jongere vrouwen. Daarop zingt Ina Geerts, als Ulrike, een lied over amoureuze aantrekking.

In een derde luik dragen De Hoog, Geerts en Johan Heestermans, die zich met een knipoog ontpopt tot de grote Goethe, de ‘bewijsstukken’ van de affaire aan. Getuigenissen van tijdgenoten en notities van Goethe zelf roepen de tijdsgeest op. Je krijgt zo’n vermoeden dat Goethes liefde in Marienbad wel wat opzien baarde.

Droefgeestige liedjes van de oude Johnny Cash luiden vanaf nu elk volgend deel in. Eerst reciteert Heestermans met veel gevoel fragmenten uit Goethes Elegie. Daarna verandert het toneelbeeld. In époque-kostuums evoceren de acteurs met veel stilistische panache wat zich allicht echt afspeelde. Dan volgt een onverwacht orgelpunt. Naakt, maar met een zwarte sluier over haar lijf gedrapeerd, neemt Ina Geerts, de ongelukkige Ulrike, het podium alleen in om haar elegie te brengen. Het is een fascinerend beeld: het evoceert zowel rouw als de erotiek van Geerts’ mooie lijf dat door de sluier nog verleidelijker wordt. Waarna Geerts die sluier abrupt afwerpt en weg stapt. Want de naakte feiten, die heeft Goethe alvast niet gezien.

‘On y danse tout en rond’: festival van de verwarring

‘Laatste Liefde’ bijt de spits af van dit jaarlijkse festival in de Beursschouwburg. Dat heeft nog moois in petto: Kosi Hidama (Needcompany, Rosas) exploreert via dans zijn innerlijke wereld in Inner Ocean. Piet Arfeuille brengt met Malpertuis het danstheater De zaak, geïnspireerd op de mythe van Orfeus. Aanraders zijn 3: The garden van Nicole Beutler en Fields van de Oostenrijkse choreografe Franziska Aigner. Het leuke aan dit festival is echter dat je bij elke voorstelling ook een filmpje toe krijgt van Mary Ellen Bute, de Amerikaanse die nagenoeg als eerste experimenteerde met ‘pure’ cinema.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden