Vrijdag 21/02/2020

Parlement

‘De opnames die Freilich liet maken, ondermijnen potentieel een belangrijk diplomatiek kanaal’

Michael Freilich.Beeld BELGA

Een incident dat zich afspeelde tijdens een zitting in het parlement met vertegenwoordigers van Palestijnse ngo’s, waarover De Morgen dit weekend berichtte, blijft ophef veroorzaken. Een medewerker van N-VA-Kamerlid Michael Freilich maakte ‘verholen’ opnames van de zitting. Op die manier ondergraaft Freilich de ruimte om vrijuit te spreken in een belangrijk parallel diplomatiek kanaal, oordelen verscheidene Kamerleden.

Op 7 november nam Michael Freilich deel aan een besloten vergadering van de Interparlementaire Unie (IPU), waar drie vertegenwoordigers van ngo’s kwamen spreken over hun werk in Palestina. Op de agenda stond onder meer een discussie over “het geweld door de bezetter” in de Palestijnse gebieden en “de dreiging van annexatie” op de Westelijke Jordaanoever. De IPU is een internationaal orgaan voor parlementaire diplomatie.

Behalve Freilich en de drie gasten waren nog drie andere Kamerleden aanwezig, twee mensen die behoren tot de diensten van de Kamer, en twee parlementair medewerkers: die van Freilich, en een man van de PVDA. Volgens verscheidene aanwezigen was de medewerker van Freilich de enige die zich niet voorstelde aan het begin van de vergadering. Hij werd er ook niet om gevraagd.

Geen toestemming gevraagd

Na een tiental minuten merkte Malik Ben Achour (PS) op dat Freilichs medewerker opnames maakte van de zitting met een camera die op de tafel stond. Voor de opname was geen toestemming gevraagd, en de camera was niet openlijk opgesteld. 

De getuigen wisten niet dat ze gefilmd werden. Dat is illegaal, en de ontdekking leidde dan ook tot ophef. Het apparaat was immers aan het zicht onttrokken door een tas die er net naast was geplaatst. Ook Jean-Marc Delizée (PS), die de zitting voorzat, zegt dat de camera niet zichtbaar was door de tas. “Het viel niet op, hij was verscholen aan het filmen”, zegt Steven de Vuyst (PVDA).

De ontdekking leidde tot grote onrust tijdens de vergadering. Ook bij de aanwezige vertegenwoordigers van de ngo’s. “Zij vroegen meteen of ze gevaar liepen”, herinnert Ben Achour zich. 

Aan het eind van de vergadering was hun angst niet weggeëbd, zegt Delizée. “Die mensen waren bang, ze vreesden dat die beelden in Israëlische handen zouden vallen. Na de vergadering moesten ze terugkeren naar Palestina. Ze kunnen wel degelijk in de problemen komen door opnames waarin ze kritische uitspraken doen.”

Geen formele regel

Freilich zegt dat hij vaak opnames maakt van zijn werk als volksvertegenwoordiger, voor montages die hij later op sociale media plaatst. Zodra zijn medewerker gevraagd werd te stoppen met filmen werden de opnames ook gestaakt, zegt hij – dat bevestigen ook de andere aanwezige Kamerleden.

Het N-VA-Kamerlid zegt ook niet geweten te hebben dat het om een zitting met gesloten deuren ging. Het besloten karakter van de vergadering staat inderdaad niet in de uitnodiging voor de vergadering, die De Morgen kon inkijken. 

Het blijkt ook geen regel te zijn die formeel in het reglement gegoten werd. Het is een afspraak die iedereen kent, juist vanwege het diplomatieke karakter van de gesprekken, bevestigen negen Kamerleden en een senator – van uiteenlopende partijen – die De Morgen daarover contacteerde. Onder hen ook Egbert Lachaert (Open Vld) en Samuel Cogolati (Ecolo), die allebei deel uitmaken van het Bureau, dat de Belgische IPU-groep leidt.

Drie gecontacteerde Kamerleden, alle drie N-VA’ers, ontkennen dat dergelijke vergaderingen algemeen opgevat worden als achter gesloten deuren: Michael Freilich zelf, N-VA-fractieleider Peter De Roover en tijdelijk voorzitter van het Bureau van de Belgische IPU-groep Andries Gryffroy.

Nota van de juridische dienst

Dat het incident in het parlement ernstig genomen werd, is duidelijk. Het werd besproken op de Conferentie van Voorzitters, waar de Kamervoorzitter en de fractieleiders de werkzaamheden van het federaal parlement regelen, en leidde tot een nota van de juridische dienst van de Kamer. Bovendien zag het Bureau van IPU België zich genoodzaakt het reglement aan te scherpen naar aanleiding van het incident. 

Afgelopen donderdag kwam het Bureau samen. Volgens Lachaert en Cogolati veroordeelden de leden unaniem het incident. Lachaert: “Filmen is absoluut uit den boze, daar was iedereen duidelijk over. Het doet afbreuk aan de vertrouwelijkheid van de gesprekken. In dit geval lijkt het vertrouwelijke karakter me evident, gezien de moeilijke situatie van de Palestijnse ngo’s.”

Sp.a-Kamerlid Joris Vandenbroucke, die de Belgisch-Turkse sectie van de IPU voorzit, heeft gelijksoortige bedenkingen. “Ik vrees dat het door Freilichs heimelijke opnames weleens moeilijk kan worden om in de toekomst nog ernstige contacten te leggen vanuit de IPU. Hij ondermijnt potentieel een belangrijk diplomatiek kanaal.” 

Wouter De Vriendt (Groen) zegt dat “sprekers zich niet geremd mogen voelen. Dat is nu gesaboteerd.”

‘Niet de bedoeling’

“Ik had geen enkele bedoeling om daar iemand mee te intimideren of dat enigszins te gebruiken als drukkingsmiddel”, verdedigt Freilich zich. “Als ik heimelijk wou filmen, dan had ik wel een compactere camera gebruikt en geen opvallende microfoon. Ook het feit dat mijn medewerker gestopt is met filmen, en dat we die beelden gewist hebben, toont aan dat ik niet van kwade wil ben.” 

Freilich ziet in de kritiek een poging om hem “de mond te snoeren” door pro-Palestijnse stemmen in de Kamer. “Men is het niet gewend dat iemand een ander klokje laat luiden over de kwestie.”

Freilich en zijn fractieleider De Roover zeggen allebei dat de fout gezocht moet worden bij de voorzitter van de vergadering. Hij heeft niet expliciet aangegeven dat het om een besloten zitting ging. “Als de zitting risicovol was voor aanwezigen, dan had de voorzitter voor de gepaste omkadering moeten zorgen”, stelt De Roover. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234