Zaterdag 24/10/2020

AchtergrondMondmaskers

De opmars van het mondmasker: in steeds meer landen breidt draagplicht uit

In ons land werd het dragen van mondmaskers vier maanden geleden nog afgeraden, intussen zijn zowel experts als politici overtuigd van hun nut. Beeld Wouter Van Vooren

Niet alleen in België is het mondmasker aan een opmars bezig. In steeds meer westerse landen raken politici en virologen overtuigd van het nut van mondmaskers in de aanslepende strijd tegen het coronavirus.

Wear a mask.” Nadat hij het nut van mondmaskers maandenlang gebagatelliseerd heeft, vraagt president Donald Trump de Amerikaanse bevolking sinds dinsdag om op drukke plaatsen een mondmasker te dragen. Hij kan moeilijk anders: het coronavirus blijft wild om zich grijpen in de Verenigde Staten. Zonder maatregelen dreigt het dagelijks aantal besmettingen te verdubbelen, tot 100.000 gevallen. Een huiveringwekkend cijfer. Trump: “Het zal eerst verslechteren voor het beter wordt.”

Maar niet alleen in de Verenigde Staten hebben gezagsdragers een haarspeldbocht genomen over mondmaskers. In België werd het dragen van een mondmasker in het voorjaar, bij de eerste golf van het coronavirus, nog afgeraden door virologen zoals Marc Van Ranst. De uitleg toen: mondmaskers geven een vals gevoel van veiligheid. “Dat zijn maskertjes voor de hersenen en niet zozeer voor de luchtwegen”, benadrukte Van Ranst in VTM Nieuws. Alleen dokters en verplegers hadden ze nodig.

Heel Europa

Intussen, vier maanden later, heeft de politiek in samenspraak met de virologen mondmaskers verplicht in supermarkten, in de horeca, in openbare gebouwen, op markten en kermissen. Op het openbaar vervoer geldt al langer een draagplicht. Er is vandaag eigenlijk niemand meer die het belang van mondmaskers in de strijd tegen het coronavirus nog minimaliseert. “Als er veel volk samenkomt en u merkt dat de social distancing moeilijk kan worden gevolgd, draag dan een mondmasker”, zei premier Sophie Wilmès donderdag na afloop van de Nationale Veiligheidsraad.

Ook elders in Europa zijn mondmaskers aan een opmars bezig – zeker nu alsmaar duidelijker wordt dat we helaas nog niet van het coronavirus verlost zijn. In Frankrijk zijn mondmaskers sinds maandag verplicht in overdekte ruimten. In het Verenigd Koninkrijk moet sinds vrijdag iedereen er eentje opzetten in de winkel. In Oostenrijk is de draagplicht deze week verder verstrengd. (In het Alpenland zijn mondmaskers overigens al sinds 30 maart verplicht in supermarkten.) In Nederland, meer bepaald in Amsterdam, willen de winkeliers ze snel verplichten tijdens het shoppen.

Zelfs Amerikaans president Donald Trump raadt zijn burgers nu aan mondmaskers te dragen. Beeld AP

Voordeel van twijfel

De wetenschap is niet helemaal zeker in welke mate mondmaskers bijdragen aan onze veiligheid. Volgens sommige specialisten zijn ze vooral belangrijk om mensen alert te houden. Maar in recente studies krijgen ze doorgaans wel het voordeel van de twijfel. Volgens de Britse Royal Academy of Sciences en de British Academy is het aannemelijk dat “stoffen gezichtsbedekking effectief is in het verminderen van de virusoverdracht vanuit de bron”. In het wetenschappelijk vakblad The Lancet stelt een Amerikaanse onderzoeksgroep dat mondkapjes “een grote reductie van het infectierisico” kunnen opleveren. Dat bij corona de besmetting wellicht plaatsvindt voordat er symptomen opduiken, speelt een belangrijke rol in het geheel.

Zo is er het voorbeeld van twee kappers uit Missouri die besmet waren, maar het virus toch niet doorgaven aan hun 140 klanten en zeven collega’s. In hun kapsalon droeg iedereen mondmaskers en werd de anderhalve meter afstand steeds gerespecteerd. Neem ook de uitbraak aan boord van het Amerikaanse vliegdekschip USS Theodore Roosevelt. Het coronavirus verspreidde zich in april razendsnel onder de bemanningsleden. Behalve onder de militairen die een mondmasker droegen. Al zijn er ook tegenvoorbeelden te geven. Een Duitse studie leert dat de vijf steden die mondmaskers verplichtten geen afname zagen van het aantal besmettingen.

De waarheid is zoals vaak complex. De huidige consensus: mondmaskers zijn niet zaligmakend, maar ze kunnen wel helpen. “Ik zie legio gebieden waar het mét mondkapjes de goede kant op gaat”, vertelde de Nederlandse microbioloog en hoogleraar epidemiologie Jan Kluytmans deze week in de Volkskrant. “Maar ook legio gebieden waar het helemaal niet goed gaat, ondanks dat ze er mondkapjes dragen.”

Beeld DM
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234