Zaterdag 04/04/2020

De oorlog is een kijkcijferkanon

De oorlog tegen Irak is al begonnen. Zo lijkt het toch op de Amerikaanse nieuwszenders. Sinds een aantal maanden bekogelen CNN, Fox News Channel en MSNBC het publiek non-stop met dreigende tunes en slagzinnen als 'Target: Iraq', 'Next Step: Iraq', en 'Showdown with Iraq'. Op basis van wat hij te zien krijgt, moet de Amerikaanse kijker wel geloven dat een conflict met Irak onvermijdelijk is.

Los Angeles

Le Monde

Claudine Mulard

Van genuanceerde berichtgeving is op de Amerikaanse televisie nog weinig te zien. Een debat over de rechtvaardiging van een gewapende interventie krijgt nauwelijks zendtijd, en openlijke tegenstanders van de oorlog worden al helemaal monddood gemaakt. De Irak-reis van Sean Penn bijvoorbeeld werd door de ene zender belachelijk gemaakt en door de andere genegeerd, en ook het protest van een andere Hollywood-ster, Martin Sheen, krijgt nauwelijks aandacht.

Natuurlijk moet het ook gezegd: een oorlog jaagt de kijkcijfers de hoogte in. Nergens zijn ze zich daar beter van bewust dan bij CNN. Tijdens de Golfoorlog van 1991 noteerde de oudste van de informatiezenders ongeziene resultaten. De zender haalde nooit meer zulke hoge kijkcijfers als toen, zelfs niet op 11 september 2001. CNN weet dus maar al te goed wat oorlog betekent in termen van marktaandeel.

Hetzelfde geldt voor MSNBC, dat 20 procent meer kijkers lokt sinds het tijdens prime time Countdown Iraq uitzendt. De meest bescheiden van alle nieuwszenders heeft het zelfs aangedurfd een gesprek te organiseren tussen Scott Ritter, de vorige wapeninspecteur van de VN die tegen de oorlog gekant is, en zijn voormalige baas bij Unscom, Richard Butler.

Maar dat soort uitzendingen is zeldzaam. In plaats daarvan brengen de nieuwskanalen liever dramatische uitzendingen. Zelfs nu een diplomatieke oplossing nog altijd tot de mogelijkheden behoort, houden ze hun oorlogskreet aan: War, war, war! "Je kunt het vergelijken met een intensief bombardement", zegt Cinny Kennard. Zij is oorlogscorrespondente voor CBS vanuit de Golf en ex-Joegoslavië en geeft les aan de Annenberg School of Communication. "Het leger en de regering geven informatie en die wordt onmiddellijk op televisie uitgezonden, zonder dat iemand die vooraf kritisch bestudeert. Dat is geen journalistiek. De regering en de media lopen hand in hand en nemen de arme, ongelovige Amerikanen mee naar het slagveld."

De avondjournaals van algemene zenders als ABC, CBS en NBC brengen wel een evenwichtiger beeld. Zo was Dan Rather, de bekende presentator van het CBS Evening News, vorige week in Bagdad, waar hij wel degelijk de Irakezen aan het woord liet. Maar verder gaan netwerken als CBS niet. Ze wagen zelfs geen poging om met genuanceerde berichten de oorlogszuchtige CNN, Fox en MSNBC te beconcurreren.

De oorlogstaal klinkt het luidst op Fox, in handen van de conservatieve miljardair Rupert Murdoch. De directeur informatie van Fox is Roger Ailes, een Republikein die eerder werkte voor Richard Nixon, Ronald Reagan, en Bush senior. Ailes spreekt zich openlijk uit voor de oorlog, en die strategie werkt: in 2002 heeft Fox CNN van de troon gestoten. En daarmee lijkt het bewijs geleverd: 'War sells.'

Vertaling en bewerking:

Evy Ballegeer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234