Vrijdag 30/10/2020

De onzekere schutter

Ambitieuze thriller van Jo Nesb�

Een knappe thriller schrijven? Kinderspel. Wat heb je meer nodig dan een sterke plot, een overtuigende held en een goede stijl? Jo Nesbø schudt het allemaal vlotjes uit zijn mouw. Het resultaat heet Wraakuur en mag gezien worden. En gelezen.

Jo Nesbø

Wraakuur

Oorspronkelijke titel: Rødstrupe

Vertaald door Annelies de Vroom

Signature, Baarn, 383 p., 19,95 euro.

Een auto aan een verlaten tolstation langs een Noorse autoweg. Een zenuwachtige politie-inspecteur van een eind in de dertig zit te piekeren over de schiettest waarvoor hij is gezakt. Hij kletst met zijn nuchtere vrouwelijke collega over de voor- en nadelen van kogelvrije vesten. Er hangt spanning in de lucht: over enkele minuten zal de autocolonne van president Clinton passeren (we zijn in 1999 en de Amerikaanse president is op staatsbezoek). Over de radio komen meldingen van de andere posten langs de weg. De stoet is vlakbij. Iedereen is nerveus - het klikt niet tussen de Noren en de Amerikanen van de Secret Service. En dan ziet de politieman een silhouet met een wapen in het tolhuisje. Er is geen tijd om alarm te slaan. Hij springt uit de auto, zijn revolver in de hand.

De man had zijn hoofd richting colonne gedraaid en Harry kon de donkere Ray Ban-zonnebril zien. Secret Service. Of iemand die eruit wilde zien als iemand van de Secret Service. Nog twintig meter. Harry kon de motoren al horen. Hij kon niet op tijd bij het loket zijn. Hij haalde de veiligheidspal over en richtte. Precies achter het loket reed de stoet en die naderde snel. Over twee seconden zou de Cadillac op de hoogte van het loket zijn. Uit zijn linkerooghoek zag hij een beweging, een vogeltje dat zich van het dak liet vallen. Gokken of niet gokken... dat soort eeuwige dilemma's. Hij liet de revolver een duimbreedte zakken. Het gebrul van de motoren was oorverdovend.

Een sterk begin, noemen wij dat. En het is nog maar de proloog. De onzekere schutter, Harry Hole, is een politieman naar een bekend model: een loner met een drankprobleem, gebrek aan ambitie en lak aan regels. Het cliché ligt op de loer, maar Nesbø geeft het geen kans. Hij maakt van Harry geen macho en geen zielenpoot maar een personage van vlees en bloed, geloofwaardig, overtuigend en sympathiek.

Na het incident op het parkeerterrein (waarvan u de afloop zelf maar moet lezen) wordt Harry versast van de politie naar de binnenlandse inlichtingendienst. Hij komt er een nakende aanslag op het spoor en gaat tegen de zin van zijn superieuren op onderzoek in een milieu van neonazi's, corrupte politiemensen, skinheads, konkelende politici en meer van dat moois. Een gewezen Oostfronter (die hebben ze in Noorwegen dus ook) krijgt van zijn dokter te horen dat hij nog maar enkele maanden te leven heeft. In een park in Oslo vermoordt een man een boom - jawel. In een bos worden hulzen gevonden van een zeldzaam geweer, het ideale wapen voor een aanslag. Een staatssecretaris van Buitenlandse Zaken - te jong om de oorlog te hebben meegemaakt maar wel een gewetenloze rokkenjager - wordt voor zijn eigen deur doodgeschoten. De echtgenote van een historicus van de Noorse collaboratie krijgt anonieme dreigtelefoontjes. Een politievrouw wordt op straat doodgeknuppeld. Geen wonder dat Harry Hole naar de fles grijpt, je zou voor minder.

En dat is nog maar de helft van Wraakuur. Het andere deel speelt zich af in de Tweede Wereldoorlog. Nesbø neemt ons mee naar de loopgraven voor Leningrad, waar een groepje Noren dat voor Hitler heeft gekozen in de rangen van de SS tegen de Russen vecht. Het Reich wankelt op zijn voetstuk, de Noren kunnen de nederlaag al proeven en in die onheilspellende sfeer krijgen we opnieuw raadsels en onverklaarbare moorden. Het verhaal verplaatst zich naar Wenen en naar een brandend Hamburg, met een uiterst genietbare liefdesgeschiedenis als toemaatje.

De formule van Wraakuur is niet fonkelnieuw, maar na de eerste bladzijden vergeet je dat snel. Nesbø is namelijk een voortreffelijk schrijver die telkens weer weet te verrassen. Zijn net niet literaire stijl is een plezier om te lezen en hij brengt zijn personages met een benijdenswaardig gemak tot leven. Op de koop toe pakt hij uit met originele vondsten - in enkele heel mooie fragmenten laat hij zelfs een antwoordapparaat het woord doen. Maar vooral toont hij zich een meester van de structuur, die elk detail perfect in de puzzel laat passen en zijn verschillende verhaallijnen schitterend laat samenvloeien. Er zijn er niet veel die het hem nadoen.

"Jo Nesbø (1960), voormalig profvoetballer en broker, is musicus, componist, wereldreiziger en auteur. Zijn vorige roman Vleermuisman is bekroond met de Noorse Gouden Strop", schrijft Nesbø's uitgever op de flap. Als die Vleermuisman zo goed is als Wraakuur: vertalen, dat boek!

Bart Holsters

Nesbø toont zich een meester van de structuur, die elk detail perfect in de puzzel laat passen

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234