Zaterdag 08/05/2021

De onwaarschijnlijke reünie van de 6

De groep maakte elkaar groot, maar de drang naar onafhankelijkheid deed hun wegen scheiden. Na vele jaren van spanningen en conflicten zetelen de Antwerpse Zes voor het eerst samen in de jury van de modeacademie. 'Zij gaven België als modeland een gezicht.' Charlotte Van Hacht

Met lichte tegenzin kijken ze met z'n zessen in de lens. Ann Demeulemeester staat centraal. Net als Marina Yee draagt ze op de foto een wit hemd met donkere vest. Haar haren zitten opgebonden op een hoge dot. Dries Van Noten staat knap te wezen op de achtergrond in een geruite blazer. Walter Van Beirendonck en Dirk Bikkembergs maken de driehoekige compositie compleet. Van Beirendonck draagt zijn baard nog kort, Bikkembergs lacht jeugdig en gladgeschoren in de camera. Rechts van de groep staat Dirk van Saene. Hij kruist zijn gebalde vuisten ongemakkelijk.

Uit de foto kun je het niet afleiden, maar hier staan de zes eerste ambassadeurs van Belgische mode. Samen verworven ze naambekendheid als de Antwerpse Zes, een internationaal bekende groepsnaam waar ze zich later tegen af zouden zetten. Ter ere van het vijftigjarig bestaan van de modeafdeling waar ze allemaal school liepen en de 350ste verjaardag van de academie jureerden deze zes modeontwerpers gisteren voor het eerst samen eindwerken van de alumni.

Een onwaarschijnlijke reünie. Het relaas van het prille begin en het einde van The Antwerp Six.

We schrijven midden jaren tachtig. Japanse ontwerpers als Yohji Yamamoto, Issey Miyake en Comme des Garçons hebben het modelandschap op zijn grondvesten doen daveren. De dictatuur van Parijse elegantie en Italiaanse glamour lijkt verleden tijd. Luxewinkels staan te trappelen om nieuwe ontwerpers te ontdekken die onbetreden paden durven inslaan. Hét moment voor zes Antwerpse studenten die in 1980, 1981 en 1982 aan de academie afstudeerden om naar een Londense modebeurs te trekken en zichzelf te lanceren.

London Fashion Fair

"Ik besloot om de schoenen van Dirk Bikkembergs voor te stellen op de London Fashion Fair", vertelt Geert Bruloot, een van de eigenaars van de Antwerpse schoenenwinkel Coccodrillo. "Maar enkel schoenen presenteren vond ik te weinig en dus vroeg ik Walter om ook kleding te ontwerpen voor de stand. Wat later kreeg ik telefoon van Dries. Hij wou ook mee en toen besloten we dat de zes alumni moesten presenteren. Bruloot leerde de zes studenten kennen toen hij de enscenering verzorgde voor de Gouden Spoel, een prijs die de overheid toen uitreikte aan jonge, beloftevolle ontwerpers. "Dirk van Saene en Marina stemden toe. Alleen Ann kon niet mee, want zij was hoogzwanger. Uiteindelijk presenteerden we toen enkel een bril van haar op een zeer kleine expositieruimte."

De zes worden neergepoot op de verdieping van de bruidskleding. Maar tussen de witte tule vallen hun eigenzinnige, authentieke ontwerpen net harder op. Het nieuws verspreidt zich als een lopend vuurtje en al snel worden de designers overspoeld door aandacht van pers en aankopers. "Hun hele presentatie vertelde een eigen verhaal", zegt modejournaliste Gerdi Esch, die de Zes zag afstuderen. "Van de uitnodigingen tot de etiketten, alles klopte. Op dat gebied waren zij pioniers."

De buitenlandse pers wil weten waar dit nieuwe onontdekte talent vandaan komt. "Vóór de Zes bestond Belgische mode immers niet", knikt Bruloot. "Beeld je in dat er vandaag zes Eskimo's een modecollectie zouden voorstellen."

De Britten worstelden met de moeilijke namen van het zestal en na drie dagen op de beurs doopte een journaliste hen The Antwerp Six. Een groepsnaam die ze vanaf dan gretig gebruiken in hun communicatie met journalisten en kopers. "Op hetzelfde moment ontstond in België ook een kleine hype rond deze ontwerpers", vervolgt Bruloot. "De pers bracht verslag uit van ons vertrek, ze beschreven hoe we de vrachtwagen inlaadden en jubelden mee met ons succes in het buitenland."

De onzichtbare zevende

Het verhaal van de zes talenten die hun krachten uit noodzaak bundelen gaat over de tongen. "Geen van hen had veel geld en door samen te werken konden ze de kosten delen", vertelt modejournaliste Agnes Goyvaerts. "Walter waste auto's en stond in een winkel om de eindjes aan elkaar te knopen. Met zijn zessen knokten ze om te kunnen ontwerpen."

Die underdogpositie spreekt aan. Magazines publiceren shoots met de Belgische creaties. "De interesse groeide, maar het publiek bleef in het begin beperkt. Er werd gelachen met Belgische mode. De Antwerpse Zes, dat waren 'die ontwerpers met hun grote schoenen'."

Toch drukten de zes ontwerpers een onuitwisbare stempel op het Belgische modelandschap."Ze waren de eersten die de Antwerpse Academie op de kaart zetten en België als modeland een gezicht gaven", zegt Esch. Samen met hen groeide ook Martin Margiela uit tot een topontwerper. De Genkenaar was een klasgenoot van Van Beirendonck en wordt vaak de onzichtbare zevende van Antwerpen genoemd. Hij hult zich in een waas van geheimzinnigheid en staat te veel op zijn onafhankelijkheid om zich in een hokje te laten duwen.

Saint James & Albany

Maar na een tijd kregen de zes genoeg van hun groepsnaam. Ze delen op dat moment al een paar jaar een kelder op een alternatieve beurs in het Parijse hotel Saint James & Albany, waar ook het juwelenmerk Wouters & Hendrix een plekje heeft. Met het succes komt de wens om een eigen weg in te slaan, zonder het stempel van de Antwerpse Zes. Er ontstaan spanningen binnen de groep. "Het verbaast me dat Walter erin is geslaagd ze vandaag allemaal samen te brengen in de jury. Niet dat er slaande ruzie werd gemaakt, maar hier en daar ontstonden toch conflicten", zegt Goyvaerts. "Wat wil je met zulke sterke persoonlijkheden."

Van Beirendonck en Van Noten zijn nog steeds vrienden en Van Noten kan goed overweg met Demeulemeester, maar het is erg lang geleden dat het zestal zich herenigde.

Vanaf het begin van de jaren negentig gaat elk van hen zijn eigen weg. Ondertussen zijn de opwindende ontwerpers van toen vaste waarden geworden. De kans dat er een nieuwe Antwerp Six zal opstaan is volgens Goyvaerts en Bruloot twijfelachtig.

"Vlak na de Antwerp Six probeerden journalisten de Furious Fashion Five te lanceren", zegt Esch. "Ik herinner me dat Lore Ongenae en Patrick De Muynck daar bij zaten, maar hun faam kon die van de eerste groep niet evenaren. Na die zes ontwerpers heeft de academie nog een hele reeks talentvolle designers voortgebracht. Denk maar aan A.F. Vandevorst of Veronique Branquinho. Die weg hebben de zes voor hen vrijgemaakt. Maar geen van hen voelde de nood om zich als groep te profileren. "

1 Marina Yee

Yee (55) is het buitenbeentje van de Antwerpse Zes. Ze is de meest artistieke van de groep, maar mist het zakelijk inzicht. De blondine uit Antwerpen was tijdens haar studiejaren de muze van Martin Margiela, die een jaar hoger zat. Yee zou later vertellen dat ze zichzelf herkende in zijn collecties. Ze werkt nauw met hem samen en helpt daarna Dirk Bikkembergs, die een vrouwenlijn uit de grond wil stampen. Haar eigen label, Marie, bestaat zes jaar wanneer ze het roer omgooit en een tearoom opent in Brussel. Vandaag doceert ze aan de modeafdeling van het K.A.S.K in Gent.

2 Dries Van Noten

Als telg van een modefamilie werd de Antwerpenaar Dries Van Noten (55) opgebracht met een liefde voor mooie ontwerpen. Zijn grootvader was kleermaker en zijn vader had een winkel met luxemerken. Van Noten start als eerste van de Zes met een eigen lijn. In 1986, het jaar van de Londense modebeurs, opent hij een piepkleine boetiek in Antwerpen. Drie jaar later begint hij een pand in de Nationalestraat te renoveren tot de winkel die vandaag nog bestaat. Van Noten wordt geroemd om zijn typerende bloemenprints, subtiel kleurenpalet en de frêle schoonheid van zijn ontwerpen.

3 Ann Demeulemeester

Als winnares van de eerste Gouden Spoel (prijs voor beloften) kreeg Ann Demeulemeester (54) al bij het begin een duwtje in de rug. Deze West-Vlaamse ontwerpster bezit zakelijk talent en een heel eigen beeldtaal. Haar ontwerpen hebben een donkere ondertoon. Zangeres Patti Smith is een van haar bekendste fans. Ze maakte een uitstap als meubelontwerpster door Table Blanche te tekenen voor kantoormeubelmaker Bulo. De ontwerpster heeft een boon voor design en architectuur, en woont en werkt in La Maison Guiette, een huis in Antwerpen van de hand van Le Corbusier.

4 Walter Van Beirendonck

Als directeur van de Antwerpse modeafdeling bleef Van Beirendonck (56) het dichtste bij de bron van de Zes. Zijn bonte ontwerpen met een knipoog onderscheiden zich van de meer bescheiden esthetiek van de andere vijf. Naast zijn eigen label rijgt de van oorsprong Kempense ontwerper het ene nevenproject aan het andere. Hij tekende een kinderlijn voor JBC, ontwierp balletkostuums en maakte de outfits voor megagroep U2 tijdens hun PopMart Tournee.

5 Dirk Bikkembergs

Deze ontwerper studeert als laatste van de Antwerpse Zes af aan de academie. Drie jaar later wint Bikkembergs (54) de Gouden Spoel en een jaar later lanceert hij een eigen schoenenlijn. Zijn ontwerpen zijn een ware ode aan de man, met verwijzingen naar militairen en sportmannen. De designer laat voetballers modelleren op zijn catwalk. Met zijn meer betaalbare lijn Bikkembergs Sport verwerft hij bekendheid bij het grote publiek. Van 2003 tot 2005 tekent hij de truitjes en tenues van FC Barcelona.

6 Dirk van Saene

Dirk van Saene (54) ontwerpt op kleine schaal. Zijn creaties liggen slechts bij een beperkte groep winkels in de rekken want de designer wil niet dat zijn creativiteit moet inboeten voor commerciële belangen. Van Saenes stijl omlijnen is moeilijk, al herkennen fans zijn werk aan de handgeschilderde prints en de vrouwelijke, verrassende silhouetten. Zijn stijl werd al in zijn beginjaren bekroond met de Gouden Spoel. Naast ontwerper is hij een begenadigd keramist. Hij woont in Antwerpen net als levenspartner Walter Van Beirendonck. Beide heren keerden terug naar hun roots en geven les aan de Academie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234