Maandag 25/01/2021

De ontmanteling van de kerk is een zegen

Oscar van den Boogaard beschouwt geloof als radicaal individuele aangelegenheid

Mijn ouders hebben me nooit enthousiast kunnen maken voor het geloof. Zonder er bij na te denken hebben ze me laten dopen en naar katholieke scholen gestuurd. Met Pasen en Kerstmis namen ze me mee naar de kerk, maar hun ongeïnteresseerdheid sprak boekdelen. Voor de zekerheid heeft mijn moeder op haar sterfbed de laatste sacramenten in ontvangst genomen. Baat het niet dan schaadt het niet, moet ze hebben gedacht. Maar van harte heeft ze nooit geloofd. Als mijn vader en moeder nu zouden weten dat ik geïnteresseerd ben in het geloof, zouden ze me voor gek verklaren. Hebben ze me soms niet genoeg wantrouwen overgebracht?

Voor mijn ouders waren kerk en God synoniem. Ze konden hun geloof niet los zien van de strenge nonnen en paters door wie ze waren opgevoed. Het was één klont ongeluk. Maar mijn generatie kan de zaken scheiden. Omdat we van onze ouders niet hebben moeten geloven, kunnen we dat geheel uit vrije beweging wel doen. Het is een persoonlijke ontdekking. Eerlijk gezegd weet ik helemaal niet of ik geloof. Dat vraag ik me iedere dag af. Maar ik ben in ieder geval blij met mijn katholieke opvoeding (hoe schijnheilig die ook was), de rituelen, de verhalen uit de bijbel, het idee van God en zijn menselijke gedaante. Ik vind er nu in het midden van mijn leven genoeg betekenissen in waar ik iets aan heb.

Een goede graadmeter voor verdraagzaamheid is of iemand met homoseksualiteit om kan gaan. Van de uitspraken van de Belgische aartsbisschop André-Joseph Léonard gingen onlangs mijn tenen krullen. In een opnieuw gepubliceerd interview met het Vlaamse tijdschrift Knack uit 2006 antwoordt hij op de vraag of hij zou moeten informeren of een kandidaat-priester homoseksueel is: ‘Een priester is iemand die handelt in de persoon van Christus. En Christus is, in theologische taal, de bruidegom van de Kerk. Wie symboliseert de Kerk? Een vrouw: Maria. En wie vertegenwoordigt Christus als de bruidegom van de Kerk? Mannen. (…) Aangezien een priester een man moet zijn, moet hij ook in het reine zijn met zijn mannelijkheid. (….) Het seksuele heeft te maken met het onderscheid tussen man en vrouw. Als iemand zo is geëvolueerd dat hij geen normale betrekking voelt tot het andere geslacht, dan klopt er toch iets niet.’

Pardon? Wat is ‘een normale betrekking’? Wat betekent ‘in het reine met je mannelijkheid’? Ik weet zeker dat mijn echtgenoot en ik dat allebei zijn. En ik weet ook zeker dat liefde voor God niet aan geslacht gebonden is. En nog iets: als er geen homo’s waren, dan was er ook geen katholieke kerk. De hele geschiedenis lang vonden mannen en vrouwen die weg wilden van het huwelijk een veilige haven binnen de katholieke kerk. Was de liefde voor Christus in veel gevallen geen liefde voor het eigen geslacht? Is de verwerping van homoseksuelen binnen de kerk niet gebaseerd op het feit dat de maatschappelijke aanvaarding van hen de kloosters heeft doen leeglopen?

Laat de geestelijken zeggen wat ze willen, de toehoorders kunnen er intussen het hunne van denken. Het belang van geestelijke leiders moet vooral niet overschat worden. Niemand zal euthanasie verwerpen omdat Léonard er tegen is. Stamcelonderzoeken zullen niet gestaakt worden omdat Léonard ze afwijst. Homo’s zullen zich niet van het geloof afwenden omdat Léonard blijk geeft van onbegrip. Laat mij maar katholiek zijn op mijn eigen manier. Ik heb zelfs in december een kerststalletje gekocht. Ik heb namelijk een vader en een moeder en ik ben zelf een kind geweest.

Het enige wat een christen in de bijbel kan vinden is zijn persoonlijke waarheid. Het domste wat je kunt doen is de bijbel verwarren met dat wat iemand anders over hem zegt. Je moet zelf denken en voelen. Je eigen waarheid vinden. Goedgelovigen luisteren naar anderen maar gelovigen naar zichzelf.

Heilige boeken hebben volgens de mensen die erin geloven een Goddelijke oorsprong. De mensenhanden die ze hebben geschreven zouden zodanig door God zijn geïnspireerd dat het zijn eigen handen waren die schreven. Wat maakt het uit? Wie God precies is en wat hij precies bedoelt, zeggen de heilige boeken toch niet. Daarvoor moeten we gaan interpreteren en dat kan nu eenmaal op duizend manieren. Dat is vrijheid voor mij. Ook om me voor te stellen dat hij niet bestaat.

En nu trilt en schokt het onder het Vaticaan. Misbruikschandalen doen de rooms-katholieke kerk op haar grondvesten schudden. In dit land hielden speurders een razzia in het aartsbisschoppelijk paleis van Mechelen. Zelfs een crypte werd opengebroken. Rome is verontwaardigd en spreekt van grafschennis.

Maar in werkelijkheid is de ontmanteling van de katholieke kerk een zegen. Het dwingt katholieken een eigen standpunt tegenover hun geloof in te nemen. Geloven zou niets anders moeten zijn dan een individuele aangelegenheid.

Het flagrante misbruik binnen de kerk en de domheid die geestelijken stelselmatig uitkramen, bevrijden de gelovigen van hun juk. Om een zelfstandige relatie op te bouwen met God, heb je de paus en consorten helemaal niet nodig. Die zijn juist een obstakel in deze intieme verhouding.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234