Dinsdag 25/02/2020

De onthoofde krijger

Doet een krant al eens een reeks over beelden, beginnen we toch wel met een beeld dat niet meer in volle glorie aanschouwd kan worden. Nochtans is het relaas van het beeld De stervende Boduognat een typisch voorbeeld van hoe het een beeld kan vergaan en één dat nog maar eens bewijst dat er nog maar weinig is veranderd.

Antwerpen / Van onze medewerker

Wilfried Eetezonne

Gemaakt door Joseph-Jacob Ducaju stond de sculptuur tot en met 1954 op het kruispunt van de Belgiëlei (vroeger de Leopoldlei) met de Nerviërsstraat en de Charlottalei in Antwerpen. Zo'n vijf meter hoog was het een oriëntatiepunt voor de wandelaar.

Het beeld toonde Boduognat (de naam betekent 'Zoon van de kraai' of 'Zoon van de krijgsgodin Bodh') in zijn laatste uren. Die beleefde deze opperbevelhebber van de Nerviërs in 57 voor Christus tijdens de slag bij de Sabis, een bijriviertje van de Schelde. Samen met de Atrebates en de Viromandui stond Boduognat met zijn Nerviërs tegenover een leger Romeinen aangevoerd door Caesar zelf. De Keltische alliantie stond er goed voor, maar omdat hulptroepen uitbleven, werden ze alsnog in de pan gehakt door de Romeinen. Van het zestigduizend man sterke leger onder leiding van Boduognat zouden er maar vijfhonderd overblijven. Zoiets vraagt natuurlijk om een standbeeld. Het beeld kwam er echter niet omwille van één of ander eerbetoon, maar diende als versiering voor de nieuwe Antwerpse Leopoldlei, die er kwam na een besluit in 1857. Het was toenmalig minister van Binnenlandse Zaken Karel Rogier die vond dat het beeld van Boduognat schitterend zou staan op zo'n koninklijke laan. Hij had een model van het beeld gezien in 1848 op de Nationale Tentoonstelling voor Schone Kunsten in Brussel, toen Joseph-Jacob Ducaju er een gouden medaille voor kreeg.

De regering moedigde kunstenaars toe aan met opdrachten. Het Antwerpse stadbestuur was echter tegen. Ze vonden het beeld te duur en te groot en argumenteerden dat men zoiets niet mocht blootstellen aan de elementen. Omdat de staat tussenbeide kwam voor 8.000 frank en er een compromis werd bereikt met de kunstenaar om het beeld in goedkope Rochefortsteen te maken, werd er toch ingestemd. De burgers in de buurt van de Leopoldlei waren eveneens tegen de komst van het beeld. Ze vonden de sculptuur te lelijk en vreesden dat hun huizen en grond in waarde zouden dalen als het beeld er stond. In 1861 werd het beeld dan toch ingehuldigd. Acht jaar laten begon de steen, door vorstschade, te barsten en werd in de winter een houten koepel overgeplaatst om het toch een beetje te beschermen.

Zo stond het er tot in 1954 de buurt werd geherprofileerd en het beeld moest verdwijnen. Toen de afbraak in volle gang was, kwam de toenmalig adjunct-directeur van de Antwerpse Zoo Piet De Backer voorbij de werken. Hij vond het jammer dat het beeld verdween en probeerde nog te redden wat er te redden viel. Dat bleek enkel het hoofd van de Nerviër te zijn, dat nu nog altijd opgesteld staat ter hoogte van de kinderzoo.

Wat: De stervende Boduognat Kunstenaar: Joseph-Jacob Ducaju Waar: Antwerpse Zoo

Ooit kreeg het een gouden medaille, bij een buurtherprofilering moest het verdwijnen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234