Zaterdag 14/12/2019

Hugo Broos

De ontembare trainer kan het wel nog

Hugo Broos, bondscoach van Kameroen, viert de Africa Cup met zijn spelers. Beeld EPA

Hugo Broos, traint die nog? Ja dus. En in Kameroen is hij afgelopen zondag God geworden. Hij is de eerste Belgische trainer die een landentornooi weet te winnen en dat dan ook nog met een halve reserveploeg. 

Het is de 88ste minuut. Het staat 1-1, het is de finale van de Afrika Cup en Siani – in het dagelijks leven middenvelder bij Oostende — verstuurt de pass van zijn leven. Van meters voor de middellijn trapt hij 30 meter ver, waar Aboubakar de bal perfect op de borst pakt om hem vervolgens behendig over zijn mannetje te wippen en voorbij de Egyptische keeper te knallen. Er zijn resten nog enkele minuten te spelen, maar de Kameroense supporters zien er niets meer van. Zij dansen, zingen, joelen zich zo hard de ziel uit het lijf dat gastland Gabon er nog steeds van davert.

Het is de 94ste minuut, Kameroen is Afrikaans kampioen en Aboubakar valt in de armen van zijn trainer. Hij omarmt hem, tilt hem op zijn schouders: Hugo Broos is sinds zondag voor eeuwig en altijd een Ontembare Leeuw. 

Een stuiver voor al wie voor vorige week wist waar de Belgische coach tegenwoordig trainde, vandaag weet de hele wereld het. Broos is de allereerste Belgische trainer die een landentornooi weet te winnen, of toch na Raoul Daufresne de la Chevalerie met België op de Olympische Spelen van 1920. Hij slaagde waar zoveel anderen faalden, en dat waren toch niet de minsten. Eric Gerets deed met outsider Marokko een gooi naar de Afrikaanse titel, maar moest na de eerste ronde afdruipen. Georges Leekens slaagde er niet in met Tunesië, noch met Algerije. Paul Put lukte het bijna, hij verloor in 2013 de finale met Burkina Faso.

Nochtans had Kameroen nauwelijks een kans voor de start van de Africa Cup. Het Algerije van Leekens, ja. Ivoorkust misschien, Senegal of Ghana. Maar de groen-rood-gelen uit Yaoundé? Kameroen heeft de wereld dan wel topvoetballers als Roger Milla en Samuel Eto'o geschonken, de gloriejaren van de Ontembare Leeuwen liggen al even achter ons. De Kameroeners kwalificeerden zich niet eens voor de Afrikaanse kampioenschappen van 2012 en 2013, en vlogen in 2015 na de eerste ronde al naar huis. Een scenario dat ook deze keer behoorlijk plausibel leek: de nationale voetbalbond had de hervatting voor de competitie zelfs voorzien op 4 februari. Een dag voor de finale afgewerkt zou worden. 

Dat leek niet eens zo'n foute inschatting. Niet dat Kameroen geen talent heeft, het talent had er gewoon geen zin in. Joel Matip van Liverpool, Allan Nyom van West Bromwich Albion, Schalke 04-aanvaller Eric Maxim Choupo-Moting, Ajax-doelman André Onana: ze bleven liever in Europa. In totaal had Broos te kampen met zeven afzeggingen. En die zeven kregen zondagavond een fijne veeg uit de pan. 

"Het was hun beslissing maar misschien zeggen ze nu toch tegen zichzelf: 'S***! Waarom ben ik niet meegegaan?' Ik denk dat niemand dacht dat we zouden winnen. Maar we hebben geprobeerd om met de beschikbare spelers de eerste ronde zo goed mogelijk door te komen", aldus Broos na de winst tegen Egypte. "Dat hebben we gedaan en toen zeiden we: 'Oké, laten we eens kijken wat er gebeurt tegen Senegal.' We wonnen opnieuw en kregen toen een boost van vertrouwen. Vanaf dan geloofden we dat we met een beetje geluk de finale ook konden winnen."

Dat deed Kameroen dan ook nog eens dankzij twee invallers. Zowel N'Koulo, auteur van de gelijkmaker, als Aboubakar startten niet eens aan de wedstrijd. Wie met hem werkte ziet er een onmiskenbaar staaltje van Broos' technische vernuft in.  

Mexico '86

"Den Hugo, hij heeft het, hé", zucht ex-ploegmaat Leo Van der Elst bewonderend. "Dat zie ik alle veertien dagen bij de thuiswedstrijden van Club Brugge. Als hij in het land is, komt Hugo altijd. En na afloop staan er bosjes mensen rond hem voor de analyse van de match. Niemand doorziet het spel zoals hij. Dat weet ik al van in de vier jaar dat we samengespeeld hebben bij Club Brugge en de Rode Duivels. Een prater was hij niet, laat staan een roeper, maar van op zijn plaats in de defensie doorzag hij het spel voor hem en gaf hij richtlijnen. Ik wist toen al: ik heb een toekomstige trainer achter me staan."

Tel bij dat technische inzicht zijn vermogen om een ploeg te bouwen en je hebt het hele recept van Hugo Broos , zegt Gino Gylain. Hij werkte drie jaar met Broos bij Moeskroen, waar Gylain algemeen directeur was. De decennia voordien leerde hij hem kennen als journalist en chef-sport van Het Laatste Nieuws

"Men noemt hem soms verouderd, maar dat slaat nergens op. Het klopt dat Broos niet de trainer is die met zes computers in de aanslag naast het veld zit. Hij behaalt zijn resultaten op een andere manier", zegt Gylain. "Van de stuk of twaalf trainers met wie ik heb samengewerkt, was er geen enkele die zo dicht bij zijn spelers stond als Hugo. Een people's manager, een ander woord heb ik daar niet voor. Hij praat veel met hen, is niet te beroerd zich over een speler te ontfermen wanneer die met familiale problemen zit en hij kan als geen ander een ploeg kneden."

Broos is op zijn best wanneer hij spelers dingen kan laten doen die ze zelf niet verwacht hadden. Goed weten wat je kunt en vooral wat je niet kunt, en vervolgens boven jezelf uitstijgen. Het is een aanpak die op zijn eigen leest geschoeid is. "Ik was een matig begaafd speler die niet de kwaliteiten had van de spelers rondom mij. Maar ik speelde wel altijd", zei hij daarover ooit in deze krant. En een aanpak die dus duidelijk loonde in Gabon. "Tijdens mijn hele 29-jarige carrière als trainer hebt ik nog nooit een team als dit gehad", bekende Broos aan de Afrikaanse pers. "Dit is een team van 23 vrienden." 

Vincent Aboubakar en Hugo Broos vieren. Beeld EPA

Het doet Leo Van der Elst mijmeren. Mexico 1986 is in zijn gedachten sowieso nooit ver weg, laat staan wanneer hij parallellen ziet. "Zo zie je maar weer hoe belangrijk een goede sfeer is op zo'n tornooi. Natuurlijk moet je wel tegen een bal kunnen sjotten, puur op kameraadschap haal je het niet. Maar wij waren ook niet de beste ploeg van de wereld en we zetten toch een geweldige prestatie neer."

Revanche

Voor Broos is de Africa Cup pure revanche. Niet dat hij zo zeer op wraak belust was, zegt hij zelf, maar dat hij al lang geen sant meer is in eigen land, stak. Dit weekend nog in Het Nieuwsblad: "Het is formidabel dat ik dit kan bereiken. Maar het stelt me tegelijk teleur dat mensen in België me pas bij een dergelijke mijlpaal weer prijzen, terwijl er al jaren aan mijn kwaliteiten is getwijfeld. Sorry, maar ik krijg al jaren geen kans meer in België. Terwijl ik daar geen enkele reden voor zie. Dat niemand mij belt, met mijn palmares... Dat is toch raar?"

Broos speelde twee keer kampioen met Club Brugge en één keer met Anderlecht, loodste met uiterst beperkte middelen Moeskroen naar een bekerfinale en zelfs naar Europees voetbal en werd vier keer verkozen werd tot trainer van het jaar. En toen tekende hij bij Zulte Waregem. Het is de enige Belgische club die Broos trainde waar hij niet triomfeerde. De match met de technisch directeur Patrick Decuyper was er geen en na een goed half jaar stond Broos begin 2011 weer op straat. Het was meteen zijn laatste Belgische club. Broos trok op avontuur in de Verenigde Arabische Emiraten en Algerije, doorgaans niet langer dan voor enkele maanden. 

Hugo Broos spreekt zijn spelers toe. Beeld AFP

Op 18 februari 2016 zette hij zijn handtekening onder een contract voor twee jaar bij de Kameroense voetbalbond. Een gewaagde gok. "Maar hij heeft het toch maar geflikt", looft Van der Elst zijn oude maat. "Ik zag hem nog in december, net voor hij naar de Africa Cup vertrok", zegt Gylain. "Hij had er echt zin in. Maar hij was voorzichtig, ik geloof niet dat hij ervan uitging dat dit zou gebeuren."

En wat nu? Stoppen op een hoogtepunt is voor sommigen het nec plus ultra, maar thuis zitten niets doen, zit niet direct Broos' genen. Het zou ook gewoon stom zijn, meent Leo Van der Elst. "Hij moet ginder blijven, godverdomme! En wat hij nu gepresteerd heeft, proberen doortrekken naar 2018. Waarom zou hij geen potten kunnen breken op het WK?" Kameroen staat er niet bepaald goed voor in de kwalificaties, maar: wie gaf Kameroen een maand geleden een schijn van kans om nu met de beker te staan zwaaien? 

Wonderen kunnen zo maar eens geschieden, al manifesteren ze zich zelden twee keer. Broos zit lang genoeg in het voetbal om dat ten volle te beseffen. "Wie weet geven ze me een standbeeld als we winnen", lachte hij na de halve finale. "Maar voor trainers zijn die uit hout gemaakt, hé. Dat brandt beter."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234