Dinsdag 19/10/2021

De ontdekking van plooibaar en licht teakhout

HetEureka!van Enthoven Associates

Axel Enthoven, productontwikkelaar en jurylid bij het Eén-programma De bedenkers, heeft iets bedacht: 'Wat als we teakhout eens plooibaar én minder zwaar zouden maken?' Het antwoord: de buiten- collectie 'Elan' voor Gloster, een revolutie binnen het outdoormeubilair.

Door An Bogaerts

Iedereen kent Axel Enthoven en zijn Associates. Misschien niet van naam, of zelfs niet van hun werk, maar sowieso is de gemiddelde Vlaming al met één of meerdere van hun ontwerpen in contact gekomen. Wie de bus neemt bijvoorbeeld, want Enthoven stond in 1993 in voor de huisstijl én de naam van De Lijn. Of de treinpendelaars, waar Enthoven dubbeldektreinen voor tekende. Van pannen en potten over sofa's en bedden tot treinen, trams en vrachtwagens. Het repertoire van Enthoven is even divers als uitgebreid. "Wij zijn dienstverlenend, ik treed niet op als individu", vertelt Axel Enthoven, alumnus van de Eindhovense Designacademie. "Onze strategie is dat wij nooit een filosofie opdringen. Wij zijn geen kunstenaars, wij maken compromissen, zoeken oplossingen voor anderen."

Top secret

Het hoofdkwartier van Enthoven Associates is een prachtig huis in de Antwerpse Lange Lozanastraat. Een ontwerp uit 1972 van architect Willy Van der Meeren, met een ingenieus centraal systeem voor airco, verwarming en afwatering. In de riante tuin van het huis prijkt nu Elan, de buitencollectie die Enthoven Associates samen met het Britse Gloster ontwikkelde. "Wij nodigen hier niet vaak mensen uit", vertelt Enthoven terwijl we via een ruime schuifdeur vanuit het kantoor de tuin betreden. "We zijn hier vaak met top secret-projecten bezig die pas over jaren op de markt worden gebracht." De afgelopen drie jaar was de herontdekking van teak één van die opdrachten. "Teak is een oliedragende houtsoort", legt Enthoven uit. "Dat maakt het hout moeilijk te lijmen en te buigen. Wij zijn erin geslaagd om teakfineer te maken en dat te combineren met waterdicht multiplex. Dat maakt het hout veel lichter dan massief teak én dus ergonomischer. Iedereen heeft al wel eens een stoel uit teak verschoven, dat is behoorlijk zwaar. Met dit procedé wordt dat gewicht gehalveerd."

Teaktijdperk

Zo'n tien jaar geleden was teak bij de keuze van buitenmeubilair een conditio sine qua non. Toch zeker voor wie een budget te spenderen had. De laatste jaren is het hout echter ietwat naar de achtergrond verdwenen. Lichte, kleurrijke materialen als roestvrijstaal en kunststof maakten hun opmars. Nu is volgens Gloster opnieuw een teaktijdperk aangebroken. "Teak is een houtsoort met een aangeboren noblesse", vertelt Jef Sterkens van Afra, die Gloster in ons land verdeelt. "Bij Gloster hebben we een jarenlange traditie met teak, en dus waren we blij dat Axel Enthoven met dat materiaal wilde gaan experimenteren. "De meubelen worden in Indonesië geproduceerd met hout dat aan de strenge ecologische normen voldoet, met het FSB-label", vertelt Enthoven. "Wij werkten ginder al jaren aan een lichtere, buigzame versie van teak. Omdat we de mensen van Afra al langer kenden, sloten we een deal. Als het ons lukte, zouden we met hen een collectie uitbrengen."

Engelse schoenen

Het gebruik van teakfineer en multiplex zorgt niet alleen voor een lichter gewicht. Dankzij de buigbaarheid van het nieuwe materiaal, kunnen houten tuinstoelen vormgegeven worden met natuurlijke rondingen. Iets wat kussens bijvoorbeeld niet langer nodig maakt. De stoelen, de sofa's of de ligzetels hebben een gebogen vorm die nooit eerder bij teak is gezien. "Wij hebben er lang aan gesleuteld om tot een verkoopbare prijs te komen. Het blijft natuurlijk een luxeproduct, in tegenstelling tot kunststof. Ik vergelijk het altijd met schoenen. Engelse schoenen zijn drie keer duurder dan Italiaanse, maar die Engelse kan je makkelijk tien jaar dragen. Welke zijn dan de duurste?", lacht Enthoven.

Dat hij niet met een Belgische producent heeft samengewerkt voor deze nieuwe lijn, lijkt Enthoven niet te deren. "Ik denk niet in nationaliteiten", aldus Enthoven. "Hoewel België natuurlijk een heel sterke achtergrond heeft wat buitenmeubilair betreft. Ik vraag me soms af hoe dat komt. Misschien hunkeren wij meer dan een ander volk naar het gezellig buitenzitten bij goed weer. Ook het fenomeen veranda's en patio's, dat is zo typisch iets voor onze streek."

Ondanks de onzekere financiële tijden, ziet de toekomst van de Elancollectie er alvast rooskleurig uit. Nog voor de lijn op de markt verschijnt, is de eerste designprijs al binnen. In Chicago werd Elan beloond met de Design Excellence Award in de categorie hout. De jury looft de producten van Enthoven Associates voornamelijk voor hun vernieuwing en tijdloos karakter. "Tja, over tijdloos moet je mij niks vertellen", lacht Enthoven. "Ik maak treinen hè, die gaan gemiddeld zo'n dertig jaar mee. Ik hoop dat als ik ouder word, ik nooit zal moeten blozen voor wat ik gemaakt heb."

In de toekomst zal Enthoven zich met zijn medewerkers blijven concentreren op zowel mobiliteit als meubilair. "Ik heb dit jaar plannen voor openbaar vervoer in Iran maar wil me net zo goed bezighouden met het actualiseren van deze Elancollectie door er nog wat extra producten aan toe te voegen. Het is die afwisseling die ik heel belangrijk vind." n

Elan et cetera...

Er wordt duidelijk niet stilgezeten bij Enthoven Associates, want naast de Elancollectie voor Gloster staan er op dit moment nog enkele andere noemenswaardige projecten op naam van het Antwerpse ontwerpbureau. Een top 3.

Nieuwe

Thalysinterieur

Wie binnenkort naar Parijs of Keulen reist, zal dat doen in het splinternieuwe Thalysinterieur dat mede werd ontworpen door Enthoven Associates. Het eenvoudige, eigentijdse ontwerp in rood, paars en fuchsia moet de tijdelijke bewoners onderdompelen in een warme, uitnodigende sfeer. Drie bars, elk met een eigen kleurpatroon, werden afgestemd op het gevarieerde reizigersvolk dat er even komt ontspannen.

Ecologie en energie hebben een belangrijke rol gespeeld in dit ontwerp. De verlichting zal functioneren op laag-energetische led's, de vloerbedekking en interieurstoffen bestaan voor 100 procent uit wol en alles wat uit aluminium wordt opgetrokken, is volledig recycleerbaar.

INFO www.thalys.be

Badmeubel Dedecker

Op Batibouw stelde badkamerfabrikant Dedecker zijn nieuwste ontwerp '01 by Enthoven Associates' voor, een modulair badkamermeubel zonder veel franje. "Tijdens de voorstudiefase hebben we veel aandacht besteed aan alle functies in en rond de wastafel: scheren, maquilleren, föhnen, maskertje aanbrengen, wenkbrauwen epileren, nagels lakken... Het consequent toepassen van het 'form follows function'-principe maakt dat er in het meubel bijvoorbeeld geen ruimte voorzien is voor medicijnen. Daar is een goede reden voor: de warmte en de hoge vochtigheidsgraad maken de badkamer totaal ongeschikt voor de bewaring van medicijnen", aldus Enthoven over dit strakke ontwerp.

INFO Dedecker, 02/380.27.90, www.dedecker.be

Decoratieve haard Vuurig

Waarom kunnen we biobrandstof niet eens gaan gebruiken in een haard? Dat was de vraag die Enthoven Associates zichzelf stelde bij het ontwerp van een nieuw haardconcept voor fabrikant Facim. Het resultaat is Vuurig, een volledige collectie decoratieve haarden op basis van milieuvriendelijke bio-ethanolbranders. Het flexibele design laat zowel losstaande modellen toe (binnen of buiten) als de mogelijkheid om de haard in te bouwen. Met dit project beklemtoont het ontwerpbureau de verhouding ratio/emotie die het zo hoog in het vaandel draagt. Het functionele van milieuvriendelijke biobrandstof werd hier immers gecombineerd met het emotionele aspect van een open haard in huis.

INFO www.facim.be

Rondingen

Dankzij de buigbaarheid van het nieuwe teakfineer, kunnen meubelen voorzien worden van natuurlijke rondingen, zodat kussens niet langer een must zijn.

Iedereen heeft al wel eens een stoel uit teak verschoven, dat is behoorlijk zwaar. Wij hebben nu dat gewicht gehalveerd

Ik hoop dat als ik ouder word, ik nooit zal moeten blozen voor wat ik gemaakt heb

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234