Zaterdag 06/06/2020

'De oneerlijke internationale verwijten krenken onze Griekse trots'

Het Griekse volk kreunt onder de zware saneringen die de regering-Papandreou oplegt.

Volgens socialistisch parlementslid en regeringsadviseur Elena Panaritis is de meerderheid van de Grieken bereid om door de zure appel te bijten. 'Een salaris en een pensioen in euro uitbetaald krijgen, daar draait het bij de mensen om'.

"Gekkenwerk", zo omschrijft Elena Panaritis, kamerlid voor regeringspartij Pasok, de sfeer in de Griekse parlementaire commissies. Er wordt de klok rond gedebatteerd over de draconische bezuinigingen die de regering-Papandreou versneld doorvoert onder druk van Europa en het Internationaal Muntfonds (IMF), terwijl het gemor bij het volk aanzwelt.

Het was deze week weer onrustig in de straten van Athene, door de protestmarsen en de stakingen van het openbaar vervoer en het onderwijs.

"Eerst en vooral moet je het vanuit de realiteit op het terrein bekijken. De manifestaties zijn op een normale, rustige manier verlopen. Een doorsnee betoging in Parijs is veel groter dan de betogingen die we deze week in Athene meemaakten. Die hadden ook helemaal niet de omvang van de protestmarsen van de Spaanse indignado's in mei. Er wordt te veel drama en science fiction rond gecreëerd."

Het aantal zelfdodingen in Griekenland is met 40 procent gestegen in een jaar. Wijst dat niet op wanhoop bij de bevolking?

"Is er een verband met de bezuinigingsmaatregelen die de regering oplegt? Daar ben ik niet zeker van. Uit de zelfdodingsstatistieken blijkt alvast dat de stijging niet bij de ambtenaren zit, maar bij de ondernemers met schulden. Omdat de banken de leningtarieven wijzigden in het nadeel van hun klanten, kwamen de entrepreneurs in financiële problemen.

"Ik kan u verzekeren dat de meeste Grieken echt gemotiveerd zijn om het land vooruit te helpen. De kwestie is: gaan we alleen begrotingshervormingen doorvoeren of ook structurele hervormingen? Zakendoen in Griekenland is vandaag niet gemakkelijk. Dat moet beter."

Ziet u dat als een belangrijke structurele hervorming?

"Dat is niet een van de vele, maar de énige structurele hervorming waar alles om draait. Het ondernemersklimaat in Griekenland is vandaag niet zoals het hoort, net zoals in veel andere Europese landen overigens. Griekenland moet een productieve exporterende economie worden met ondernemersgeest."

Maken de opgelegde bezuinigingsmaatregelen de Griekse economie kapot?

"Het is verschrikkelijk. Het bbp ging met 7 procent naar omlaag in het vorige trimester tegenover een jaar eerder. Ik ben bekommerd om de druk van buitenaf. De internationale gemeenschap blijft de Griekse crisis behandelen alsof het een liquiditeitscrisis is op korte termijn. Maar het gaat om een solvabiliteitscrisis. Dit is geen crisis van cash, maar een crisis van economische structuren. De kapitaalbasis van de Griekse economie is te beperkt. Om die te vergroten, moeten we hervormingen op lange termijn doorvoeren."

De troika, de drie topambtenaren van het IMF, de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank (ECB), moeten oordelen of Griekenland genoeg bespaart. Zonder hun fiat krijgt de regering niet de voorziene kredietschijf van 8 miljard euro. Is de troika te streng?

"Het is geen kwestie van streng zijn of niet. Ik stel wel vast dat hun vereisten inzake liquiditeit zeer concreet en meetbaar zijn. Maar als het gaat om structurele hervormingen, wordt het minder concreet."

Is Griekenland de oorzaak van de eurocrisis?

"Nee. Het is niet fair en niet waar om Griekenland als oorzaak van de eurocrisis aan te wijzen. De Grieken zijn niet verantwoordelijk voor de eurocrisis. Hoe zou dat ook kunnen? Griekenland is goed voor amper 2,7 procent van het gezamenlijke bbp van de eurozone. Dat is maar een klein deel van de hele mand. Wat heeft Griekenland bijvoorbeeld met de Italiaanse problemen te maken?"

Mocht Griekenland nooit tot de euro toegetreden zijn, dan zou de eurozone vandaag met dezelfde crisis kampen?

"Precies. Een eurozone zonder Griekenland zou net dezelfde problemen hebben als nu. Men moet dus ophouden met Griekenland als eerste dominosteen aan te wijzen."

En omgekeerd? Zou Griekenland ook in een financiële crisis verzeild zijn zonder de euro?

"Wellicht wel. De structurele problemen zijn aanwezig, met of zonder euro. Alleen verergert de crisis nu door de austeriteitsmaatregelen."

Houden de Grieken nog van de euro?

"Ik heb in veel landen geleefd, waaronder België, de VS en Peru. Griekenland is het land met het grootste aanpassingsvermogen dat ik ken. Wij rekenen niet meer in drachme, terwijl ik in Frankrijk soms nog prijsafficheringen in oude Franse franken zie. Zulke omzettingen doen wij helemaal niet in Griekenland. Wij hebben de euro meteen aangenomen en blijven deel van de euro."

Zou een exit uit de euro en de terugkeer naar een goedkopere drachme de Griekse uitvoer geen enorme boost geven?

"Zo'n devaluatie helpt niet om de structurele problemen op te lossen. Akkoord, zonder een sterke munt als de euro zou het misschien gemakkelijker zijn om onze economische basis te hervormen. Maar het is ook een kwestie van volwassenheid. De structurele hervorming moet er hoe dan ook komen."

Critici zeggen: de belastingtarieven hoeven niet omhoog als de belastingambtenaren beter hun werk doen.

"Ook hier moet je een onderscheid maken tussen realiteit en de kritieken die unfair zijn of gewoonweg niet kloppen. De Griekse ambtenaren zijn harde werkers."

In welke mate stoort u zich aan het beeld dat in de internationale media circuleert over de Grieken?

"De Grieken zijn een soepel volk, maar er zijn grenzen. De unfaire verwijten krenken onze trots. Het is niet omdat onze instellingen slecht functioneren, dat we daarvoor slechte mensen zijn."

Bent u geschrokken van de stereotiepen die opduiken?

"Tja, Europa toont nu zijn echte kleuren, al is dat misschien de verkeerde uitdrukking. Je mag niet vergeten waar we vandaan komen. Het 'Europese' idee is nog relatief jong. Het is 'Brussel' dat het concept 'Europeaan' gecreëerd heeft. Maar onze nationale identiteiten dragen we al veel langer, soms eeuwen mee. Het opborrelen van nationalisme leidt nu tot vingerwijzingen en elkaar de schuld geven."

Heeft de Griekse ambtenarij de juiste mentaliteit om de belastinginning te verbeteren?

"Er zijn misschien te weinig prikkels. Maar dat is geen probleem van de ambtenarij, maar van de hele Griekse economie. De publieke sector is het evenbeeld van de hele samenleving. Waar we naartoe moeten, is een overheid met resultaatsmetingen en controles. Dat kan bijvoorbeeld door de dienstverlening systematisch te meten. Er is op dit moment een gebrek aan goede regels."

Hoe krijg je de ambtenaren gemotiveerd als hun collega's worden weggesaneerd en ze moeten werken aan slechtere loonvoorwaarden?

"Een salaris en een pensioen in euro. Dat is in België misschien moeilijk te begrijpen, omdat jullie in een andere wereld leven dan wij. Maar de mensen hier beseffen dat er eigenlijk geen opties zijn. Ze zijn murw geslagen."

Vreest u niet voor een exodus? Griekenland is historisch een land

van emigranten. Gaan Griekse jongeren massaal hun geluk in het buitenland zoeken?

"Dat is al volop aan de gang. Vooral de hoogopgeleide jonge Grieken trekken weg, in het bijzonder naar het Verenigd Koninkrijk."

Europa en het IMF beslissen tegen 14 oktober of het land een nieuwe kredietschijf krijgt. Hoe ziet u dit?

"De bezuinigingsmaatregelen zijn in gang gezet. We doen er alles aan om die deadline te halen."

Wie is Elena Panaritis?

geboren in 1969

parlementslid voor Pasok,

de socialistische partij van premier George Papandreou

voormalig economiste bij de Wereldbank

geeft les in verscheidene universitei-ten, onder meer met Francis Fukuyama aan Johns Hopkins University

directeur van adviesfirma The Panel Group

auteur van Prosperity Unbound

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234