Vrijdag 06/12/2019

De ondernemer op leeftijd

ELI BROAD (81)

Maak je fortuin en begin een museum. De Amerikaanse self-made ondernemer Eli Broad (81) verdiende miljarden met bedrijven in de huizenbouw, levensverzekeringen en pensioenbeleggingen. Hij gaf al meer dan een miljard euro aan kunst- en muziekinstellingen in de VS. De immigrantenzoon wil zo 'iets teruggeven aan de maatschappij'.

Eind september opent zijn museum The Broad in Los Angeles: een gebouw van 125 miljoen euro, 11.000 vierkante meter en met zo'n 2000 werken van kunstenaars als Jeff Koons en Cindy Sherman. The Broad zal gratis toegankelijk zijn en wordt op die manier een geduchte concurrent voor de publieke musea in Los Angeles.

Andere voorbeelden van ondernemers met een museum zijn de Braziliaanse mijnbouwmagnaat Bernardo Paz (64) en zijn museum Inhotim, en de Indonesische tabaktycoon Oei Hong Djien met zijn OHD Museum in Magelang op Java.

De imagobouwer

VICTOR PINCHUCK (54)

Ieder museum is imago, maar voor sommige oprichters meer dan voor anderen. Staalmagnaat Victor Pinchuck (54) begon zijn Art Centre in Kiev in Oekraïne in 2006 op advies van een Franse pr-firma, zo meldden anonieme bronnen aan een aantal kranten. Zijn schoonvader Leonid Kuchma, oud-president, wordt achtervolgd door geruchten over betrokkenheid bij moord, intimidatie en fraude. Een rol als kunstmecenas zou de wind doen keren.

Het kunstmecenaat houdt niet iedereen uit de problemen. De Zwitser Stephan Schmidheiny (67) nam van zijn vader Eternit over. In 2013 opende de familie museum Casa Daro in een voormalig weeshuis in Rio de Janeiro (een project van 30 miljoen euro). Schmidheiny was toen al verwikkeld in een proces wegens nalatig bestuur bij de asbestfabriek van Eternit. Hij werd veroordeeld tot een celstraf van 18 jaar, maar hoeft de straf niet uit te zitten. Vorige week werd bekend dat Casa Daros de deuren sluit en 'een nieuwe koers gaat varen'.

De erfgenaam

JULIA STOSCHEK (39)

Erfgenamen van grote vermogens zijn ruim vertegenwoordigd onder de stichters van een particulier museum. Julia Stoschek (39), gewezen paardrijkampioene én achterkleindochter van de oprichter van auto-onderdelenfabrikant Brose, heeft haar museum Julia Stoschek Collection voor hedendaagse kunst gevestigd in oud-fabrieksgebouw in Düsseldorf. Ze zit ook in besturen van onder meer de musea Tate Londen en MoMA New York.

Even internationaal is de Zwitserse Maja Hoffmann, een van de erfgenamen van het farmaceuticaconcern Hoffmann-La Roche. Zij bouwt het LUMA Arts Centre in het Franse Arles, een soort cultureel dorp met een hoofdgebouw van architect Frank Gehry.

In Mexico City ging twee jaar geleden Museo Jumex open, van Eugenio Lopéz Alsonso, erfgenaam van Jumex, de grootste sapfabrikant van Mexico. Het opvallende gebouw, ontworpen door David Chipperfield, zou ruim 40 miljoen euro hebben gekost.

Het luxeconcern

BERNARD ARNAULT (65)

Een aparte afdeling van de bedrijfsmusea zijn de fabrikanten van luxe artikelen als mode, parfums en horloges. Prada opende in Milaan net een museum in een oude fabriek, deels bekleed met 24-karaats bladgoud. Bernard Arnault (65), eigenaar van de groep LVMH, opende in Parijs het Museum Louis Vuitton, in een gebouw van architect Frank Gehry. Zijn grote concurrent, François Pinault (78) van Kering, opende dan weer twéé musea in Venetië.

Terwijl andere bedrijven hun musea betitelen als vorm van maatschappelijke verantwoordelijkheid, relatiemarketing of als hobby van de grootaandeelhouder, lijkt dat bij de luxemerken anders. Zij verbinden hun producten graag met de hogere kunsten, als kostbare, maar kennelijk lonende reclamecampagne. De bouw van zijn museum kostte Arnault circa 100 miljoen euro, de kunst enkele honderden miljoenen (omzet LVMH in 2013: 29 miljard euro). Die investering kan ook de herinnering doen vervagen aan de negatieve publiciteit over zijn zakelijke tactieken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234