Woensdag 25/11/2020

De olifant is in 't Stad

Vanaf vandaag tovert het Franse straattheatergezelschap Royal de Luxe Antwerpen vier dagen lang om tot een stad van avontuur. De sultan der Indiën komt immers naar de Zomer van Antwerpen, met een olifant die door de tijd kan reizen. Hij komt hier zoeken naar de kleine reuzin. Wie in 1998 de doortocht van de reuzen van Royal de Luxe meemaakte, houdt zich nu al klaar voor de zoektocht naar de slurf. door Wilfried Eetezonne

Die grote en kleine reus uit 1998 stalen de harten van de Antwerpenaren. Zelden hing er zo'n magische sfeer in de stad als toen, en verwacht wordt dat het met de sultan, de olifant en de kleine reuzin niet anders zal zijn. In Antwerpen spreekt men nu al wekenlang over 'den olifant'.

"We komen altijd terug naar steden waar we al het verhaal van de reuzen hebben verteld", zegt regisseur Jean-Luc Courcoult, die alle stukken voor het gezelschap bedacht. "Die mensen zijn dan al op de hoogte van de geschiedenis die we willen vertellen. En er zullen nog verhalen worden verteld over de reuzen."

Met zijn hippe bril met tijgermotief en kleurrijk pak lijkt Courcoult op een van de kleurrijke figuren die Royal de Luxe, elk jaar een graag geziene gast op de Zomer van Antwerpen, naar voren brengt.

In het sprookje dat hij nu vertelt, gaat een sultan uit het jaar 1900 op zoek naar een meisje dat hij ziet in zijn nachtmerries. Dat meisje groeit in zijn dromen uit tot een kleine reuzin. Om haar te kunnen zoeken laat hij de knapste koppen in zijn rijk een olifant bouwen die door de tijd kan reizen. De olifant is 11,20 meter hoog, 7,20 meter breed, 22 meter lang en zo'n 50 ton zwaar, en wordt bediend door 22 poppenspelers.

Die marionet zal de komende dagen in Antwerpen opduiken samen met de kleine reuzin. Waar en wanneer precies houden de organisatoren geheim. Elke dag zullen er tips vrijgegeven worden op www.zva.be en in de pers, en kan het publiek op zoek gaan naar het wonderlijke gezelschap.

Waar haalde u de inspiratie voor dit sprookje?

Courcoult: "Als kind al was ik gek op de avonturen van Jules Verne, die ik verslond. Ik wilde ook een dergelijk verhaal vertellen. Niet zomaar een kopie van een Jules Verneavontuur, maar een verhaal dat hij geschreven zou kunnen hebben. Voor de rest laat ik me inspireren door alles wat ik beleef, en dat is zeer veel. Het verhaal dat ik vertel, is nochtans zeer eenvoudig. Ik hou van eenvoudige verhalen. Hoewel het geen eenvoudige operatie is, er werken meer dan honderd mensen aan mee."

U bedenkt altijd grootscheepse spektakels die u in openlucht laat spelen. Moet u uw fantasie soms aan banden leggen en rekening houden met wat mogelijk is?

"Heel vaak. Ik wou het huis op de rug van de olifant laten vliegen. Maar dat is onmogelijk om te realiseren. Zo hebben we met het gezelschap constant ideeën of werken we lijnen uit, maar als die niet werken, gaan we heel snel over naar een volgende idee dat wel werkt. We hebben ook voortdurend technische problemen. Ik hecht veel belang aan mijn machines. U vindt het misschien gek, maar ik praat met ze. Het is bijna een geloof. Onlangs had ik nog het hoofd van de kleine reus vast, waar iets mis mee is. Dan praat je ertegen en zegt dat alles wel goed zal komen. Ons gezelschap maakt ook nooit grapjes over de marionetten. Ze zijn te belangrijk voor ons en wij geven hen een ziel."

Je zou denken dat het publiek ook deel uitmaakt van die ziel.

"Ook. Het is zoals de liefde. Wij geloven samen met het publiek in die eenvoudige en rustige droom. We hebben allemaal nood aan verhaaltjes, aan dromen, aan even kind zijn in alle betekenissen van het woord. Iedereen houdt ervan om even verrast te worden."

Zien steden u eigenlijk graag komen? De olifant vergt nogal wat inspanningen van stadsdiensten en politie.

(lacht) "De politie heeft schrik van ons. En verder kunnen we ons aanpassen aan elke stad. Het is niet eenvoudig en er gaan heel wat berekeningen aan vooraf. Maar... eigenlijk kunnen we alles doen in een stad."

De bedoeling is dat alles geheim blijft tot het laatste moment, maar toen de olifant in Londen op bezoek was, stonden de media al vol met foto's. Wordt het moeilijker om een sprookje te vertellen in deze wereld van internetcommunicatie?

"Het wordt inderdaad steeds moeilijker. Maar er is een verschil tussen een foto op het internet en iets in het echt zien. Het gaat om het persoonlijke contact, om de relatie tussen de olifant, de reuzin en het publiek. Daar kan internet of televisie niet voor zorgen. Wij vertellen een avontuur, dat de mensen de volgende dag verder vertellen aan hun vrienden. Ze zien de olifant en ze gaan het verder zeggen: 'Ik heb de olifant gezien en hij stond daar.' Op die manier creëert het publiek de mythologie van de reuzen. Op die manier wordt een verhaal steeds opnieuw overgeleverd, en ook dat is wezenlijk voor een mythe. Als mensen naar een stuk van Shakespeare gaan kijken, dan kennen ze op voorhand al het verhaal. Maar bij ons weten ze nooit wat hen te wachten staat."

De sultan der Indiën en zijn olifant zijn tot en met zondag te gast in Antwerpen. Het spektakel is gratis. Vandaag, morgen en overmorgen zal telkens van 22 uur tot 2 uur een halfuur durende film doorlopend geprojecteerd worden op het Hendrik Conscienceplein.

Vanaf vandaag (15u) kunnen de eerste ritjes gemaakt worden op de kermismolen Le Manège d'Andrea op de Loosplaats aan het Stadspark (tot 13 augustus). Open: dinsdag tot vrijdag 15-20 uur, zaterdag en zondag 11-13 en 15-21 uur. Tickets 0,50 euro.

Jean-Luc Courcoult:

Als kind al was ik gek op de avonturen van Jules Verne

De eerste olifant in Antwerpen

Niet die van de Zoo of die van Royal de Luxe zijn de eerste olifanten in Antwerpen. Voor de eerste olifant die door de straten van Antwerpen trok, moeten we al terug naar 1563. Het was een jonge Indische olifant die als staatsgeschenk door Sebastiao van Portugal naar de Habsburgse keizer Maximiliaan II werd gestuurd. Vanuit Lissabon werd hij naar Antwerpen verscheept, waar hij enkele dagen verbleef en voor de nodige belangstelling zorgde. Kroniekschrijvers zouden tot vijftig jaar na zijn doortocht het evenement blijven vermelden.

De olifant werd ook afgebeeld zoals op dit vlugschrift (zie boven), waarvan het British Museum het enige exemplaar bezit. Hij is zeer realistisch afgebeeld en begeleidende teksten geven duiding over het doen en laten van het dier. Zo meldt de kroniekschrijver dat de olifant tijdens zijn verblijf in Antwerpen achttien potten wijn dronk en graag suiker en rijst lustte.

Omdat de Portugese handelsnatie al vroeg en sterk aanwezig was in Antwerpen, werd de haven een draaischijf voor handel in exotische dieren. Die werden in de renaissance gegeerde verzamelobjecten voor vorsten, en Portugal haalde ze uit zijn kolonies in Afrika en Indië. (WE)

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234