Vrijdag 07/05/2021

Opinie

De Noren hebben het voor elkaar

Henri van Soest. Beeld rv
Henri van Soest.Beeld rv

Henri van Soest is verbonden aan de Universiteit van Oslo, als researcher Electricity Law.

De bedrijfswagen wordt stilaan een Belgisch icoon. In België rijden er vandaag zo'n 770.000 bedrijfswagens rond. Bovendien lag het aantal nieuw ingeschreven bedrijfswagens in de eerste drie maanden van 2017 zo'n 10 procent hoger dan in dezelfde periode vorig jaar. Helaas hebben zo goed als al deze bedrijfswagens een interne verbrandingsmotor.

Een nieuw wetsvoorstel van Open Vld wil het probleem aanpakken, door gaandeweg de (para)fiscale voordelen voor vervuilende wagens af te schaffen. Vanaf 2027 zouden vervuilende wagens belast worden als gewoon loon. In de plaats zouden nieuwe voordelen komen voor elektrische auto's en auto's op waterstof. Dat is hoog tijd, want onder de huidige vorm zorgt het systeem voor een onhoudbare subsidie van wagens met een interne verbrandingsmotor. België is het gulste land van de OESO, met maar liefst 2.763 euro subsidie per bedrijfswagen per jaar.

Ingrijpen in de structuur van de belastingen is een van de krachtigste middelen die de overheid ter beschikking heeft. Alle goede intenties ten spijt, is het uiteindelijk de portemonnee die spreekt. Toen de Belgen in de jaren 90 plots massaal dieselwagens begonnen te kopen, was dat niet omdat die zogezegd beter waren voor het milieu, maar wel omwille van de lagere accijnzen op diesel en het goedkopere gebruik. Om de elektrische auto echt te laten doorbreken is dezelfde logica nodig: belast wat ongewenst is, geef voordelen voor wat gewenst is.

We kunnen inspiratie halen in Noorwegen. In juni van dit jaar waren maar liefst 42 procent van de nieuw ingeschreven auto's in Noorwegen elektrisch of hybride. De Noren zijn inderdaad nogal milieubewust, maar de belangrijkste reden voor deze cijfers zijn toch de fiscale voordelen die elektrische auto's krijgen. Ten eerste wordt de belasting op elektrische bedrijfswagens berekend op 50 procent van de aankoopprijs, in plaats van 100 procent voor bedrijfswagens met verbrandingsmotor. Daarnaast wordt er geen btw geheven op de aankoop van elektrische auto's, betalen bestuurders van elektrische auto's geen tol op de Noorse wegen, en kunnen ze gratis opladen aan publieke laadpalen. Verder krijgt de elektrische auto een heleboel niet-monetaire voordelen: elektrische auto's mogen op bus- en taxistroken rijden, en laadpalen zijn wijdverspreid, zelfs in de meest afgelegen delen van Noorwegen.

Niet van deze tijd

Natuurlijk is België Noorwegen niet, maar andere landen (zonder olierijkdom) halen ook inspiratie bij het Noorse voorbeeld, zoals Nederland, Frankrijk en Zweden. Als we de klimaatdoelstellingen van Parijs willen halen, is de Noorse weg in elk geval de toekomst.

Het Noorse voorbeeld toont ook aan dat sleutelen aan de belasting op bedrijfswagens alleen het probleem niet oplost. We hebben een algemene lastenverschuiving van elektrische auto's naar auto's met een verbrandingsmotor nodig. Daarnaast moeten de niet-monetaire voordelen voor elektrische auto's worden uitgebreid.

Toch rijst de vraag of het voorstel van Open Vld geen symptoombestrijding is. Of het systeem nu wagens met een interne verbrandingsmotor of elektrische wagens bevoordeelt, het feit blijft dat het concept van de bedrijfswagen niet meer van deze tijd is. Het maakt rijden met de auto veel goedkoper dan het eigenlijk is, ten nadele van andere vormen van vervoer. Dat maakt het Belgische mobiliteitsprobleem alleen maar erger.

► Van Soest: 'België is het gulste OESO-land voor vervuilende bedrijfswagens.' Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz
► Van Soest: 'België is het gulste OESO-land voor vervuilende bedrijfswagens.'Beeld Hollandse Hoogte / Peter Hilz

Hoe onpopulair het ook is, de situatie waarin een Vlaams gezin één, twee of zelfs drie auto's heeft is op termijn onhoudbaar. We moeten anders omgaan met mobiliteit. Ook hier kan België leren van de Noren: vanaf 2019 zal de binnenstad van Oslo permanent autovrij worden gemaakt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234