Maandag 16/12/2019

De Nobelkoorts regeert

Wie er precies genomineerd is voor een Nobelprijs, is traditiegetrouw een goed bewaard geheim. Dat neemt niet weg dat er alweer volop namen rondzoemen voor de toekenningen van dit jaar, de komende week in Stockholm en Oslo.

Het grote publiek kijkt wellicht het meest uit naar de laureaat van de Nobelprijs voor de Vrede. Volgens bookmakers als Ladbrokes maakt paus Franciscus een goede kans, net als de Congolese gynaecoloog en mensenrechtenactivist Denis Mukwege, cyberrechtenvoorvechter Edward Snowden of de Pakistaanse meisjesrechtenactiviste Malala. Voor de Literatuurprijs is de Japanner Haruki Murakami de meestgenoemde gegadigde, gevolgd door de Keniaanse schrijver Ngugi wa Thiong'o.

Voor de meeste Nobelprijzen gebeurt de nominatie en selectie in alle stilte door de Zweedse Academie van Wetenschappen, en weten hooguit vakgenoten over wie de geruchten gaan. Alleen voor de Nobelprijs voor de Vrede, toegekend door het Noorse parlement, zijn de nominaties openbaar. De officiële voordracht van de Russische president Vladimir Poetin leidde eerder dit najaar al tot de nodige ophef.

Aan de vooravond van de bekendmakingen publiceert informatiemakelaar Thomson Reuters traditiegetrouw wel een lijst van potentiële winnaars. Dat gebeurt op basis van een brede raadpleging van wetenschappers wereldwijd en vaak met behoorlijk succes: vorig jaar voorspelde Thomson niet minder dan acht winnaars, een record. Sinds 2002 wist het bedrijf 35 van de winnaars er vooraf uit te halen, zij het niet altijd in het jaar zelf.

Voor de Nobelprijs voor Fysiologie en Geneeskunde wordt een drietal Amerikaans-Canadese onderzoekers getipt, voor de ontdekking van genetische kopieerfouten als bron van ziekten. Net als een ander trio, drie Amerikaanse genetici die regelmechanismen in het DNA uitpluisden. Een derde kanshebber, aldus Thomson Reuters, is de Amerikaanse pijnonderzoeker David Julius. Maandag wordt bekend wat de echte keuze van de Zweden is.

De Nobelprijs voor Natuurkunde, die dinsdag wordt toegekend, zou volgens de Thomson-enquête kunnen gaan naar Peidong Yang voor de ontdekking van de nanolaser. Ook een Japans-Amerikaans-Brits drietal dat geleidingsonderzoek over ijzerelementen deed, kan in de prijzen vallen.

De Chemieprijs gaat volgens Thomson komende woensdag naar twee ontdekkers van organische leds. Ook een Saoedisch-Zuid-Koreaans-Amerikaans drietal dat nieuwe poreuze materialen ontdekte, trekt veel stemmen. Daarnaast worden drie polymeeronderzoekers uit Australië dit jaar veel genoemd, voor een reeks nieuwe chemische reacties die ze ontwikkelden.

De Literatuurprijs wordt traditioneel niet aangekondigd, maar doorgaans op donderdag bekendgemaakt. Op vrijdag volgt gewoonlijk de Vredesprijs, en maandag nog sluit de Nobelprijs voor Economie de rij uitreikingen af.

Voorzitter

Intussen zijn er ook nog speculaties gaande over de voorzitter van het Noorse Nobelprijscomité, Thorbjørn Jagland, die ook secretaris-generaal is van de Raad van Europa. Die functie is politiek neutraal, maar het uitreiken van de prijs kan gezien worden als partij kiezen. Daarom is zijn positie in het Nobelcomité omstreden. Onder meer na de toekenning van de Vredesprijs in 2010 aan dissident Liu Xiaobo, stond Jagland onder grote Chinese druk om terug te treden. In Noorwegen circuleren namen van een reeks voormalige ministers van Buitenlandse Zaken als mogelijke opvolgers.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234