Vrijdag 05/06/2020

De Nieuwe Zes

In de eighties bombardeerden de Antwerpse Zes de Scheldestad tot internationaal modemekka. Anno 2016 zet een ander kaliber creatievelingen Antwerpen internationaal op de kaart. Even met ze kennismaken, voor de gelegenheid gehuld in mode van lokale designers.

Bert Vanlommel (36)

Caféuitbater en feestorganisator, Borgerhout

Bert is iemand die van zijn hobby zijn beroep heeft gemaakt: de voormalige psycholoog is nu voltijds feestjesorganisator en drukt zijn stempel op het nachtleven in de Scheldestad. Antwerpenaren kennen hem als mede-eigenaar van café Bar Leon in Borgerhout en, samen met anderen, drijvende kracht achter het festival Borgerwood, de grootse pop-up A-Tower en de wilde feesten onder de noemers Noord en SPEK.

Hij heeft een voorliefde voor ogenschijnlijk onmogelijke locaties. De A-Tower aan de Keyserlei noemt hij "een waar godsgeschenk als plek voor een pop-up". En in Bar Leon werden de eerste pinten al getapt op een moment dat het Krugerplein nog te mijden was. Nu is dat een levendige, gezinsvriendelijke plek. "Er was al veel gebeurd door buurtbewoners en de stad, maar Bar Leon is ook een katalysator geweest." Ook zijn feestjes houdt hij graag in Borgerhout en de Seefhoek, volgens hem frisse, vriendelijke buurten, een dorp in de stad.

In Borgerhout woont hij al jaren. Toen hij van de Kempen naar de stad kwam, had hij een appartement vlak bij het De Coninckplein, dat toen nog gelijkstond met drugs en prostitutie. "Ik werd er meteen in gegooid. En ik heb daar dan ook mijn eerste feestje georganiseerd, in de Strange, de oudste homobar van de stad. Ik fiets graag rond op zoek naar leuke locaties. Afgelegen kelders, Marokkaanse cabaretten, Russische cafés: ik hou van de marge, van plekken waar het nog spannend is om iets te organiseren en te veranderen." Of hij impact heeft? "Op een zeker moment zijn we er wel in geslaagd een deel van het nachtleven te verplaatsen naar het onontgonnen noorden van de stad. Dat was spannend."

Ja, hij werkt als anderen feesten. In drukke tijden is het al eens een aanslag op zijn bioritme. Maar: "Ik krijg hier keiveel energie van. Je valt in de flow van andere mensen. En ik haal veel plezier uit de aanloop: het moment waarop het feest ontstaat in mijn hoofd vind ik het leukst." Binnenkort neemt hij, na een hectisch voorjaar en zomer, een paar maanden vakantie. Gevraagd naar zijn plannen, begint hij buitenlandse clubs op te sommen die hij gaat bezoeken. Zijn criteria: eigenzinnige, unieke en vriendelijke plekken. "Ik haat m'as-tu vu."

Salah Ibnou Kacemi (29) en Saïd Boumazoughe (29)

Collectief NoMoBS, Kiel

Salah en Saïd zijn de helft van NoMoBS, kort voor No Mo' Bullshit. Ooit begonnen ze als hiphopcollectief in de straten van 't Kiel, maar inmiddels hebben ze ook theater en humor ontdekt. "Hiphop blijft toch maar een niche", vinden ze zelf. Op Café Corsari zag u ze misschien vertellen over drarries (straatjongens), bij theatergezelschap SINCOLLECTIF brachten ze Wachten op Gorro, over hoe het voelt om de eeuwige allochtoon te zijn, al ben je hier geboren en getogen. "Heel 't Stad kent ons. We zijn al zo lang bezig. Als wij op sociale media een video droppen, dan wordt dat honderdduizend keer bekeken. Bij wijze van spreken."

Deze jongens zijn stevig geworteld in de jeugdcultuur, voelen ze. Zeker bij jongeren van andere origine. "We zijn een verbindende factor tussen twee parallelle werelden. We zoeken daartussen onze eigen vorm." Voor veel Antwerpse jongeren is de nood aan erkenning, in de media en daarbuiten, groot. "Wij kunnen voor hen een voorbeeld zijn. We hebben ook een grote invloed op de hiphop in België. Er staat al een nieuwe generatie klaar, dankzij ons hebben ze de ballen om ervoor te gaan."

Salah is overdag jeugdwerker, Saïd gaat weldra acteren in de KVS. Hij speelde ook al met Reizen Jihad, over Syriëstrijders. "Het heeft even geduurd voor we serieus werden genomen. In Vlaanderen is er weinig aandacht voor urban culture. Zalen wilden ons niet boeken omdat ze vreesden dat onze fans voor ruzie zouden zorgen. Nu we een blanke booker hebben gaat het beter." Ze worden vaak interessant gevonden, bijvoorbeeld door televisiemakers, omdat ze een aanhang hebben die moeilijker te bereiken is. "Of we mogen grapjes komen maken over de ramadan. Maar daar stopt het vaak, het is eenrichtingsverkeer. In Nederland en Frankrijk staan ze veel verder."

Ze branden van ambitie, geven ze toe. Saïd: "We hebben honger." Salah: "We weten dat we iets goeds in handen hebben." Public Enemy, N.W.A.: dat zijn hun grote voorbeelden. "Ze hebben een legacy achtergelaten, wij waren de eerste Marokkanen met een eigen productie in het theater." En ja, het mag prikken. "Een beetje onrust is niet slecht. Maar zoals Gil Scott-Heron zei: 'The revolution wil not be televised.'"

@nomobsofficial

Claire Warnier (38) en Dries Verbruggen (36)

Ontwerpbureau Unfold, Seefhoek

Mogen we Unfold omschrijven als een designduo? Het koppel glimlacht, de vraag is niet evident. "We noemen onszelf een ontwerpbureau, maar veel van ons werk komt terecht in musea."

Unfold woont met het kroost in Zurenborg en werkt in de Seefhoek (al zoeken ze een nieuw atelier). Hun werk haalde al de voorpagina van The New York Times en International New York Times, ze worden gevraagd voor exposities in Sydney, Korea of Seattle. Volgend jaar is het de beurt aan Centre Pompidou.

Unfold is geïnteresseerd in functionaliteit, maar ze werken als autonome kunstenaars, zeggen ze. Concreet? Ze hebben bijvoorbeeld een techniek ontwikkeld om keramiek in 3D te printen, met een collectie fijn porselein als resultaat. "We zijn gefascineerd door nieuwe digitale technieken, maar we willen weten hoe 3D past binnen de traditie." Nog een voorbeeld: een bakfiets met 3D-printer en -scanner. Ze hebben allerminst plannen om zo'n bakfiets op de markt te brengen, evenmin zijn ze geïnteresseerd in massaproductie. "Dan verliezen we de poëzie", zegt Claire. Wel willen ze onderzoeken hoe de wereld zou veranderen als er op elke straathoek zo'n bakfiets zou staan.

"Wij stellen graag vragen, willen een discussie op gang brengen in de creatieve sector. Wat kan de impact van zo'n 3D-printer zijn op, bijvoorbeeld, het idee van intellectuele eigendom? We kijken naar de nabije toekomst." Soms wekken hun vondsten de interesse op van bedrijven, zoals L'Oreal, dat hen contacteerde via Barnabé Fillion, een Franse parfumeur die zich afvroeg of ze een keramische verstuiver konden ontwikkelen. "Keramiek houdt de essentie van een parfum vast, de geur die je een halfuur na het aanbrengen ruikt, wanneer de eerste geur al is vervlogen", legt Dries uit. L'Oreal wilde daarop ook wel eens horen wat ze te vertellen hadden. "Geur heeft een drager nodig, ook in een winkel."

Dries is een Antwerpenaar, Claire een Nederlandse. Samen studeerden ze in Eindhoven. "Maar daar is design een nationale sport, voorbehouden voor de incrowd. Antwerpen is frisser." De stad is voor hen betaalbaar, centraal en net klein en/of groot genoeg. "Het creatief talent wordt hier wel iets te vanzelfsprekend geacht. In Eindhoven doen ze veel meer moeite om mensen in de stad te houden."

@unfoldantwerp

Ellen Pil (34) en Caroline Huyghe (32)

Boerenmarkt MARTA, Antwerpen Centrum

MARTA, dat zijn die meisjes - met zijn vieren zijn ze normaal gezien - die sinds een dik jaar elke maand een boerenmarkt organiseren in de stad. Tegenwoordig staan ze elke eerste zaterdag van de maand op 't Eilandje. "Maar het is veel meer dan dat", zeggen Ellen en Caroline. Wat MARTA doet, is verwerkers, zoals chefs of bakkers in contact brengen met lokale boeren. MARTA staat voor eerlijke, seizoensgebonden voeding waarbij het geld ook rechtstreeks naar de producent vloeit. Wie op de markt bereide gerechten aanbiedt, moet deels aankopen bij de boeren van het netwerk. "We zaten met een sluimerende onrust", legt Ellen uit. Net als de andere meisjes neemt ze het er na de werkuren bij. "Iedereen weet bijvoorbeeld dat we te veel vlees eten. Wij gaan op onderzoek uit, willen alternatieven bieden, transparante netwerken creëren en informeren, zonder belerend vingertje." Caroline: "We delen verhalen en kennis. Hoe smaakt een echte, goed gemaakte geitenkaas? En wie maakt dat?"

Het is ook de bedoeling dat er zo min mogelijk verloren gaat. "Als iemand met een persmobiel appelsap perst, dan zorgen wij ervoor dat het pulp terug in de voedselketen terechtkomt door die appelboer in contact te brengen met een meisje dat granola maakt en daarvoor wel appelflakes kan gebruiken. De boeren vinden dit ook een heel interessant experiment." Wie grootse ondernemersplannen heeft, vindt op de boerenmarkt ook meteen een testpubliek. "Bitterzoet & Co is een Antwerps bedrijf dat chocolade verdeelt. Via de markt konden ze onderzoeken of hun zelfgemaakte chocolade aanslaat."

MARTA kiest ook consequent voor ongebruikte of verwaarloosde plekken in de stad om hun kramen op te trekken. "Op die manier word je ook een stadsmaker." Een stad als Antwerpen noemen ze heel dankbaar voor hun werk. "De afstand tussen bewoner en natuur is hier heel groot. Hier heerst een grote nood aan echte, eerlijke voeding met een verhaal. Ook in Gent kijken ze met veel interesse naar MARTA. In Antwerpen groeit dit soort initiatieven meer van onderuit."

facebook.com/MARTAntwerpen

Sven Rayen (36)

Tattooshop Studio Palermo,

Antwerpen centrum

Sven is een inwijkeling: opgegroeid in Tielt-Winge, toegepaste grafiek gestudeerd in Hasselt, vervolgens beland in Antwerpen, waar hij na een carrière als illustrator nu een eigen tattoostudio heeft: Studio Palermo.

Het is een plek die hij samen met gelijkgestemde zielen draaiende houdt, en die leeft van design, mode en muziek, zoals de platenmaatschappij Palermo Records. "Die samenwerking interesseert mij omdat het mijn creativiteit nieuwe impulsen geeft." Het atelier ligt aan de kaaien, Sven kijkt uit over de Schelde. Antwerpser wordt het niet.

Zijn eerste tattoo liet Sven zetten op zijn vijftiende. Een Chinees teken dat hij achteraf liet overtekenen, maar daar heeft hij nu alweer spijt van. De eerste keer dat hij bij een ander iets mocht zetten, was in 2009. "Ik ben heel technisch aangelegd, heel precies ook. Ik zie mezelf als een vakman." Zo'n vakman moet vooreerst uitstekend kunnen tekenen. En daarna flexibel zijn. "Elke mens en elke huid is anders. En wie hier komt, ervaart pijn. Daarmee moet je kunnen omgaan."

In zijn tattoos weert hij kleur. "Puur grafisch vind ik zwart en grijstinten beter werken. De inkt contrasteert goed met de huid, net zoals ik het vroeger liet contrasteren op wit papier. Bovendien geneest het zo beter en vind ik de veroudering mooier. Kleuren hebben de neiging om mettertijd dof te worden."

Svens Instagram-pagina is heel populair bij Amerikanen en Brazilianen, van over heel de wereld reizen mensen speciaal voor hem naar Antwerpen. "Ik heb vaste klanten uit Duitsland, Italië en Engeland. Heel veel Nederlanders ook. Sporadisch komen ook Amerikanen en Brazilianen langs, die er dan meteen een vakantie van maken." Hij schat dat amper een derde van zijn cliënteel lokaal is. "Ik werk vooral met fijne lijnen en shading (het ambachtelijk 'inkleuren', red.) dat is mijn specialiteit." Het onderscheidt hem ook van het gros van zijn collega's hier, die veelal sterk zijn in meer traditionele stijlen als Amerikaanse oldskool, Japans of Polynesisch. "Al wordt het landschap diverser."

Antwerpen voor Sven, dat is een zweem van grootstedelijkheid zonder de drukte van pakweg Brussel of Londen. Veel creativiteit ook. "Almaar meer." Als hij één plek moet kiezen? Boekenwinkel Ballade in de Hoogstraat. "Tweedehandsboeken en klassieke muziek door de boxen. Heerlijk op een zondagochtend."

@svenrayen

Hiske Van den Wouwer (38)

Hairsalon The Pony Club, Antwerpen centrum

Meer nog dan een kapsalon is The Pony Club een fenomeen in Antwerpen. Er wordt haar geknipt, dat zeker. Maar er is ook een kledinglijn en een magazine. "Ik knip graag haar, maar ik voel me geen kapster. Ik wil The Pony Club ook meer als een installatie inrichten, het is tijd voor iets nieuws", zegt bezielster Hiske Van den Wouwer. Met Ponies In The Sky resideert ze tijdelijk op de veertiende verdieping van de A-Tower, de wolkenkrabber aan de Keyserlei die nog tot begin oktober onderdak biedt aan café Bar Gloed, Klub Goud en andere creatief pop-upleuks.

Ze werkt ook samen met Deborah Bloemen van het hippe grafische duo Uber and Kosher, waarmee ze de visuele lijn van al haar projecten uittekent. "Ik denk heel visueel: mijn inrichting, de kledinglijn, de kapsels die ik creëer. Technisch heb ik het knippen inmiddels al wel onder de knie, ik beschouw het nu meer als beeldhouwen." Ze wordt gedreven door perfectionisme en onrust, zegt Hiske. "Ik ben dingen snel beu. Het moet altijd vooruitgaan. Ik absorbeer wat ik interessant vind, doe er iets mee en ga weer door. Op dit moment ben ik gefascineerd door 'antistijl'. Vandaar wellicht mijn nagels." Ze toont haar lange plastic nagels, lichtpaars gelakt. Van bij de Russen tegenover de UGC, zegt ze.

"Ik woon hier al zo lang. In Antwerpen kan ik rondwandelen zonder plan, ik kom altijd wel iemand tegen. Maar de stad is ook perfect om te doen wat ik doe. Berlijn en Kopenhagen zijn heel inspirerende steden, maar heel moeilijk om erbovenuit te steken. Terwijl het in Antwerpen best makkelijk is om anders te zijn in de kappersbranche. Hier is nog zo veel mogelijk. Ik droom bijvoorbeeld van een leuke stripclub."

@the_pony_club_antwerp

Shootlocatie: Bar Paniek is een ontmoetingscentrum voor artistieke kruisbestuiving en een van de mooiste zomerbars van Antwerpen. Kattendijkdok, Oostkaai 21B

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234