Woensdag 20/01/2021
Frederik DhondtBeeld rv

Opinie

De nieuwe gewaden van de Franse PS

Frederik Dhondt is docent rechtsgeschiedenis en Frankrijk-kenner, verbonden aan de VUB, UA en UGent.

De uitslag van de linkse primaires afgelopen zondag zorgt voor een donderwolk aan denigrerende perscommentaren. De Franse PS rolt vechtend over straat, heeft gekozen voor een eigen Corbyn of is bijna dood. Dit verdient toch wel enige nuance. De Franse Parti Socialiste werd opgericht in 1971 op het congres van Epinay. De PS is een intellectuelen-, ambtenaren- en onderwijzerspartij, die vanzelf naar een centrum-links, reformistisch beleid neigt. Het discours op congressen en vergaderingen is hoogdravend, maar de praktijk is gericht op het winnen van verkiezingen in het Franse meerderheidssysteem. Politieke verscheidenheid zit in het DNA van de partij. Mitterrand en Rocard, of nog Fabius en Jospin konden elkaars bloed drinken. De ondergang van de Communistische Partij, de opkomst van extreemrechts en het interne spel van stromingen (courants) hielden de linkervleugel lang op maximum een vijfde van de stemmen.

Ontgoocheling en verbittering

Hollande won in 2012 de primaires als consensuskandidaat, verdedigde in de echte campagne het (linksere) partijprogramma en voerde daarna een politiek onleesbaar beleid, dat de spanningen binnen de PS op scherp heeft gezet. Te kwader trouw gelanceerde voorstellen als de 'taxe à 75%' (ongrondwettelijk), het heronderhandelen van de Europese begrotingsafspraken (niet gebeurd) of nog een sterkere bankenwet (uiteindelijk geschreven door BNP Paribas) zorgden voor ontgoocheling en verbittering in eigen rangen. Zelfs ministers stonden gegeneerd met de mond vol tanden bij de Loi El Khomri afgelopen zomer. Valls gebruikte hier de voorhamer van artikel 49:3 van de Grondwet (een tekst wordt goedgekeurd zonder stemming op vraag van de regering) om een heilig links principe onderuit te halen. De PS – niét de LR van Sarkozy - heeft zo de voorrang van CAO’s per bedrijfstak boven akkoorden in de onderneming afgeschaft, of nog tientallen miljarden belastingkredieten zonder voorwaarden toegekend. Hoeft het dan te verbazen dat de voorverkiezingen bij rechts ontaard zijn in een liberaal opbod, waardoor Fillon alle moeite zal hebben om een geloofwaardige bocht naar het centrum in te zetten ?

Vier linkse kandidaten trekken in verspreide slagorde naar de kiezer. Eén van hen, Emmanuel Macron, zal ter verantwoording worden geroepen voor het beleid van de afgelopen vijf jaar, zowel door rechts als door links. Macron is bovendien ook de kandidaat van de media. In deze tijden geen voordeel (zelfs François Fillon probeert zich voor te stellen als "anti-systeemkandidaat"). Benoît Hamon heeft een betere kans dan Emmanuel Valls om een programma te maken met de weerbarstige Jean-Luc Mélenchon of de ecologist Yannick Jadot. Hij zette zich in de campagne af tegen de "vieille politique", koos voor ecologisch en sociaal radicale voorstellen en torst niet de last van vijf jaar Hollande. Recent kreeg hij de steun van Thomas Piketty. Aan Hamon om, met een kwarteeuw politieke ervaring en toch een maagdelijk blazoen, de emotionele stem tegen Valls om te buigen tot een positieve dynamiek.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234