Woensdag 30/11/2022

NieuwsRuimtevaart

De nieuwe Europese Vega-C-raket, of hoe de oorlog ook in de ruimte gevoerd wordt

De Vega-C in Kourou, Frans-Guyana. Beeld AFP
De Vega-C in Kourou, Frans-Guyana.Beeld AFP

Op de basis Kourou in Frans-Guyana is na een vrij tumultueus aftellen de nieuwe Europese draagraket Vega-C voor het eerst gelanceerd. ‘Als je een dag lang de beschikking niet hebt over onze satellieten, ontregelt dat direct de maatschappij.’

Redactie

Het moet een van de twee vlaggenschepen van de Europese ruimtevaart worden: de Vega-C-raket, bedoeld om onder meer satellieten naar de ruimte te vervoeren. De hiervoor veelgebruikte Russische Sojoez-raketten zijn door de oorlog in Oekraïne geen optie meer.

Vijf meter hoger, 800 kilo extra draagkracht en onder meer de mogelijkheid om meerdere satellieten in verschillende banen boven de aarde te kunnen brengen. Wanneer je de nieuwe Vega-C-raket naast zijn voorganger (de Vega uit 2012) zet, lijken de verschillen in eerste instantie bescheiden.

Toch is dat niet zo, zegt Harm van de Wetering, directeur van de Nederlandse ruimtevaartorganisatie NSO (Netherlands Space Office). En dat begint al bij die extra kilogrammen. “Daardoor kun je meer vervoeren voor hetzelfde bedrag. De prijs per kilo voor een lancering wordt daardoor concurrerender”, zegt hij.

In een wereld waarin commerciële niet-Europese bedrijven zoals het Amerikaanse SpaceX een steeds groter deel van de markt voor lanceringen veroveren, is die concurrentiepositie van steeds groter belang. En dan bewijst de oorlog in Oekraïne ook nog eens dat nationale belangen in de ruimtevaart snel kunnen verschuiven.

“Neem het voorbeeld van Rusland”, zegt Van de Wetering. “De afgelopen tien jaar vond ongeveer 25 procent van de Europese lanceringen plaats met Russische Sojoez-raketten, gewoon vanaf onze eigen lanceerbasis in Frans-Guyana. Sinds de oorlog is dat weggevallen.” De Vega-C moet – samen met de volgend jaar verwachte Ariane 6-raket – daarom onze toegang tot de ruimte blijven garanderen.

Strategisch onafhankelijk

Waar megaprojecten zoals de lancering van ruimtetelescoop James Webb of de vanuit de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA aangezwengelde menselijke terugkeer naar de maan de meeste aandacht vergaren, zijn het de wat minder sexy ‘gewone’ satellieten die het grootste economisch belang vertegenwoordigen.

“Navigatie, communicatie, internet”, somt Van de Wetering geroutineerd op: stuk voor stuk zijn ze afhankelijk van satellieten. Zelfs ons betalingsverkeer – banktransacties vereisen een tijdsignaal van diezelfde navigatiesatellieten – kan niet zonder de ruimte. “Als je een dag lang de beschikking niet hebt over onze satellieten, ontregelt dat direct de maatschappij”, zegt hij.

Dankzij Europese satellieten zijn we bovendien al jaren strategisch onafhankelijk van bijvoorbeeld het Amerikaanse gps-netwerk. “Maar als je dan geen moderne lanceertechnologie hebt, blijf je tóch afhankelijk van de goodwill van anderen”, zegt Van de Wetering.

De eerste Vega-C-raket is woensdag na een vrij tumultueus aftellen vertrokken vanaf de Europese lanceerbasis in Frans-Guyana en brengt in totaal acht Europese wetenschappelijke satellieten in een baan rond de aarde. Daarvan is het Italiaanse natuurkunde-experiment Lares-2 het belangrijkst. Die zal de minuscule vervorming van ruimte en tijd in kaart brengen die de grote massa van de aarde volgens de wetten van Einsteins algemene relativiteitstheorie veroorzaakt in de ruimte boven onze planeet.

``

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234