Maandag 26/09/2022

Bellen metEconomiejournalist Daan Ballegeer

‘De nervositeit neemt toe’: beurzen in VS onderuit, moeten we ons zorgen maken?

De S&P 500 beleefde gisteren een zware dag. Beeld AP
De S&P 500 beleefde gisteren een zware dag.Beeld AP

De Amerikaanse beurzen gingen maandag flink onderuit. Beleggers vrezen voor hogere rentes en een nieuwe recessie. Hoe reëel is dat? We bellen met economieverslaggever Daan Ballegeer. ‘We zijn op ruig terrein terechtgekomen.’

Hessel von Piekartz

Uit de Verenigde Staten kwam maandag het alarmerende bericht dat de beurs in een ‘bear market’ is beland. Wat betekent dat precies?

“Als een aandelenmarkt meer dan 20 procent daalt ten opzichte van zijn vorige piek, dan komt die in een zogenoemde bear market terecht. Er zijn verschillende verklaringen voor die naam. Een daarvan heeft te maken met de wijze waarop een beer aanvalt: met de klauwen naar beneden. Het staat tegenover de bull market, een verwijzing naar stieren die hun hoorns in de lucht gooien als ze aanvallen.”

Gisteren beleefde de S&P 500 een zware dag. Die aandelenindex met de vijfhonderd grootste beursgenoteerde bedrijven van de Verenigde Staten daalde met bijna 3,9 procent. Daarmee kwam de S&P uit op een daling van 21,8 procent ten opzichte van de topkoers begin januari.

“Zo’n bear market is vooral een psychologisch fenomeen. De koers op financiële markten is het peil waarop optimisten en pessimisten elkaar in evenwicht houden. Gisteren waren er duidelijk veel meer zwartkijkers dan positivo’s. De marktconsensus schuift op naar de visie dat we in ruig terrein zijn terechtgekomen.”

Waarom zijn Amerikaanse beleggers nu zo pessimistisch?

“Dat heeft alles te maken met de hoge geldontwaarding van de afgelopen tijd. In mei lag de inflatie in de VS op 8,6 procent, veel hoger dus dan de doelstelling van 2 procent die de Federal Reserve (Fed) erop nahoudt. De verwachting is dat de Amerikaanse centrale bank woensdag haar strijd tegen die hoge inflatie opvoert door de beleidsrente te verhogen. Beleggers zijn bang dat de Fed de rente stelselmatig zal blijven optrekken tot de economie een zuurstoftekort krijgt.”

“De nervositeit daarover neemt toe nu er speculatie is dat de renteverhoging woensdag niet 50 basispunten zal zijn, maar wel 75 basispunten. Het is sinds 1994 niet voorgekomen dat de Fed de rente zo fors heeft verhoogd.”

Lees ook

Waarom de goudkoorts zo hoog oploopt: ‘De waarde van geld erodeert. Het is niet de vraag óf er weer een bankencrisis komt, maar wannéér’

Hoe beleg je in tijden van hoge inflatie? Experts helpen u op weg: ‘Het is niet het moment om zwaar in aandelen te gaan’

Leer van de rijken met ex-private banker Jan Vanoverbeke: ‘Investeer in je huis. Pakweg op je 55ste kan je denken aan doordacht beleggen’

Er lijkt een discrepantie tussen de beurs en wat we op straat zien: overal hangen vacatures aan de deur, de economie draait op volle toeren. Hoe kan het dan dat de aandelenkoersen dalen?

“Ik refereer graag aan een bekende metafoor van de Hongaarse meesterbelegger André Kostolany. Hij beschreef de economie als een man en de beurs als zijn hondje. Soms loopt het hondje voorop, soms blijft het dier achter. Als beleggers optimistisch zijn, neemt het een voorsprong. Is er pessimisme, dan trekt de hond zijn baasje naar achter.”

“Dat laatste is wat we nu zien gebeuren. Aan de ene kant hebben veel bedrijven duidelijk nog vertrouwen in de economie: ze zijn op zoek naar personeel en geloven dus dat het goed zal blijven gaan. Maar beleggers verwachten dat de remblokken erop gaan. Ze vrezen dat de maatregelen van de centrale bank uiteindelijk toch banen gaan kosten, en dat de bedrijfswinsten zullen tegenvallen. Volgens een traditionele beurswijsheid is een aandelenkoers niets anders dan de optelsom van alle toekomstig verwachte winsten teruggerekend naar vandaag. Als die dus in de toekomst dalen, zie je dat vandaag al in de koers.”

Is een recessie dan, zoals sommige Amerikaanse economen vrezen, echt onontkoombaar?

“Die wordt in ieder geval moeilijk te vermijden. Een berucht voorbeeld is de wijze waarop de Amerikaanse centrale bank in de late jaren zeventig en vroege jaren tachtig de toen torenhoge inflatie bestreed. Paul Volcker, een van de belangrijkste centrale bankiers aller tijden, zette toen een shocktherapie in gang. Van de ene dag op de andere liet hij de beleidsrente stijgen met 4 procentpunt, later ging de rente zelfs tot boven de 20 procent. De inflatie daalde, maar het was ook de opmaat voor een economische crisis.

“Het is nu dus de grote vraag of het centrale banken lukt om de inflatie te beteugelen en tegelijkertijd een economische teruggang te voorkomen, iets wat de grote Volcker destijds niet is gelukt. De omstandigheden zijn wel anders dan toen. De Amerikaanse economie presteert nog altijd goed, de werkloosheid is heel laag: er zijn slechtere omstandigheden waarin de Fed kan doorpakken.”

Wat gaan we hier merken van de ontwikkelingen op de Amerikaanse beurs?

“De VS zijn nog altijd de grootste economie ter wereld, vandaar dat de blik van beleggers altijd met een half oog daarop gericht is. Maar we zitten hier nog niet in een bear market.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234