Dinsdag 28/06/2022

De neokoloniale kruistocht van Karel De Gucht

Lambert Mende neemt de Europese kritiek op het Congolese bewind niet. Mende is minister van Communicatie en Media, woordvoerder van de regering van de Democratische Republiek Congo (DRC).

PE Author

Congo is de jongste decennia 'een puinhoop' geworden, 'een land waar zo goed als alles herop te bouwen is, te beginnen met de staatsstructuren'. Dat schreef eurocommissaris Karel De Gucht in een opiniebijdrage in deze krant (DM 18/12), na het recente VN-expertenverslag over Congo en een onthutsend rapport van Human Rights Watch (DM 14/12) over de humanitaire toestand in Oost-Congo. Lambert Mende stuurde namens de Congolese regering deze repliek.

Het is triest: de laatste opwelling van Karel De Gucht tegen de politieke instellingen van Congo bevestigt dat deze Belgische politicus tot een soort behoort waarvan we dachten dat ze uitgestorven was. Die van de goochelaars.

Om hun gemeenste misleiding te verbergen en te rechtvaardigen, vergasten ze hun publiek op een vloed van rationele, zelfs moraliserende beschrijvingen. Ons door de wol geverfde volk staat echter wantrouwig tegenover de cadeaus van snoevers die zichzelf in onze contreien uitnodigen om er missiewerk te verrichten. Gisteren was dat om ons 'de beschaving' te brengen, vandaag zijn die missies 'humanitair'.

Om onze rijkdommen te kunnen uitbuiten kondigen enkele Europese staten in 1985 af dat ons land een res nullius was. Sindsdien is er ten gronde weinig veranderd bij de behandeling van 'het Congolese probleem'. Voor lieden als Karel De Gucht (Open Vld) is en blijft ons land een ding waarover ze kunnen beschikken als ze er zin in hebben.

De Belgische monarch Leopold II liet zich het immense Congo ook toebedelen door middel van een humanitair alibi. Toen ging het om het AIA, een eendagsvlieg die de conferentie van Berlijn in 1885 niet overleefde. Nadien brak het tijdperk van Congo Vrijstaat aan. Zogezegd om Congo te beschaven, in werkelijkheid om het land af te schuimen. Onze bevolking werd toen erger mishandeld dan ten tijde van de slavenhandel. De beelden van de weerspannige bevolking die de sanctie der afgehakte handen opliep, beroeren heden ten dage nog steeds.

Twee decennia later was de kolonisatie niet meer dan een 'rationelere' exploitatie van Congo's rijkdommen. Vandaag nog wordt daarvan het bewijs geleverd: wegen en spoorwegen werden enkel en alleen aangelegd om onze rijkdommen naar het buitenland te exporteren. De tol die de Congolese bevolking moest betalen was hoog: ze werd aan haar grond ontrukt voor heenreizen naar de gedwongen arbeid.

Karel De Gucht en zijn geestesgenoten gaan er prat op dat de plaatselijke ziektes werden uitgeroeid en scholen opgericht. Maar ze waren onderdeel van het project van de kolonisator: om onbegrensd ingezet te kunnen worden moesten arbeidskrachten gevormd en verzorgd worden.

De onafhankelijkheid werd in 1960 'cadeau gegeven' aan de kolonie. Het ging om een grootscheepse bedrogoperatie. Het zogezegd soevereine Congo zag zijn economische rijkdommen in beslag genomen en zijn leger trad genadeloos in ontbinding tijdens de eerste uren na de pseudobevrijding. Nostalgici in België ondersteunden de afscheiding van het rijke Katanga en neutraliseerden de democratische Congolese instellingen, wier spelers door sommige Belgen, ideologisch op dezelfde golflengte als mijnheer De Gucht nu, als te weinig gedwee bestempeld werden.

Absurditeit

In zijn waanvoorstellingen uit de eurocommissaris dezelfde beschuldigingen tegen president Kabila als die van zijn voorgangers tegen Patrice Lumumba, leider van de onafhankelijkheidsstrijd, juist voor hij in januari vermoord werd.

Het is in naam van mooie humanitaire principes dat getracht wordt de staat in Congo te vernietigen. Alles wordt in het werk gesteld om de ontluiking van een waar gezag in de kiem te smoren. Gezag in een gebied dat door mensen van affairistische slag nog altijd als een res nullius gezien wordt. Na jaren oorlog die het land op de knieën hebben gebracht, schreeuwen sommige officiële Europese vertegenwoordigers zoals De Gucht zich hees om het idee ingang te doen vinden dat het mogelijk zou zijn de Congolese burgerbevolking te beschermen zonder het gezag van de staat te versterken en zijn handelingsvermogen te consolideren. Een absurditeit.

De heer De Gucht klampt zich vast aan het neokoloniale staatsconcept. Dat concept is nu in faling en werd uitgevonden om de nieuwe greep op de DRC te rechtvaardigen. In deze kruistocht heeft De Gucht bondgenoten gevonden: een zootje ngo's, waaronder Human Rights Watch. Die ngo schoof bijvoorbeeld de slachtpartij in Lukweti (Noord-Kivu) in februari 2009 in de schoenen van de 213de brigade van de FARDC (Forces Armées de la République Démocratique du Congo, het regeringsleger van Congo), waardoor de heer De Gucht nog meer opgewonden raakte. Na verificatie bleek evenwel dat de FARDC toen helemaal niet in Lukweti waren. Dat dorp staat onder de controle van de APCLS (l'Alliance des Congolais pour un Congo Libre et Souverain), een gewapende groep die banden heeft met de FDLR (Forces de Libération du Rwanda, de Rwandese Hutumilities in Congo).

Pas een maand nadat het zogezegd de bewoners van Lukweti 'gemassacreerd' had, heeft het Congolese regeringsleger FARDC kort dat dorp bezet. Je kunt erop wedden dat niets ondernomen zal worden om de waarheid haar rechten te geven, noch door de 'beschavende' ngo's, noch door De Gucht.

Dergelijk samenraapsel van leugens over een land dat met een trage en moeilijke heropbouw bezig is, is verdacht. Vooral als blijkt dat deze ngo's die in een verbazend tempo rapporten over Congo produceren (gemiddeld één om de zes dagen!), zich amuseren door de FARDC en de FDLR op dezelfde hoop te gooien. Dikwijls kun je deze bewering lezen: "Zoveel burgers werden door de FARDC én de FDLR vermoord." Alsof de FARDC, strijdmacht van de regering, deel zou uitmaken van hetzelfde korps als de terroristische FDLR, die zij bestrijdt! Vraag van honderd miljoen euro: veronderstel dat het zich moeizaam heropbouwende Congolese leger een typisch symptoom zou zijn van de fameuze Congolese 'failliete staat', moet die staat dan aan zijn trieste lot worden overgelaten, en moet er niet op de eerste plaats gedacht worden aan hulp voor de versterking van zijn menselijke, materiële en operationele vermogens?

Mystificatie
Deus ex machina Karel De Gucht heeft ons nog niet meegedeeld door wie of wat hij de staat en zijn technostructuren wil vervangen. Geen mythes en onbeschoftheden meer! De Europeanen moeten zich tot het werkelijke Congo richten, het Congo van de Congolezen, zoals die echt zijn. Dit uitverkochte Congo versmacht onder het stof van de ene mystificatie na de andere, met zijn hoogtes en laagtes, het Congo dat van zijn Europese partners geen cynische optelsom van zijn misères verwacht maar wel een loyale hulp om eruit te komen.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234