Vrijdag 14/08/2020
Barbara DebusschereBeeld DM

Standpunt

De neerwaartse spiraal is afgeblokt. Maar toch hapt onze natuur nog altijd naar adem

Barbara Debusschere is journalist bij De Morgen.

Af en toe een tocht in het park of het bos en eindelijk de zee zien. Het is bewezen dat natuur in ons leven ons gelukkiger en gezonder maakt. Door de corona-ellende hebben meer Vlamingen dan ooit dat nu, soms tot hun eigen verbazing, aan den lijve ondervonden. Het zal velen ook verbaasd hebben hoeveel pareltjes er in dit piepkleine, dicht gebetonneerde gebied nog zijn.

In combinatie met de terugkeer van onder andere de bever, de das, de boomkikker, de otter en de iconische wolf geven zulke ontdekkingen hoop over de staat van onze natuur. Die was decennialang lamentabel, met zwaar vervuilde waterlopen, bouwpromotoren die lustig kwetsbare gebieden inpalmden en beleidsmakers die naar de pijpen dansten van beton- en andere boeren.

Hoe gaat het met de Vlaamse natuur?

In drie afleveringen maakt De Morgen de staat van onze flora en fauna op. Vandaag deel 1: hoe staan de dieren er anno 2020, na tientallen jaren natuurbeleid, voor?

Maar vandaag zijn dus zelfs veeleisende soorten als de otter en de wolf terug en stellen de weinige bossen die er zijn het beter. Bovendien zijn specialisten hoopvol over de beloftes van minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA), waaronder tienduizend hectare extra bos waarvan vierduizend nog deze legislatuur, een ontsnipperingsplan, maatregelen tegen droogte en minder ‘vermesting’.

Toch is het te vroeg om victorie te kraaien. Want komt dat er daadwerkelijk allemaal? En, belangrijker nog, zal het voldoende zijn? Ondanks enkele verbeteringen hapt onze natuur nog altijd naar adem. De neerwaartse spiraal is gelukkig afgeblokt. Maar tien jaar nadat Europa de lidstaten in haar biodiversiteitstrategie oplegde om 15 procent van de aangetaste ecoystemen te herstellen, blijkt dat niet gelukt.

Dat komt vooral omdat we van zeer ver komen. Hier en daar een soort die opleeft, wil niet zeggen dat de natuur ook hersteld is tot het robuuste groene fort dat we nodig hebben. Terwijl overheden en natuurverenigingen lokaal waardevol groen herstellen, beuken bovendien drie grote golven onverbiddelijk in op dit al bij al nog wankele groene kaartenhuisje: ruimtelijke versnippering en betonnering, ‘verstikkende’ en ‘verzurende’ vermesting uit vooral de landbouw, en meer droogte en hitte door de klimaatverandering.

Zonder ambitieus beleid op die drie flanken zijn herstelpogingen dweilen met de kraan open. Zonder besef dat we er alle belang bij hebben de biodiversiteit beter te vrijwaren eveneens. Want zonder rijke natuur geen stevige voedselproductie en drinkwatervoorziening, geen CO2-sponzen, geen overstromingsbuffers en geen weldadige plekken om energie op te doen.

Op zich is er veel potentieel en kan het. Ondanks zwaar protest heeft de politiek sinds de jaren 90 bijvoorbeeld de laatste stukjes kustduinen gered, tot grote tevredenheid van natuurbeheerders en de toerismesector. Maar dan moet je als beleidsmaker wel bestand zijn tegen luid boegeroep, zwaar gelobby en het besef dat je wellicht zelf niet lang genoeg aan zet zal zijn om die mooie groene pluim op je hoed te steken. Iets voor minister Demir?

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234