Maandag 14/06/2021

De nacht als fotomodel

Leuk feestje gehad, maar u weet er niet veel meer van? Gelukkig zijn er de partyfotografen die hebben vastgelegd wie die leuke m/v ook alweer was met wie u urenlang gedanst en gesjanst hebt. Vijf fotografen over hun bepaald niet alledaags werk in de nachtclubs.

Barbara Zwerver (22), Antwerpen

"De nacht is een totaal andere wereld. Mensen trekken kleren aan die ze overdag nooit zouden dragen. Ze halen het coolste van het coolste uit de kast en dat maakt het zo bijzonder om dan foto's te nemen. Meisjes en jongens die opgaan in het moment en dingen doen waarvan ze de volgende dag denken: wow, heb ík dat gedaan? Mensen die staan te springen alsof hun leven ervan afhangt, met zweet dat naar alle kanten opspat: dáár wil ik een beeld van! Dat kunnen vastleggen op een mooie manier, daar draait het om. Als je de foto's achteraf ziet, moet je het jammer vinden dat je er niet op staat.

"De allereerste keer dat ik foto's ging nemen in de Antwerpse Magic, was ik megazat. (lacht) Het was niet mijn bedoeling er mijn job van te maken. Ik zou het gewoon eens proberen voor de baas, die ik kende van zijn club Kitsch in Knokke. Maar wonder boven wonder waren de foto's heel goed. Kom maar terug, zeiden ze, en uiteindelijk heb ik het drie jaar gedaan. Ik kan me niet inbeelden dat ik voor een andere club foto's zou maken. Ik heb aanbiedingen gehad van grote discotheken, maar ben er nooit op ingegaan.

"Tenzij ik drie avonden op rij werk, drink ik bijna altijd iets mee als ik moet fotograferen. Je mag niet onderschatten hoe het is om nuchter tussen dronken mensen te staan. Dan reageer je al snel geprikkeld - 'laat me gerust!' - terwijl je veel relaxter bent als je zelf een glaasje op hebt.

"De leukste beelden zijn actiefoto's waar je middenin zit. Als buitenstaander blijft het beeld ook afstandelijker. Helemaal in het begin ging ik vaak zelf mee op de foto. Niet omdat ik dat per se wilde, maar omdat de mensen daar altijd op aandrongen. (lacht) Selfies dus, nog voor het woord ingeburgerd was! Maar dat doe ik nu echt niet meer.

"Als ik thuiskom, heb ik zo'n vijfhonderd beelden op mijn toestel. Daarvan komen er zeventig tot honderd online. Ik ben streng in de selectie. Ik heb een eigen manier van fotograferen: vaak van bovenaf, zonder dat ik op het scherm kijk. Ik wil niet dat mensen poseren. Het mag allemaal wat rauwer zijn, meer rock-'n-roll. Ik haal veel licht weg uit de beelden. Onlangs mocht ik zo een trouwfeest fotograferen. Dat is het leukste, als ze zeggen dat ik mijn goesting móét doen.

"Het is niet mijn ambitie om heel mijn leven in een discotheek te werken. Dat bedoel ik niet denigrerend, maar fysiek kun je dat niet volhouden. Magic was een opstapje en nu wil ik doorgroeien naar iets anders, liefst mode. Ik heb intussen een vriend, en dan wil je wel eens in de zetel blijven liggen.

"Ik heb mijn relatie trouwens te danken aan mijn job. Hij sprak me aan: 'Je kent me toch, je hebt foto's van mij genomen'. Maar dat wist ik niet meer. Als fotografe kijk ik aandachtig naar de compositie van het beeld, maar gezichten vergeet ik snel. Liefde op het eerste gezicht was het dus niet, maar wél liefde tijdens het eerste gesprek!" (lacht)

barbarazwerver.com

Frédéric Leemans (48), Rijmenam

"Op mijn 12de zat ik al foto's te ontwikkelen in een donkere kamer. Ik heb nog analoog leren fotograferen. Het grote verschil met nu was dat je niet op een schermpje kon kijken; je had geen vangnet. En je kon ook niet eindeloos veel foto's nemen, want filmrolletjes waren duur. Zo leerde je je intuïtie te volgen. In combinatie met het nachtleven was dat een fantastische leerschool. Ik begon nooit voor drie uur 's nachts, want voordien was het te saai. Zoals ik backstage bij modeshows ook altijd pas een kwartier vooraf begon, omdat je dan de spanning voelt.

"Dat ene juiste moment kunnen aanvoelen, dat heb ik geleerd in het nachtleven. Zoals regisseur Rainer Werner Fassbinder meestal maar één take nodig had. Het was trouwens dankzij mijn modevrienden dat ik eind jaren 80 het nachtleven ben ingerold. Zij namen me mee naar clubs als de Mirano in Brussel, de Boccaccio in Destelbergen en Café d'Anvers in Antwerpen.

"Natuurlijk spelen alcohol en drugs een grote rol op zulke feesten, maar zelfs de antieke Indiërs hadden al een levenselixir dat bestond uit extracten van hallucinogene paddenstoelen. Voor hen moest een feest een ritueel zijn. Ik vond het fascinerend hoe je in onze westerse maatschappij ook donkere plekken hebt waar iets gebeurt tussen de mensen, die speciale muziek en die geestverruimende middelen.

"Ik heb me nooit geroepen gevoeld om te tonen hoe het eraan toeging in discotheken. Mensen die aan het snuiven waren, heb ik nooit gefotografeerd. Dat is irrelevant. Alsof je meer aandacht schenkt aan de penselen van de schilder dan aan zijn schilderij. Het gaat om het resultaat. In dit geval, het feest. De enige vraag is: spreek je er de volgende dag over? Zo van: 'Damn, dát was een goed feest!'

"Ik was geen buitenstaander. Ik hield van die nieuwe muziek en omdat ik ongeveer in dezelfde staat was als de feestvierders, kon ik de sfeer goed aanvoelen en dat leverde mooie beelden op. Er was een gouden periode dat ik plezier had, mooie foto's maakte én goed werd betaald. Maar soms moest ik te hard mijn best doen, omdat het geen geslaagd feest was. Dan zag ik wel mensen bewegen, maar was er geen chemie.

"In 1998 ging ik naar 't Kuipke in Gent, waar Jeff Mills moest draaien. De mensen zaten er zo te beuken en hun ogen stonden zo scheef van de pillen, dat ik ter plekke heb beslist ermee te stoppen. Artiesten ben ik wel blijven fotograferen, feesten nog maar sporadisch.

"Het moeilijkste wat er is, is iets laten ontstaan door weinig te doen. Dat heb ik in die tien jaar geleerd en het komt me nog altijd van pas. Niet voor mijn reclamefotografie, wel voor de boeken en tentoonstellingen die ik met mijn vrouw maak. En als ik portrettenreeksen maak voor kunstenaars, vinden ze het vaak opmerkelijk dat ik zo weinig beelden aflever. Maar ik weet wat ik wil en wanneer ik het heb. Dat heb ik aan het nachtleven te danken."

byebyen.be / fredericleemans.tumblr.com

Lara Gasparotto (24), Brussel

"Ik werk graag alleen. Ik ben niet bang om 's nachts alleen een discotheek binnen te stappen, ook niet in het buitenland. Als tiener ben ik veel op stap geweest, vooral naar undergroundfeestjes in Luik en Brussel. Ik voel me overal op mijn gemak, zelfs in zo'n nachtclub in China waar ik een foto heb genomen van een paaldanseres.

"Ik voel aan of mensen op de foto willen, sommigen trekken me gewoon aan. Dat is altijd zo, of ik nu op straat fotografeer of in clubs. Ik werk instinctief. Ik zal nooit iemand fotograferen die dat niet wil en mensen die te high zijn, interesseren me niet. Ik hoef niets te onthullen wat anderen verborgen willen houden. Ik ben geen paparazzo. Maar wat ik wel mooi vind, is hoe mensen 's nachts meer hun emoties tonen en zich gemakkelijker laten gaan.

"Hoe er gedanst wordt op feestjes, hangt af van het land. De meest crazy dingen heb ik in België gezien. Hier trekken meisjes zich helemaal niets aan van hoe ze eruitzien als ze dansen, terwijl ik in Amerika vond dat het meer om uiterlijk draaide. Vrouwen zijn erg bewust van zichzelf: zie ik er wel goed uit op de dansvloer? En aan de jongens zag ik dat ze vooral meisjes wilden ontmoeten. (lacht) Maar dansen zonder remmingen? Dat heb ik alleen nog gezien in Oekraïne.

"De laatste tijd heb ik het zo druk met mijn eigen werk dat ik nauwelijks nog op stap ga. Vrienden lachen me uit: ze vinden me een oud omaatje dat al haar tijd doorbrengt op haar terras tussen haar zelfgekweekte groentjes. Maar ik reis veel en áls ik dan eens in het land ben, wil ik het rustig aan doen. Je ziet het ook aan mijn boeken: in mijn eerste ('Sleepwalk', uitgegeven bij Yellow Now; red.) stonden er meer foto's uit het nachtleven dan in het tweede ('Rivages', uitgegeven bij Lannoo; red.). Alleen voor Leave Us At Dawn in Antwerpen en Catclub in Brussel kom ik nog buiten. In Catclub blijf ik meestal tot een uur of zes en dan heb ik ongeveer vijftig foto's voor de organisatie en als ik geluk heb, eentje voor mij.

"Ik wil dat je de sfeer kunt voelen, de ambiance. Mijn beelden zijn altijd dirty. Als ze klassieke foto's willen, kunnen ze eender welke fotograaf vragen. Vaak zijn de mijne onscherp. Expres. Niet omdat ik niet scherp kan stellen, maar het is zoals met abstracte kunst. Daar begin je ook niet aan als je helemaal niet kan tekenen. Zeker in mijn fotoboeken wissel ik de beelden graag af, scherp versus onscherp. Ik denk dat ik een goed oog heb, van mezelf, maar misschien ook dankzij mijn vader die kunstenaar is. Hij heeft me leren kijken.

"Voorlopig weiger ik commerciële opdrachten. De echt goede fotografen combineren commercieel met eigen werk, is me al gezegd, en misschien klopt dat wel. Maar daar ben ik nog niet klaar voor. Op dit moment wil ik al mijn energie in mijn eigen werk stoppen. En ik wil mijn ziel niet verkopen - of toch nóg niet." (lacht)

laragasparotto.tumblr.com

Sven Dullaert (37), Stekene

Heb je ooit dat filmpje gezien van Rampage in de Lotto Arena, waarop een koppel aan het vrijen is op het balkon? Ze generen zich totaal niet en dat typeert het drum-'n-basspubliek. Of ze nu dronken zijn of stoned, het deert de meesten niet als ze zo op de foto staan. Ze zouden het eerder grappig vinden. Als ik op andere evenementen ga fotograferen, krijg ik gemiddeld vijf aanvragen van mensen die een beeld van het net willen laten verwijderen: meestal van tienermeisjes die zich storen aan een pukkel die te zichtbaar is.

"Sinds ik zes jaar geleden in het nachtleven ben begonnen als fotograaf, heb ik al veel drum-'n-bassfeestjes gedaan. Nu, even voor alle duidelijkheid, ik heb nog nooit een vrijend stel gefotografeerd. Soms komen mensen op mijn schouder tikken: 'Je moet dáár eens gaan kijken'. Maar wat ben ik met zo'n foto? Waar zou je die moeten publiceren? (lacht) Maar je komt wel wat tegen in het nachtleven, hoor. Met vrienden organiseer ik zelf jaarlijks het festival Crammerock, en daar hebben we de stewards eens een vrijend koppel moeten laten wegjagen, tijdens een optreden van Jimmy Dewit van Discobar Galaxie. Dat was op vraag van de brandweer: zij vonden het te onveilig, daar onder het podium.

"Ik was vroeger I.T.'er en huwelijksfotograaf in bijberoep en heb van mijn hobby mijn beroep gemaakt. Ik heb gefotografeerd in Culture Club, Riva, de vroegere Boccaccio, en La Rocca - een vaste club heb ik nooit gehad. In de Charlatan fotografeer ik regelmatig concerten en in september heb ik nog een feestje van platenlabel Hed Kandi. Hoewel mensen er minder los zijn dan op festivals, werk ik graag in clubs. Je kunt er meer experimenteren met licht dan op festivals en op concerten, waar de beelden allemaal wat strakker moeten ogen. Mijn foto's zijn nogal chaotisch en er zit altijd veel kleur in en veel beweging - tenzij het echt een statisch feest is, of het publiek te mak.

"Sinds ik zelf ben beginnen uitgaan als tiener is er veel veranderd. Ik heb de indruk dat er minder gevochten wordt dan vroeger en dat er meer security is. En terwijl de politie en de organisaties strenger worden voor drugs, denk ik dat jongeren er nu losser mee omgaan: soms zie je ze in een hoekje een lijn snuiven. Dan heb ik het niet over discotheken, maar over grote evenementen.

"Twee jaar geleden kwam ik op I Love Techno aan om halftwaalf en lag er al tweehonderd man bij de EHBO. Vermoedelijk vooral door uitdroging of oververhitting, omdat de temperatuur gemakkelijk oploopt tot boven de dertig graden: als je met je camera van de ingang van de zaal naar de frontstage loopt, is je lens helemaal aangedampt. Maar ik denk niet dat het alleen van de hitte was. Ik wil het eigenlijk niet zeggen omdat het zo flauw klinkt, maar toch: in míjn tijd was het anders." (lacht)

dullaert.net

Stephanie Keuppens (17), Viersel

"Ik ga amper meer naar fuiven om mee te dansen, ik wil liever foto's maken. Als ik tegenwoordig zonder camera op stap ben, voel ik me bijna ongemakkelijk.

"Ik vind het ook wel interessant om leeftijdgenoten te observeren terwijl ze feesten. Jongeren gaan al vanaf hun 13de naar fuiven en sommigen proberen er echt bij horen door veel te drinken, maar uiteindelijk zie je ze dan in een hoekje overgeven. (lacht) Jammer, eigenlijk. Omdat ik nog jong ben, waren mijn ouders eerst wat bezorgd. Ze waren bang dat ik misschien zou beginnen roken of zo, maar ik ben niet zo gemakkelijk beïnvloedbaar.

"Als ik foto's neem, blijf ik zelf liefst nuchter. In het begin heb ik wel eens een pint meegedronken, maar sinds ik een duurder fototoestel heb, ben ik veel te bang dat mijn materiaal beschadigd zal geraken. Een keer heeft er iemand op een fuif bier gemorst op mijn camera en toen was ik helemaal in paniek. Gelukkig deed een jongen meteen zijn hemd uit om snel het meeste bier weg te vegen. Heel lief, was dat.

"Sinds ik voor Party Industries en andere organisaties foto's maak, ben ik spontaner en socialer geworden. Het is heel dankbaar werk om te doen. De meeste mensen komen zelf naar je toe om te poseren en doorgaans vinden ze de foto's heel mooi. Af en toe vraagt iemand wel om een foto van de website te halen, bijvoorbeeld als ze vinden dat ze er te dronken op staan. En een keer vroeg een meisje om er eentje te verwijderen omdat je krassen kon zien op haar armen. Het waren littekens die ze had overgehouden aan een moeilijke periode. Uiteraard haal ik die er dan zo snel mogelijk af.

"Voor mij is een foto geslaagd wanneer er veel kleur in zit, je de sfeer voelt en blije gezichten ziet, zonder al te veel ruis. Een eigen stijl heb ik niet, daarvoor ben ik nog te veel aan het uitproberen. De laatste tijd concentreer ik me minder op enkel portretten en wat meer op de sfeer. Ik leer nog heel veel bij. Sinds ik mijn eerste toestel heb gekregen van mijn vader - hij doet natuurfotografie als hobby - ben ik verzot op de camera. Ik studeer fotografie en hoop er in de toekomst mijn beroep van te maken. Onlangs heb ik mijn eerste trouwfeest gedaan.

"Een rijbewijs heb ik niet, dus ben ik beperkt in mijn nachtelijke opdrachten. Ik ga met de fiets naar fuiven in de buurt of rij met iemand mee. Soms brengen mijn ouders me weg, maar omdat zij ook hun nachtrust nodig hebben, kan ik maar blijven tot twee of drie uur 's nachts.

"Ik kan niet wachten tot ik op mijn 18de zelf met de auto weg kan. Tegen dan mag ik ook in discotheken binnen. Het lijkt me super om pakweg in de Red & Blue foto's te nemen. Alleen al op technisch vlak: hoe pak je het aan om te fotograferen als er echt weinig licht is? In een discotheek is het donkerder dan op een chirofuif, vermoed ik."

stephaniekeuppens.tumblr.com

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234