Donderdag 20/06/2019

De grote kwesties

"De N-VA is niet consequenter dan de rest, maar heeft wel meer lef"

Carl Devos en Bart Maddens. Beeld Eric de Mildt

Ideologie lijkt springlevend. Volgende week zoomen we elke dag in op een fundamenteel debat dat de Wetstraat dit voorjaar zal voeren - van onderwijs tot welvaartstaat. Twee politieke wetenschappers, Carl Devos (UGent) en Bart Maddens (KU Leuven) geven alvast een voorzet, in een interview in de weekendkrant. Lees nu al een fragment, of lees het volledige interview in de pluszone.

Mijnheer Maddens, u schreef al dat een echte aanbodpartij niet bestaat, Maar is de N-VA dat toch niet in hoge mate: te nemen of te laten?
Maddens: "De enige echte aanbodpartij vandaag lijkt mij de Partij van de Arbeid, en zelfs die heeft de scherpe kantjes eraf gevijld. Ik ben het eens met de Amerikaanse econoom Anthony Downs, die zegt: partijen willen geen macht om hun programma uit te voeren, ze hebben een programma om verkiezingen te winnen en macht te verwerven. Dat geldt ook voor de N-VA: waarom heeft die partij anders haar communautaire aanbod onder het tapijt geveegd?"

Devos: "Dat was een strategische keuze."

Maddens: "Akkoord. Mensen waren in 2014 die staatshervormingen beu, dus daar kon je de verkiezingen niet mee winnen. Een echte aanbodpartij zou voor de onafhankelijkheid gaan, of die nu electoraal aanslaat of niet. Dat Kamerlid Hendrik Vuye zich voortaan zal toeleggen op het communautaire profiel, kun je opnieuw als een vorm van marktdenken zien: men voelt dat het kernelectoraat daar nood aan heeft."

Devos: "Ik vind het concept 'aanbodpartij' moeilijk. Wat is dat dan? Een partij met ideeën waarvan ze niet weet of er iemand in geïnteresseerd is? En de N-VA is een interessant geval. In 2009 was ze nog niet de centrumrechtse partij die ze vandaag is."

Maddens: "Precies. In de Vlaamse regering die N-VA toen onder meer met SP.A heeft gevormd, stond de Vlaamse hospitalisatieverzekering op het programma, de jobkorting werd afgeschaft, het Vlaamse energiebedrijf werd opgericht - niet echt liberale accenten. Maar vervolgens heeft de partij een electorale goudmijn ontdekt: het N-VA-model versus het PS-model."

Devos: "De N-VA is inderdaad geëvolueerd. En dat is volgens mij gebeurd onder invloed van Bart De Wever, die in zijn columns door de jaren heen eigenlijk zijn ideologie heeft vormgegeven. Dat heeft het profiel van de N-VA doen verschuiven."

Carl Devos en Bart Maddens. Beeld Eric de Mildt

Maddens: "En wat is dan haar authentieke positie? Die van 2009 of die van 2014?"

Devos: "Ik denk dat de N-VA sociaal-economisch vandaag meer zichzelf is dan zes jaar geleden. Volgens de ideologie die De Wever heeft uitgewerkt, hebben burgers een grote individuele verantwoordelijkheid en is de sociale zekerheid er om de mensen aan de onderkant te ondersteunen."

Dat zegt Open Vld tegenwoordig ook: dat de sociale zekerheid er alleen maar is voor wie ze "écht" nodig heeft.
Devos: "Met dit verschil dat de N-VA dat veel consequenter durft door te trekken. Zeggen dat er nog miljarden kunnen worden bespaard in de sociale zekerheid, zie ik de liberalen niet zo gauw doen. De N-VA is misschien geen aanbodpartij, is niet consequenter dan de anderen. Maar ze heeft wel meer lef."

Maddens: "Ze is professioneler georganiseerd en speelt het politieke spel veel beter. Als Bart De Wever bij jou een gastcollege geeft, Carl, wordt goed over nagedacht: wat gaan we zeggen, hoe gaan we van de media-aandacht profiteren? Andere politici beginnen een dag of twee van te voren even na te denken wat ze kunnen vertellen."

Devos: "En Bart De Wever weet van tevoren dat hij tegenwind zal krijgen, als hij de Conventie van Genève ter discussie stelt, zoals hij tijdens zijn laatste college deed. Maar hij neemt toch geen gas terug. Anderen zouden dat wel doen."

Beide heren hebben de reputatie dat ze een soort partijpolitieke huisideologen zijn, Devos voor de sp.a, Maddens voor de N-VA. "Onzin", vinden ze zelf. Lees het morgen in de weekendkrant, of vandaag al in de pluszone van De Morgen.

Ideologie in 2016: dit zijn de grote kwesties

Ideologie doet er weer toe in de Wetstraat. Niet omdat partijvoorzitters plots gebogen zitten over de vraag wat links en rechts nu precies is, maar omdat de komende weken een aantal fundamentele debatten op de politieke agenda komen.

Maandag: Moet elk kind evenveel bijslag krijgen?
Dinsdag: Moeten rokers en drinkers tegen zichzelf beschermd worden?
Woensdag: Komt er nog wat van die vernieuwing van het secundair onderwijs?
Donderdag: Welke plaats heeft godsdienst nog in een lekenstaat?
Vrijdag: Moet een sanering van de sociale zekerheid de begroting redden?

De Morgen licht de nieuwe levensbeschouwelijke debatten een week lang uit: wie denkt wat, en wat moeten wij daarvan denken?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden