Zondag 15/12/2019

"De MR staat aan het begin van een lang gevecht met een onzekere afloop"

Charles Michel en Didier Reynders (MR). Beeld PHOTO_NEWS

Alain Gerlache is mediawatcher bij RTBF en opiniemaker voor De Morgen. "De MR is aan een hachelijke onderneming begonnen", schrijft hij.

Ik zal eerlijk zijn: toen het cdH en de PS bekendmaakten dat ze over regionale meerderheden onderhandelen, dacht ik - en zei ik ook - dat een federale coalitie met de MR als enige Franstalige vertegenwoordiger niet realistisch was. Het feit dat ik niet de enige was en dat we aan de Franstalige kant waarschijnlijk talrijker waren dan aan de Vlaamse, verandert daar niets aan.

De reden daarvoor ligt niet zozeer in de uitspraken in de aanloop naar de verkiezingen, die de haalbaarheid van deze primeur in het Belgische politieke landschap hoogst onwaarschijnlijk hadden gemaakt. De jongste dagen rakelen alle Franstalige media met boosaardig genoegen een aantal pre-electorale verbintenissen op. De verklaringen van Charles Michel en Didier Reynders (MR), die zwoeren dat zij niet met de N-VA in zee zouden gaan. Read my lips. Maar ook de uitspraken van Paul Magnette (PS) en Maxime Prévot (cdH) dat ze voorrang zouden geven aan het burgemeesterschap van Charleroi en Namen. Vandaag zijn ze nummer 1 en 2 in de Waalse regering. En niet alleen de Franstaligen maken vreemde bochten - kijk maar naar het traject van de aftredende Vlaamse minister-president in de voorbije weken.

Het is geen wonder dat de twijfels en het ongeloof aan de Franstalige kant veel groter zijn, want het is daar dat deze coalitie in de maak (laten we niet vergeten dat ze er nog niet is) de meeste problemen oproept. Dat heeft niet uitsluitend te maken met de publieke verbintenissen waar de tegenstanders van de MR zo venijnig aan herinneren. De kritiek komt niet alleen van de andere partijen, maar ook van media als Sudpresse, de grootste Franstalige krantengroep, die gisteren 'MR wil met de Flaminganten regeren' kopte, boven een foto van de liberale leiders met een Japanse hoofdband om. En ook van heel veel mensen op de sociale netwerken. Philippe Moureaux verwees op Twitter zelfs naar de Bijbel, in een aanval op de liberalen 'die zich voor een bord linzen verkopen'. De communicatiediensten van de MR hebben intussen de laatste dagen al het mogelijke gedaan om de term 'Zweedse' coalitie ingang te doen vinden in plaats van het weinig vleiende 'kamikaze'. Het is maar het begin van een lang gevecht met een onzekere afloop.

De MR antwoordt op de golf van kritiek door de verantwoordelijkheid voor de huidige situatie op haar tegenstanders af te schuiven: de PS en vooral de cdH. Vandaar de laatste poging tot toenadering van de liberalen met Benoît Lutgen, nadat het formateursduo was aangesteld. Niemand geloofde erin, maar het was duidelijk de bedoeling om munitie te verzamelen voor het argument waarop de MR in alle media hamert: de liberalen nemen hun verantwoordelijkheid op om een nieuwe diepe politieke crisis van het land te voorkomen. In werkelijkheid wordt de keuze van de MR vooral bepaald door het vooruitzicht van vijf jaar oppositie en nog meer door de onmiskenbare aantrekkingskracht die de sociaaleconomische standpunten van de N-VA op het Franstalige liberale kiespubliek uitoefenen, zoals uit een recente peiling blijkt. Maar ook de kans om de PS in de federale oppositie te dringen speelt een doorslaggevende rol. De oude allergie van de liberalen voor de socialisten is na de Franstalige regeerakkoorden in een diepe afkeer omgeslagen. Het neen van het cdH aan informateur De Wever heeft de liberalen het zetje gegeven dat ze nodig hadden om zich in het avontuur te wagen.

Paradox
Het isolement van de MR in de mogelijke toekomstige (centrum)rechtse regering en de mediaslag die ze elke dag zal moeten voeren, één tegen allen, zijn niet de enige verschillen met de Vlaamse coalitiepartijen. N-VA, CD&V en Open Vld hebben niet alleen een erg comfortabele politieke meerderheid, maar weerspiegelen ook de ideologische en sociologische meerderheid in Vlaanderen. Dat gaat niet op voor de MR, die bovendien weerwerk zal krijgen van de vakbonden en het middenveld in het zuiden van het land.

Daarnaast is de Vlaamse monstercoalitie op twee machtsniveaus aanwezig, het federale en het communautaire. Aan de Franstalige kant is dat niet het geval: de MR zit in de oppositie tegenover de PS en de cdH, terwijl het FDF meespeelt in de Brusselse regering, die in de Franstalige politiek meer gewicht in de schaal legt dan in de Vlaamse. In het licht van de uitvoering van de zesde staatshervorming en de overdracht van bevoegdheden is dat niet de geringste paradox van deze ongeziene formule. Het risico bestaat dat de Franstalige partijen die de hervorming samen hebben goedgekeurd elkaar in de haren zullen vliegen - terwijl in Vlaanderen de N-VA waarschijnlijk braaf een hervorming uitvoert die ze fel heeft bestreden.

Er kunnen dus nog meer verrassingen komen. De MR is aan een hachelijke onderneming begonnen. Maar deze keer zal niemand meer durven zeggen, en ik ook niet, dat het een mission impossible wordt.

Beeld kos
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234