Zondag 19/09/2021

'De Morgen moet ambitieuzer zijn'

PAX MEDIA? Google solt met onze privacy en kaapt ook nog eens alle online reclamegeld weg voor de neus van de Vlaamse media, zo luidt het. Maar men vergist zich van vijand, zegt de Belgische Google-baas Thierry Geerts. De Vlaamse media zouden beter hun conservatisme afzweren. Google wil daarbij helpen.

De toekomst mag dan al digitaal zijn, de Vlaamse mediawereld draaide deze week nog even rond papier met de overname van Humo en Story door De Persgroep. Opmerkelijk, want hoewel de tijdschriften nog steeds winst maken, liggen hun hoogdagen in deze digitale tijden al een tijdje achter ons. Thierry Geerts, die als directeur van Google België alleen met de digitale wereld bezig is, hoopt vooral dat De Persgroep grootse plannen met de bladen heeft. "We moeten opletten dat we niet alleen papier en drukkerijen bijkopen. Ik ben ook fan van papier, maar dat is niet de toekomst. Als er nu niets gebeurt met de magazines, zijn we verkeerd bezig. Maar als de verhoogde omzet gebruikt wordt om te investeren in de digitale toekomst, heeft zo'n overname zin."

Net daar knelt het schoentje te vaak in België, meent Geerts, die zelf vijftien jaar bij uitgever Corelio (De Standaard, Het Nieuwsblad) werkte. "In Vlaanderen is men gigantisch conservatief. Het is het beschermen van het bestaande. We zijn een van de meest risico-averse volkeren ter wereld en dat speelt ons parten.

"In een stabiele omgeving is dat goed omdat je dan minder hypes en crisissen meemaakt. Maar aan de andere kant moet je sneller inspelen op belangrijke veranderingen. De Morgen bijvoorbeeld had sneller op internet moeten zitten. Vandaag doen jullie online fantastische dingen, maar marktaandeel veroveren is nu moeilijker dan voor wie vroeg geïnvesteerd heeft.

"Daarom moeten we veel ambitieuzer zijn. Die digitale transformatie is er nu en daar moeten we mee omgaan: innovatief zijn, meer ondernemen, meer testen. Het is een groeimarkt, een van de weinige groeimarkten die er zijn. Je kunt niet afwachten, en hier wacht men bijzonder veel af."

Om de mediawereld daarin te helpen, lanceerde Google enkele weken geleden Digital News Initiative (DNI), een project dat media (financieel) steunt bij het nadenken over de toekomst, uitwerken van nieuwigheden en het geven van opleidingen. Google trekt voor dat driejarig project 150 miljoen euro uit. Volgens critici een peulschil voor het internetbedrijf, dat in 2014 alleen al 13 miljard euro winst maakte. DNI was dan ook niet meer dan een PR-operatie, meenden zij, om de Europese media gunstig te stemmen. Want Google mag bij de meeste internetgebruikers dan al incontournable zijn, bij veel mediabedrijven wordt er nog steeds met het nodige wantrouwen naar het internetbedrijf gekeken.

Google News, dat links naar krantensites bundelt, is nog niet helemaal verteerd. En dan is er nog de felle strijd om de reclamegelden op het internet. Een studie van Econopolis gaf vorig jaar aan dat van elke euro die in Vlaanderen aan internetreclame uitgegeven wordt, er 70 eurocent naar de hoofdkantoren van vooral Facebook en Google vloeit.

"Die verhouding lijkt me zwaar overschat", zegt Geerts. "Het zou goed zijn voor ons, want dan zou ik u nu champagne kunnen serveren. De vergelijking loopt ook mank: vroeger werd De Gouden Gids niet opgenomen in de statistieken, terwijl wij nu wel worden opgenomen. Een deel van onze omzet halen we nochtans uit zoekertjes die vroeger in De Gouden Gids stonden. Onze klassieke adverteerder is een webshop die lampen verkoopt, geen bedrijf dat niet meer in kranten wil adverteren."

Met zulke studies wordt wel het beeld van Google als boeman bevestigd. Volgens Econopolis moeten de Vlaamse media samen 'een burcht' vormen tegen de Amerikaanse concurrentie. Stoort u zich daaraan?

"Het probleem is niet Google, maar de digitalisering. Dat is een behoorlijke uitdaging, niet alleen voor de media, maar voor alle sectoren en dus ook voor ons. Er is bijvoorbeeld ook de switch naar video en mobiel. Dat zijn uitdagingen die we delen. Door ons als Amerikaans bedrijf weg te zetten, vergis je je van vijand. Om te beginnen zijn er geen vijanden, er zijn opportuniteiten. En als je ons als vijand ziet, zijn er heel veel vijanden en zullen er nog veel bijkomen. Twee jaar geleden sprak niemand over Netflix en volgend jaar komt er wellicht nog één bij. Het is interessanter om te weten hoe we vanuit België op al die veranderingen kunnen inspelen. Waarom zou de volgende YouTube of Spotify niet van ons zijn?"

Welke rol kan Google daarin spelen?

"Wij hebben ook niet de oplossing om journalistiek op een digitale manier te brengen, maar we vinden het belangrijk dat journalistiek blijft bestaan. Laten we dus spreken en kijken waar we kunnen helpen. Digital News Initiative past daarin. Alle media kunnen daarop inschrijven, en we hebben ook gesprekken met Vlaamse nieuwsmedia. In Frankrijk, waar er al twee jaar zo'n innovatiefonds is, hebben we leuke dingen kunnen ontwikkelen. Zo zijn er projecten van Franse media om in China een aantal dingen te doen. In plaats van ons te bekijken als boeman, kunnen we deel van de oplossing zijn."

Veel uitgevers blijven desondanks met het nodige wantrouwen naar Google kijken omdat jullie zo'n grote positie hebben op het internet.

"Dat begrijpen we volledig. Het is niet aangenaam om zo'n transformatie mee te maken. Je maakt al vijftig jaar een krant, je verdient er geld aan en opeens komt daar het internet en moet je alle modellen herbekijken. Dan worden wij nogal snel geassocieerd met het internet. We zijn daar succesvol, maar we zijn het internet niet.

"Toch is de perceptie bij uitgevers al veranderd. We blijven concurrenten op advertentievlak, maar werken nu samen met de meeste. Men moet het ook breder bekijken dan alleen Google. Alle individuen zijn media geworden: een blogger kan nu relevanter zijn voor een adverteerder dan een krant. Unilever is ook media geworden: Solo maakt een hele site rond koken, en is dus een concurrent voor Komen eten. Bovendien is de markt van nieuws gigantisch gegroeid. Vroeger was er alleen nieuws wanneer je de krant las, nu lees je de hele dag door nieuws. Onze nieuwsmedia bereiken meer mensen dan ooit tevoren. Dat is fantastisch nieuws. Jullie opdracht is niet winst maken, maar nieuws brengen tot bij de burger."

We hebben inderdaad nog nooit zoveel mensen bereikt, maar wellicht is dat nieuws ook nog nooit met zo weinig mensen gemaakt als vandaag. Makkelijk is het niet.

"Digitalisering is moeilijk, en we moeten nog de goede businessmodellen vinden. Maar ik ben ervan overtuigd dat de journalist vandaag beter werk aflevert dan een aantal jaren terug. De informatie die je nu via Google krijgt voor je aan een stuk begint, is veel omvangrijker dan tien jaar geleden. Toen moest je eerst naar een documentatiedienst gaan en dingen opzoeken in mappen.

"Je mag ook niet vergeten dat onze mediagroepen het goed blijven doen. Kijk naar De Persgroep (de uitgever van onder meer De Morgen, Het Laatste Nieuws en de Volkskrant) en hoe rendabel het nog steeds is. Het bestrijkt het taalgebied en bereikt een grotere schaal om dingen om te doen. Is het goed dat Concentra en Corelio samengingen in Mediahuis? Ik vind dat de kwaliteit van de kranten erop verbeterd is omdat er meer middelen zijn voor regionaal nieuws. Als Antwerpenaar merk ik dat. Die drang naar rationalisatie en optimalisatie is niet verkeerd an sich, maar we zijn soms wat traag door tegen de digitalisering te zijn en die als een boeman te zien. We zouden beter de problemen bespreken."

Doen onze televisiezenders dat volgens u voldoende?

"Televisie zoals we die vandaag maken is op lange termijn niet houdbaar. We maken heel kwalitatieve producties voor een heel klein gebied en dat kost nogal wat geld. Dat moeten we herbekijken. In plaats van ons talent alleen te gebruiken voor Vlaanderen, moeten we dat talent exporteren. Kijk naar Denemarken, nog een kleiner taalgebied. Deense fictie is nu een kwaliteitslabel in de hele wereld. Wij hebben hetzelfde talent.

"We moeten natuurlijk cultureel exporteerbare producties maken, maar die hebben we ook. Studio 100 is daar een voorbeeld van. Zij hebben dat fantastisch begrepen. In plaats van alleen voor de VRT te produceren, zochten ze andere inkomstenstromen en zijn ze gaan exporteren. Vandaag is Studio 100 een YouTube-partner en zij zijn daar tevreden over. Op dat platform kunnen een miljard mensen kijken naar hun content. Als je in Australië bent, kun je ook naar Bumba kijken. En Studio 100 krijgt er advertentiegeld voor.

"Dat is het model van onze media, en dat geldt ook voor nieuws. Met de Europese Commissie en andere grote instellingen zijn we een land dat de wereld iets meer interesseert dan men denkt. Als we nu in plaats van nieuws van de wereld in Belgische kranten te stoppen nieuws van België naar de wereld zouden brengen? Dat soort innovaties moeten we bewerkstelligen."

Dan moest Politico niet vanuit de Verenigde Staten naar België komen.

"Een Belgisch mediabedrijf had zijn eigen Politico kunnen en moeten lanceren, maar dat doe je alleen als je innovatief denkt. Nochtans zijn we historisch gezien heel innovatief en een exporterend volk. Nu zijn we wat voorbijgestreefd, bijvoorbeeld door Silicon Valley. We moeten daar niet jaloers op zijn, maar ons laten inspireren en de dingen gebruiken die nuttig zijn.

"Misschien kunnen media daar ook een rol in spelen. Ik geloof sterk in constructieve journalistiek. Dat is geen naïeve, kritiekloze journalistiek, maar het doel van journalistiek is toch om bij te dragen aan de maatschappij? Spreken over een vloek als het over digitalisering gaat, zal onze bedrijven niet stimuleren. Dan zíé je alleen de problemen. Je kunt ook de mooie voorbeelden brengen. Kijk naar Engagor, dat pas is overgenomen door een Amerikaans bedrijf. Dat kan jongeren aanzetten om te durven innoveren en meer ambitie te hebben."

Google is ook uitgenodigd voor de hoorzittingen in het Vlaams Parlement over de toekomst van de VRT. Gaat u ernaar toe?

"We willen zeker de dialoog aangaan, maar de uitnodiging was nogal last minute. We zijn nog niet zeker of we gaan.

"Ik ga me in ieder geval niet bemoeien met de discussie over de beheersovereenkomst van de VRT, maar ik denk dat het nuttig is dit verhaal over digitalisering toe te lichten. Als je nu zegt dat de VRT niet digitaal mag gaan, kun je er beter mee stoppen. Alle bedrijven in België, inclusief de VRT, moeten volledig digitaal gaan. Er is geen uitweg mogelijk. Een tv-zender is over vijf jaar niet meer relevant. Wat ze dan moeten doen en wat de beperkingen zijn van een dubbele financiering, is iets anders."

U hebt vijftien jaar bij een uitgever gewerkt, voordat u naar Google verhuisde. Leest u nog kranten?

"Ja. Ik lees 's morgens nog altijd De Standaard, maar wat ik lees is anders. Ik lees niet meer het nieuws, dat weet je toch al. Maar het blijft een aangenaam moment, elke dag een halfuurtje ontbijten met krant en koffie.

"Ik denk ook niet dat papieren kranten zullen verdwijnen. Radio zou ook verdwijnen toen televisie er kwam, maar het is nog nooit zo succesvol geweest. Maar je moet natuurlijk steeds blijven vernieuwen. Onze kranten hebben dat goed gedaan, terwijl dat in het buitenland vaak anders is. We moeten dus fier zijn op wat we gedaan hebben, maar dat is niet de oplossing voor over vijf jaar. Maar als de uitgevers met dezelfde passie aan het digitale model werken als aan de papieren krant, komt dat wel in orde."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234