Zondag 18/08/2019

40 jaar De Morgen

De Morgen lost een moord op

PS-politicus André Cools wordt doodgeschoten op 18 juli 1991 in Luik, toen hij het appartement van zijn vriendin verliet. Beeld AP

‘Privédetective over aanslag-André Cools: ‘Kabinet-Van Der Biest betaalde moordenaars.’’ Met die titel deed onderzoeksjournalist Walter De Bock in de zomer van 1992 in heel België monden openvallen. Met een flinke dosis zelfvertrouwen wijst de krant die dag de verantwoordelijken aan voor de moord op de betreurde PS-politicus. ‘Walter heeft die dag een historische waarheid vastgelegd.’

40 jaar De Morgen

De Morgen is 40 jaar geworden. Dat vieren we met verhalen uit haar rijke geschiedenis als onafhankelijk dagblad. Veertig jaar wereldnieuws, veertig jaar cultuur én politiek. Scroll door de tijdlijn en wandel doorheen de historiek van uw jarige krant in veertig hoogtepunten.

Op 18 juli 1991 ging een schokgolf door het land. PS-politicus André Cools werd die dag doodgeschoten in Luik, toen hij het appartement van zijn vriendin verliet. Een politicus die op straat wordt neergekogeld, het klinkt als de plot van een maffiafilm, maar is de rauwe waarheid in Luik. De zaak houdt heel België in zijn greep, maar het onderzoek lijkt niet echt te vorderen. Er lijken geen verdachten in zicht, politie en gerecht laten zich niet horen. Tot onderzoeksjournalist Walter De Bock, van 1979 tot 2002 aan De Morgen verbonden, zijn duivels ontbindt.

Hij wijst openbaar en als eerste een schuldige aan voor de moord op André Cools. Zijn felbesproken stuk was gebaseerd op de getuigenis van privédetective André Rogge. Aan hem gaf ‘een figuur uit de onderwereld, wiens identiteit bekend is en die we ‘Z’ zullen noemen’ toe dat hij betrokken was bij de moord op de invloedrijke PS’er. Tegelijk noemt Z zijn opdrachtgevers: het kabinet van de toenmalige Waalse gewestminister Alain Van der Biest, een partijgenoot en de voormalige poulain van Cools.

Donderslag bij heldere hemel

“Mijn mond viel open toen ik die kop in de krant las”, herinnert Walter Pauli zich. Hij werkte bijna twintig jaar voor De Morgen, waar hij kort na deze affaire door De Bock zelf werd ingelijfd. “Het was een donderslag bij heldere hemel. Op dat moment kwam er eigenlijk niets naar buiten over die zaak. Er leek geen spoor van de daders, het gerecht liet zich niet horen… En dan komt Walter met deze beschuldiging.”

Pauli kreeg van zijn mentor later het hele – of toch bijna – verhaal te horen. “Die primeur kwam er op basis van een getuigenis van een spijtoptant, via een privédetective. Die kwam duidelijk uit een dubieus milieu. Dat zijn vaak mensen met eigen, foute agenda’s, maar dat hoort bij onderzoeksjournalistiek”, vertelt hij. “Je komt niets te weten door enkel met rechtgeaarde burgers om te gaan, je hebt zulke figuren soms nodig. En dan moet je op zoek naar de waarheid.”

Primeur

Daarvoor wendde De Bock zich tot enkele andere bronnen, waarmee hij het verschil maakte. “Walter heeft die privédetective ontmoet, maar was niet de enige aanwezige journalist. Toch kreeg hij als eerste die primeur rond. Hij maakte daarvoor gebruik van zijn ruime netwerk. Hij kende veel mensen binnen de PS én de loge in Luik, zo kreeg hij het verhaal rond. Er was veel ophef, maar ook kritiek uit bepaalde hoeken. Sommigen vonden het onheus om zulke beschuldigingen te uiten zonder proces of gerechtelijk onderzoek. Maar uiteindelijk heeft hij daar een historische waarheid neergeschreven. ‘Kabinet-Van Der Biest betaalde moordenaars’, kopte de krant. Elke letter van die zin bleek de waarheid, zo is dat later bewezen op het proces. Het staat nog steeds als een huis.”

Het veelbesproken artikel werd in de zomer van 1991 afgedrukt, maar toch kwam het pas in 2003 tot een proces. “Met dank aan het Belgisch gerecht, al waren er nog vertragende factoren. Dit dossier leidde ook tot de onderzoeken naar de Agusta- en Dassault-schandalen, de twee Tunesische huurmoordenaars die de moord hadden uitgevoerd werden eerst al in Tunesië berecht… Daarom duurde het wel erg lang.”

Van der Biest

Uiteindelijk werden naast de huurmoordenaars nog zes andere verdachten schuldig bevonden, allen gelinkt aan Van der Biest. Van der Biest zelf verscheen nooit voor de rechter. Hij stapte anderhalf jaar voor het proces begon, uit het leven.

De ophefmakende kop van De Morgen maakte van een moordzaak opnieuw een politieke affaire: een afrekening binnen zijn eigen partij, het verhaal van een verloederde politieke cultuur, waarbij een PS-kabinet de facto overgenomen was door een tak van de Luikse maffia. Het heeft heel wat teweeggebracht, maar maakte ook binnen de krant een groot verschil. Voor De Bocks carrière, bijvoorbeeld. Pauli: “Walter was onderzoeksjournalist en werkte soms heel lang aan één verhaal. Daardoor kwam hij soms onder druk te staan. Na deze primeur had hij plots weer wat respijt. (lacht)”

Scroll verder door 40 jaar De Morgen

Walter De Bock: journalist bij De Morgen van 1979 tot 2000 Beeld Photo News
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden