Woensdag 28/07/2021

De mentale processen van taal in kaart gebracht

null Beeld BELGA
Beeld BELGA

Een nieuwe methodologie achterhaalt de mentale processen waaruit taal ontstaat. De theoretische doorbraak van twee onderzoekers aan de VUB werd gepubliceerd in het tijdschrift PLOS One.

Onderzoekers Luc Steels en Katrien Beuls hebben modellen ontwikkeld van de mogelijke strategieën waarmee taalgebruikers aan hun taal sleutelen en tot een consensus komen. De modellen werden in computersimulaties uitgewerkt.

Overeenkomsten
De onderzoekers keken specifiek naar overeenkomsten. In het Nederlands is er bijvoorbeeld overeenkomst van het onderwerp met het werkwoord voor getal zoals in "de bijen sterven uit" en niet "de bijen sterft uit. De eigenschappen van een woord die moeten overeenkomen zijn ofwel impliciet of ze worden expliciet uitgedrukt met woordvormvarianten die aan het woord hangen, zoals in het Duits 'der' versus 'dem'.

Via de computersimulaties hebben ze de stappen achter die fenomenen ontrafeld. Ze laten zien hoe een groep van artificiële agenten taalspelletjes kunnen spelen. Die krijgen bepaalde strategieën mee waardoor aangetoond kan worden welke spontaan leiden tot de vorming van systemen voor overeenkomst. Die vertonen dezelfde eigenschappen die vastgesteld zijn in menselijke talen.

Voorwaarden
De strategieën moeten aan twee voorwaarden voldoen. Enerzijds moeten ze zorgen voor culturele selectie. Als iedereen zelf aan de taal mag sleutelen is het onvermijdelijk dat er veel varianten ontstaan. Anderzijds moet er een consensus kunnen ontstaan zonder dat er een centrale scheidsrechter is. Dat gebeurt als de strategie zelf-organisatie volgt, wat betekent dat er een verband is tussen het gebruik van een taalelement het succes ervan in de communicatie.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234