Maandag 10/05/2021
null Beeld Karoly Effenberger
Beeld Karoly Effenberger

Stijn Van de Voorde

De mensheid evolueert, maar er zal altijd plaats zijn voor een hoeveelheid mafkezen

Stijn Van de Voorde is te horen op Studio Brussel en elke woensdag te lezen in Cult.

Het is geleden van Indiana Jones (and The Kingdom of the Crystal Skull) dat er in korte tijd nog zo veel interessant archeologisch nieuws te rapen viel. Begin dit jaar gaf ons land negen kisten archeologische vondsten terug aan Iran; dankzij een revolutionaire scanner bleken honderden verkoolde Romeinse papyrusrollen uit de enige overgebleven bibliotheek van de klassieke oudheid toch leesbaar; Tsjechische archeologen botsten in Egypte op een graftombe van de tot nu toe onbekende koningin Chentkaus III, die ongeveer 4.500 jaar geleden leefde; in datzelfde land voert het ministerie van Cultuur op dit ogenblik nog steeds een onderzoek naar de onverlaat die de baard van farao Toetanchamon op een wel zeer onprofessionele manier weer aan het dodenmasker lijmde. Volgens de museumdirecteur is er niets aan de hand, bepaalde historici denken daar anders over.

null Beeld rv
Beeld rv

De mensheid smult van dit soort verhalen. Elk weldenkend wezen erkent de onschatbare historische waarde van een 3.300 jaar oud masker, maar er gaat niets boven een good old fashioned daad van menselijke onkunde. Een absurd, ongeloofwaardig verhaal dat uiteindelijk toch waar blijkt te zijn. Vergelijk het met de uiterst lamentabele restauratie van een waardevol 19de-eeuws fresco door een bejaarde Spaanse vrouw. Met de allerbeste bedoelingen besloot ze de Ecce Homo van Elias Garcia Martinez zelf wat op te frissen met haar verfborstel. De Jezus met doornenkroon leek plots meer op Caesar uit Planet of the Apes. Toen de obligate, algemene verontwaardiging wat was gaan liggen, wilde iedereen het ding met eigen ogen aanschouwen. In een jaar tijd betaalden meer dan 50.000 mensen 1 euro om het trashy fresco in de Santuario de la Misericordia te bezichtigen. Het toerisme in het kleine dorpje Borja fleurde op. Zelfs low cost vliegtuigmaatschappij Ryanair bedacht snel een ticketactie om goedkoop naar Zaragoza te vliegen... En eens goed te lachen.

null Beeld AP
Beeld AP

Uitlachtelevisie is tegenwoordig ten strengste verboden, maar voor de verminking van eeuwenoude artefacten maakt men gelukkig nog een uitzondering. Het is begrijpelijk dat niet iedereen de musea of verzamelaars volgt die enorme bedragen neertellen voor - pakweg - gefossiliseerde uitwerpselen van een Megalosaurus. Een zin als 'investeren in het verleden, zodat we de toekomst beter begrijpen' klinkt scherpzinnig, maar niet in de oren van een gezin met een minimuminkomen. Soit, alles heeft een prijs. Daar moeten we niet flauw over doen.

Als we iets kunnen 'leren' van de talrijk opgegraven stokoude objecten, dan is het wel dat de mensheid vroeger minstens zo zot was als nu. Van een Chinese keizer die als grafgift een terracotta leger met meer dan 9.000 figuren kreeg, tot de 8.000 jaar oude, op staken gespietste schedels die 2011 in het Zweedse Motala werden gevonden. Het is geruststellend te weten dat de mensheid evolueert, maar dat er altijd plaats en ruimte zal zijn voor een zekere hoeveelheid mafkezen. Vooral de overblijfselen van hun (bedenkelijke) daden fascineren ons. De steen van Rosette en de Dode Zee-rollen zullen zelden evenveel interesse wekken als verminkte schedels, schreeuwende mummies of een massagraf met onthoofde Vikings. En versteende drollen natuurlijk, dat zijn de klassiekers die een museum levensvatbaar maken.

Voor interessante vondsten moeten we trouwens niet noodzakelijk terug naar de coprolieten uit het mesozoïcum. Vorig jaar ging een groep geïnteresseerden in New Mexico op zoek naar honderdduizenden overgeproduceerde spelletjes die door Atari in 1983 werden begraven in de buurt van het stadje Alamogordo. Omdat het verhaal door velen als een broodjeaapverhaal was weggelachen, was de euforie van de believers enorm toen de allereerste E.T. The Extra-Terrestrial-spelcardridge voor de Atari 2600 van onder het zand werd geplukt. Raar, maar mooi waar.

Als mijn konijn ooit sterft, begraaf ik het met 18-karaats gouden oorringen, een halve fles gin, een kruisboog en een staaf uranium in het midden van de Grote Markt van Sint-Niklaas. De komende honderd jaar gaat dat niets opleveren, maar over duizend jaar gaan wetenschappers met veel vraagtekens zitten omtrent deze opmerkelijke vondst. Er zullen theorieën ontstaan die nergens op slaan en toch voor waar worden aangenomen. Het wordt sensationeel. Zie het als mijn gift aan de toekomst.

Dat is uiteindelijk de échte zin van het leven: sporen achterlaten.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234