Zondag 27/09/2020

De melodica is weer pop

Snoop Dogg en Damon Albarn op het festival Glastonbury.Beeld Getty Images

Kinderspeelgoed dan wel langvergeten jazzgimmick: dankzij bands als Soap & Skin, Fanfarlo en Of Monsters and Men zit er opnieuw muziek in de melodica.

Diep in de eikenhouten kast ligt hij, de melodica, ergens tussen een washandje vol Scrabbleblokjes en het houten jokarispel. Onder een haast versteende laag stof en fikse brok speeksel. Knalgroen residu van vervlogen jeugdjaren. Toen het kwaad nog Sardonis heette, enPaninistickers de zin van het leven samenbalden.

Maar: in volle eurocrisis lijkt de melodica plots helemaal terug. Niet in sepia kinderdromen, wel op het podium van 's lands meest prominente concertzalen. Die van de Gentse Vooruit bijvoorbeeld, waar Rock Rally-kandidaat Paper Fox in de halve van Humo's talentenjacht een melodica in de strijd gooide. Die van de Botanique ook, alwaar vorige week onder meer schoon volk als Isbells en Fanfarlo de affiche deelden. Allebei met een melodica onder de arm. Rood, blauw dan wel groen: de melodica springt immer in het oog. Net als bij de passage van Soap & Skin in de AB, medio april. Ook de klankkleur van het IJslandse Of Monsters and Men, met het extatische 'Little Talks' al weken verrassend hoog in de Ultratop, is met melodica doorspekt.

"Ik vermoed dat de melodica iets schattigs, naïefs uitstraalt dat vaak wel past bij folky muziek", zegt radiopresentatrice Ayco Duyster. "Ook Arcade Fire maakte er op zijn debuut uit 2004 al gretig gebruik van. Zo lang het geen te opvallende gimmick is en niet in te veel nummers wordt gebruikt, kan het volgens mij zeker wel iets toevoegen. Sowieso ben ik al vaak kinderinstrumenten tegengekomen in popmuziek. Ook die kleine xylofoons bijvoorbeeld worden veel gebruikt: het glockenspiel in de blauwe doos."

Toots
De melodica, ontworpen door de Duitse instrumentenbouwer Hohner, maakt eind jaren vijftig voor het eerst zijn opwachting. Als een kruising tussen en melodium en harmonica, blijft het tot op vandaag een van de weinige polyfone blaasinstrumenten. Aanvankelijk wordt de melodica vooral gehanteerd in jazz- en reggaemiddens - denk aan Herbie Hancocks soundtrack bij de sixties klassieker Blow-Up - later ook door rockbands als The Band, New Order en R.E.M.. Zelfs Peter Doherty, Mike Patton en Gorillaz smokkelen het blaasinstrument hun explosieve sound binnen.

Niettemin baadt de melodica nog steeds in een troebele sfeer. Meer speelgoed dan muziekinstrument, zeg maar. Kauwgomballen boven kunst. "Uiteindelijk is het ook niet veel meer dan een speelgoedje waar muziek uit komt", zegt Flip Kowlier. "Maar ik herinner me dat ze dat over de mondharmonica van Toots Thielemans ook nog hebben gezegd." Kowlier is dan ook een fervent aanhanger van de melodica, zijn concerten en platen staan er bol van. "Ik vind het een erg handig instrument om er tijdens concerten af en toe eens bij te pakken", zegt hij. "Het geeft een warme klank, die goed past bij de verschillende stijlen die ik gebruik. Een melodica is ook niet groot, je kunt het dus gemakkelijk meenemen, en het is ook niet moeilijk te vinden. Al staan ze meestal wel vals als je ze koopt."

Kowliers eerste kennismaking met de melodica: 'Moeder lieve moeder', een lied uit zijn in 2001 verschenen debuutplaat Ocharme ik. Niet toevallig. Melancholie in zakformaat is immers waar de melodica garant voor staat. Kowlier: "Ik wou de typische klank van accordeon in dat liedje steken, maar had er geen in huis en kon daar bovendien ook helemaal niet op spelen. Ik heb er dan maar een melodica bijgepakt, die ik hier nog had liggen, en dat werkte wonderwel." Echt moeilijk bespeelbaar noemt Kowlier de melodica dan ook niet. "Ik ben zeker geen virtuoos, maar veel moeite moet je niet doen om er iets aanvaardbaars uit te halen", zegt Kowlier. Om er spontaan aan toe te voegen: "Een beetje zoals de kinderpiano, eigenlijk."

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234