Donderdag 29/10/2020

De man met de ALLES OVERTREFFENDE trap

Pelé, Maradona, Cruyff? Binnenkort is de eeuwige discussie over wie nu de beste voetballer aller tijden is, voorbij. Het Braziliaanse wonderkind Neymar spot met alle records. Interviews geeft de spits zelden, maar hij wilde het toch eens proberen. 'Ik ben op tijd een beter mens geworden.'

"Hij komt eraan."
"Hij komt eraan?"
"Hij komt eraan."

Het is 12 uur op het Ciutat Esportiva Joan Gamper, het impressionante trainingscomplex van FC Barcelona in het westen van de Catalaanse hoofdstad, en volgens zijn persmanager Duda is Neymar da Silva Santos Júnior (22) onderweg. Ik wacht op hem in een kale ruimte, samen met Duda, een vrouwelijke Braziliaanse journaliste genaamd Daniella, twee vertegenwoordigers van Police-zonnebrillen, een pr-man uit Londen, iemand van de club en een vertaler. Acht man sterk. En nu staat Neymar, die eigenlijk nooit interviews geeft, op het punt om ons te vervoegen.

Alleen, dat doet hij dus niet. Nog niet. De tijd tikt voorbij, mensen komen binnen- en buitengelopen, maar van Neymar geen spoor. Ach, dit interview is al maanden in voorbereiding, er kwamen intensieve internationale onderhandelingen aan te pas en enorme hoeveelheden diplomatisch geduld. Wat maakt die paar minuten dan nog uit?

De Braziliaanse superster, die eruitziet alsof hij uit een boysband is weggelopen, verkeert in de vorm van zijn leven. Onlangs scoorde hij alle vier de goals voor Brazilië in een oefenmatch tegen Japan. En in de Primera División, de Spaanse competitie, is hij definitief uit de schaduw getreden van de grote Lionel Messi, zijn teamgenoot bij Barça.

Veel kenners, vooral in Brazilië, verwachten dat hij Messi - en ook Real Madrid-rivaal Cristiano Ronaldo - zal verslaan in de race om de titel van Beste Voetballer van de Planeet.

Een halfuur later vraag ik nog eens hoe het met Neymar is gesteld. "Offline", luidt het antwoord, alle smartphonecontacten zijn verbroken. Dus babbel ik met Duda en Daniella maar alvast over dit jonge fenomeen. Zij beschrijven hem als een bescheiden man, diep religieus, gehecht aan zijn familie - vooral aan zijn vader en zijn driejarig zoontje - en solidair met zijn ploegmakkers.

Hij is momenteel single, weet Daniella. Verder zegt ze niets over dit onderwerp, maar duidelijk is dat Neymar niet over vrouwelijke belangstelling te klagen heeft. Deze zomer zette hij een punt achter zijn relatie met de Braziliaanse actrice Bruna Marquezine (19). Daarvoor was hij samen Carolina Dantas, de moeder van zijn zoon Davi Lucca.

Zand erover

Duda beweert dat Neymar niet geïnteresseerd is in geld of persoonlijke roem, en zich zeer vergevensgezind toont tegenover mensen die hem op wat voor manier dan ook kwaad hebben berokkend. Neem nu Juan Camilo Zúñiga, de Colombiaanse international die met zijn knie Neymar een gebroken ruggenwervel bezorgde tijdens de kwartfinale van het WK in Brazilië, afgelopen zomer. De hele natie huilde, dé held en talisman lag uit het toernooi, er was zelfs heel even de angst dat hij levenslang verlamd zou blijven. Dit was méér dan een persoonlijk drama, dit was een nationale tragedie.

Als Neymar niet geblesseerd was geweest, daar was iedereen het na afloop over eens, dan zou Brazilië nooit zo afgeslacht zijn door Duitsland in de halve finale (7-1). Een elftal met een fitte Neymar had het volk trots gemaakt, zonder enige twijfel. Maar Neymar accepteerde Zúñiga's excuses, en daarmee was voor hem de kous af. "Ik zou de rest van mijn leven woedend zijn geweest, maar Neymar was het al na drie dagen vergeten", zegt Duda. Die man geeft me de indruk dat hij slechts één ding nog liever doet dan zijn werkgevers voetbaltalent verheerlijken, en dat is erop wijzen hoe normaal hij wel is gebleven.

Ja, Neymar loopt misschien op wolkjes, lijkt Duda te willen zeggen, maar hij doet dat op een heel down to earth manier. Hij vindt het gewoon heerlijk om te voetballen, en als hij dat niet doet, speelt hij videospelletjes waarin hij voetbalt.

Dat valt nog te begrijpen ook, want hij voetbalt zoals een avatar in een game: vol onverwachte bewegingen, explosieve sprints en met een ongelooflijke power. Bekijk YouTube-filmpjes van zijn goals en verbaas je over zijn snelheid en evenwicht, en de manier waarop hij ruimte op het veld creëert waar die eigenlijk niet is.

Voordat hij vorig jaar werd gekocht door FC Barcelona - voor een bedrag tussen de 57 en 130 miljoen euro, afhankelijk van welke versies je gelooft - speelde Neymar voor Santos, de oude club van de legendarische Pelé. Hij maakte zijn profdebuut op z'n 17de, en was vanaf die dag voorbestemd om een hele grote te worden. Tegen de tijd dat hij de club verliet, leek hij goals te maken voor de fun.

Kijk maar eens hoe hij scoorde tegen Flamengo in 2011, een doelpunt dat de FIFA Puskás Award voor mooiste goal van het jaar won. Tijdens een fabelachtige dribbel sleepte hij de bal van de ene voet naar de andere, waarop hij de laatst overgebleven verdediger te kijk zette en de bal met de buitenkant van zijn rechtervoet langs de keeper krulde. Niemand anders had dat gekund. Niet op deze manier.

"Hij komt eraan", zegt Duda na alweer een halfuur wachten. Ik begrijp dat de ster opnieuw online is, en dat hij definitief onderweg is. Maar, het wachten duurt voort. Vreemd dat iemand die op het veld alles zo goed kan timen, in de gewone wereld daar geen kaas van heeft gegeten.

Terwijl we afwachten, word ik eraan herinnerd dat er straks in geen geval gesproken mag worden over het onderzoek dat het Spaanse gerecht heeft ingesteld naar de transfer van Neymar naar FC Barcelona. Zijn vader zou hebben verklaard dat Barça's grote rivaal Real Madrid een veel hoger bod (150 miljoen euro!) op zijn zoon had uitgebracht, maar dat de speler de Madrilenen had afgewimpeld. Barcelona verklaarde aanvankelijk dat de transfersom 57 miljoen bedroeg, maar na een intern onderzoek werd dat bedrag opgeschroefd naar 86,2 miljoen. Verder zou 40 miljoen euro van het transfer overgemaakt zijn aan N&N, een bedrijf dat blijkbaar zou gerund worden door Neymar Sr. Hoe dan ook, niets van dit alles, zo wordt me op het hart gedrukt, mag ter sprake komen in het interview. Het is strikt verboden gebied. Ik mag daar niet heengaan.

"Hij komt eraan", zegt Duda, die steeds meer op een bejaarde evangelist begint te lijken. Het is bijna 14 uur en mijn geloof in de nakende komst van Neymar is tanende. Maar halleluja, deze keer is het daadwerkelijk zover. Iedereen schuift zenuwachtig heen en weer in z'n stoel.

Dan komt hij binnen, een kleine, slanke verschijning met een te grote Nike Air baseballcap op zijn hoofd, Nike

T-shirt, joggingbroek en een lange halsketting met het nummer 10 - het rugnummer ooit gedragen door de Braziliaanse halfgoden Pelé en Zico, en nu in het nationale team door Neymar.

Hij is verrassend dun, en er zit een bedeesde hapering in zijn bewegingen. Hij kijkt meestal naar beneden en lacht verlegen wanneer iemand hem een vraag stelt. Maar wát een glimlach! Die kreukeltjes in zijn gezicht, die stralende tanden: een en al jongensachtige charme. Hij heeft een koffiekleurige huidskleur en een pluizig baardje, de looks waar adverteerders en tienermeisjes verzot op zijn. In elk oor draagt hij een bling ring en een sierknopje.

En tattoos, natuurlijk. Sommige zijn opgedragen aan leden van zijn familie. Zijn vader, met wie hij bijzonder close is, kreeg een trots plaatsje op zijn borst. Op zijn linkerarm staat 'Life is a joke', en naast een gebalde vuist 'Het is een deel van mijn geschiedenis', in het Portugees.

Met dank aan God

Sommige sporters hebben een haast tastbare aura, alsof ze een groter stukje ruimte op deze wereld claimen dan gewone stervelingen. Neymar heeft dat totaal niet. Hij kijkt wat hulpeloos, verlegen, je voelt dat hij liever thuis games zit te spelen dan dat hij hier is.

Hij beschrijft zichzelf als een gewone kerel, iemand met een voorliefde voor dancemuziek die houdt van rijst met bonen en koekjes en ijs. Toch heeft het magazine SportsPro hem de laatste twee jaar uitgeroepen tot Most Marketable Athlete in de wereld. Geschat wordt dat hij minstens 17 miljoen euro per jaar opstrijkt aan reclamedeals.

Ik informeer naar zijn ruggenwervel die, zo antwoordt hij, "weer helemaal in orde is, dankzij God". God komt regelmatig ter sprake bij Neymar, zoals wel vaker het geval is bij Braziliaanse voetballers. Kaká, ooit de grote belofte van het sambavoetbal, was een toegewijd christen en nog meer van zijn landgenoten hebben de laatste jaren hun succes op het veld toegeschreven aan God. De vinger gericht naar de hemel wanneer er is gescoord, is bijna een Braziliaanse klassieker geworden. Neymar oefent er veel op. Hij werd in september tegen Colombia gebombardeerd tot aanvoerder van de Goddelijke Kanaries en scoorde de enige goal.

Neymar zegt dat het Spaanse voetbal anders is dan in zijn thuisland. "Er wordt in Spanje veel professioneler verdedigd", vindt hij. "Op dat vlak is er in Brazilië nog werk aan de winkel." Moeilijker voetballen voor de aanvallers, dus? "Nee, voor het hele team", zegt Neymar. "Iedereen moet sneller nadenken en reageren."

Wat vindt hij van de komst van Luis Suárez? Die Uruguayaanse doelpuntenmachine en 'seriebijter' werd vier maanden geschorst omdat hij op het WK zijn tanden zette in de Italiaan Giorgio Chiellini. Barcelona kocht de spits van Liverpool voor 95 miljoen euro. Hoe kunnen drie van de vier beste aanvallers ter wereld (Messi, Neymar, Suarez en Real Madrids Ronaldo) in één team spelen? Voorin lopen Messi, van wie wordt gezegd dat hij een enorme invloed heeft op het spel en zelfs mede de opstelling van Barça bepaalt, en de ongrijpbare Suarez. Wat moet de jonge Neymar tussen deze twee 27-jarigen die op het toppunt van hun carrière zijn beland? Neymar ziet er geen graten in. "Ik voel me vereerd dat ik met beide spelers in één team sta. Tijdens de trainingen praten we veel met elkaar over ons spel en denken we nieuwe strategieën uit. Het is fantastisch dat we met z'n drieën in één ploeg staan."

Allemaal goed en wel, maar een journalist heeft professionele verantwoordelijkheden en ik weet dat ik de Moeilijke Vraag moet stellen die al in de lucht hangt sinds ik de kamer binnen stapte. Dus pauzeer ik even en zet me schrap, bewust van de bezorgde blikken om me heen. What the hell, hier komt-ie.

"Hou je ervan om zonnebrillen te dragen?" vraag ik. "Of helpen ze je identiteit verborgen te houden?"

Neymar kijkt naar de vertaalster om te checken of dit echt de vraag is. Zij knikt en hij gniffelt. "Ik weet niet of je gelijk hebt, dat ik niet herkend word met een zonnebril, maar ik draag ze graag omdat ze me goed staan."

Ok. Dan heb ik nog een min of meer contractueel vastgelegde vraag. In zijn autobiografie, Neymar: mijn verhaal, schrijft hij: 'Ik ben graag authentiek. Ik hou ervan aan mijn uiterlijk te werken, gewaagde keuzes te maken wat betreft kleren, schoenen, hoeden en oorringen, maar ik denk dat dat gewoon deel uitmaakt van mijn generatie.' Heeft hij dat gevoel voor fashion opgepikt in Barcelona? Neymar kijkt weer naar beneden, prutst wat met zijn cap en mompelt: "Waarschijnlijk in Brazilië, omdat het daar warmer is, de kledingstijl is er meer relaxed. Ik ging naar de training op flip-flops en in shorts. Hier is alles formeler, meer dressed-up."

Zelfs tijdens deze vriendelijke vragenronde blijft Neymar kijken als een man in de wachtkamer van de proctoloog. Ik voel dat Duda op zijn horloge zit te kijken.

Bijna-doodervaring

Brazilië, een land van zo'n 200 miljoen inwoners, is voor talentvolle voetballers wat Saudi-Arabië is voor ruwe olie: ze komen zowat uit de grond geschoten. Neymar Sr, die als voetballer wat centen verdiende in de lagere competities, was dan ook niet de eerste vader die dacht dat zijn zoontje over speciale voetbalgaven beschikte.

Volgens papa Neymar, die in Neymar: mijn verhaal (onderkop: Conversaties met mijn vader) ook enkele hoofdstukken voor zijn rekening neemt, had hij meteen al na de geboorte van zijn zoon een bijzondere band met hem. Maar het had allemaal afgelopen kunnen zijn nog voor Juninho, zoals vader Neymar zijn eerstgeborene noemde, zijn eerste stapjes had gezet.

'Van een berg rijden op een regenachtige dag is altijd gevaarlijk', schrijft Neymar Sr, 'en zeker op een eenbaansweg met verkeer uit beide richtingen. Een wagen kwam recht op ons af. Ik zwenkte uit naar links.'

We leren dat pa Neymars bekken werd vermorzeld, de auto op de rand van de afgrond balanceerde en dat de vier maanden oude Juninho badend in het bloed, maar verder ongedeerd, werd teruggevonden onder de achterbank. Neymar Sr hing vervolgens maandenlang in een harnas kon zijn zoon een jaar lang niet vasthouden.

Het gezin leefde in armoedige omstandigheden in Mogi das Cruzes, een favela in São Paulo. Vader en moeder, Neymar en zijn jongere zus deelden één slaapkamer. Maar toen zoonlief nog maar een peuter was, werd hij op een voetbalveldje opgemerkt door een scout van Santos die diep onder de indruk was van de natuurlijke bewegingen van het ventje.

Het was het begin van een speciale band met Santos, de club die ervoor zorgde dat Neymar en zijn zusje naar een privéschool konden. Iedereen realiseerde zich dat de jongen een exceptioneel talent was. Op z'n 13de werd hij uitgenodigd om bij Real Madrid in Europa te gaan spelen, zoals Messi op diezelfde leeftijd al eerder naar Barcelona was gegaan. Hij vertrok met zijn vader, maar drie weken later waren ze alweer terug thuis. Wat was er gebeurd? "In het begin vond ik het fantastisch", vertelt Neymar. "Maar na een paar dagen begon ik mijn familie te missen en moest ik veel huilen. Ik wilde terug naar Santos."

De titel 'de nieuwe Pelé' heeft veel Braziliaanse talenten doen falen, en het werd ook al die jaren gezegd over Neymar. Dat kwam natuurlijk omdat hij speelde bij Santos, de oude club van Pelé, maar ook omdat de verwachtingen over deze tiener enorm hooggespannen waren. Net als Pelé kon hij de wedstrijd 'lezen', was hij tweebenig en kopsterk. En de hype werd nog groter toen hij bij zijn debuut op z'n 17de meteen scoorde.

Het daaropvolgende jaar was een transfer naar het Londense Chelsea zogoed als rond. Maar Santos liet zich niet zomaar verslaan en begon een achterhoedegevecht. Ze hielden Neymar voor dat hij de nieuwe volksheld kon worden waar de Brazilianen zo naar snakten sinds de dood van Formule 1-coureur Ayrton Senna. Er werd een groep van sponsors uit de grond gestampt, het zogeheten Neymar Project, om het bod van Chelsea te counteren. Er werden stukjes van Neymar geveild onder adverteerders, een beetje zoals Senna's racewagen een billboard was voor verschillende merken. Om de deal definitief binnen te halen, werd niemand minder dan Pelé bereid gevonden om het gezin Neymar te bellen en hen te smeken om Juninho bij Santos te laten blijven.

Keerpunt

Blijven deed hij uiteindelijk, maar blijkbaar was al die aandacht naar zijn jonge hoofd gestegen. Hier en daar werd geopperd dat hij zich begon aan te stellen, dat hij een verwaand ventje dreigde te worden. En het ging helemaal mis toen Santos een penalty kreeg in de match tegen Atlético Goianiense.

Wat was er aan de hand? Toenmalig Santos-trainer Dorival Junior had een teamgenoot van Neymar aangewezen om de penalty's te trappen, omdat het supertalent de wedstrijden daarvoor een paar keer van elf meter had gemist. Maar toen Santos inderdaad een strafschop kreeg, stond Neymar er toch op om hem te nemen. Er ontstond een enorm rumoer in het strafschopgebied, Neymar rende naar de zijlijn en begon de trainer uit te kafferen.

"Ik weet dat ik die match heel verkeerd bezig was", zegt Neymar nu. "Het was een van de ergste dagen uit mijn leven. Ik was mezelf niet. Vanaf toen wist ik dat ik een

beter mens moest worden. Ik moest dringend volwassen worden."

Neymar werd door de club geschorst voor één wedstrijd. Dorival was het daar volstrekt niet mee eens, eiste dat het twee duels moesten zijn, en werd prompt ontslagen. Hoewel Neymar zijn excuses had aangeboden bij Dorival en geen aandeel had in 's mans ontslag, werd het voorval beschouwd als een extreem voorbeeld van player power. Veel sponsors waren bepaald niet opgezet met deze gang van zaken.

Het werd een keerpunt in Neymars carrière. Hij herpakte zich, ging zich beter gedragen en stelde zich nederig op. Hij werd verkozen tot Zuid-Amerikaans Voetballer van het Jaar in 2011 en 2012 en zorgde ervoor dat Santos voor het eerst sinds 1963 de Copa Libertadores - zeg maar de Champions League van Zuid-Amerika - won. Bovendien werd hij een vaste waarde bij de Seleção, het nationale team.

Hij werd volwassen in allerlei opzichten, niet in het minst door al op z'n 19de vader te worden. Zijn zoon, Davi Lucca, leeft in Brazilië bij zijn moeder, met wie Neymar een korte relatie had.

Tegen 2013 was het evenwel tijd om zijn vleugels uit te slaan. Meisjes gilden hysterisch als ze hem op straat tegenkwamen, jongens kopieerden zijn extravagant kapsel. Hij kon amper het huis nog uit. Duda vertelde me dat Neymar op een dag met vrienden aan het voetballen was op het strand, en er zo veel volk kwam toegestroomd dat ze door de politie moesten worden ontzet.

Alle grote Braziliaanse voetballers van de laatste decennia - Ronaldo, Ronaldinho, Romário, Kaká - hebben zichzelf bewezen in Europa. Nu was het Neymars beurt. In mei vorig jaar vertrok hij naar FC Barcelona. Zijn vader zei dat hij de Catalaanse club verkoos boven Real Madrid vanwege haar "grotere internationale uitstraling".

Het eerste jaar was niet gemakkelijk. Neymar werd 'gedegradeerd' van Santos' superster tot een van Messi's vele knechtjes. In 41 matchen scoorde hij slechts 14 keer.

"Het was moeilijk om me aan te passen", zegt hij. "Ik miste mijn familie, mijn vrienden en mijn zoon. Het is ook een heel andere cultuur waarin je terechtkomt, hè. Maar met dank aan God en mijn vrienden en de club, voel ik me er meer en meer thuis."

En dat blijkt ook uit de cijfers. Neymar staat tweede op de topscorerslijst, weliswaar ver achter een ontketende Ronaldo maar bóven zijn idool Lionel Messi. De Catalaanse fans hebben de Braziliaan definitief in hun armen en harten gesloten.

Pelé voorbij

Maar wellicht zijn grootste verdienste is zijn comeback na het WK-trauma. Niet alleen werd hij voor eigen publiek ernstig geblesseerd, hij moest ook toezien hoe zijn team werd vernederd door de Mannschaft en in de strijd om de derde plaats met 3-0 werd weggetikt door Nederland. Hij zegt dat het nog steeds pijn doet, maar denkt dat de ploeg er mentaal weer bovenop is.

Zelf zorgde Neymar onlangs alweer voor een opmerkelijk record. In de oefeninterland tegen Turkije (4-0) scoorde de spits twee keer, waardoor zijn totaal op 42 kwam. Levende legende Pelé deed er bijna een jaar langer over om z'n 42ste interlandgoal te maken. De Brazilianen raken er maar niet over uitgepraat.

Ondanks zijn verlegen voorkomen, is er iets onverstoorbaars aan deze man. Hij bezwijkt niet onder de druk. Hij zegt in zijn boek dat, tot verbazing van zijn teamgenoten, hij op het vliegtuig door de ergste turbulenties heen slaapt. Je vóélt het ook dat er vrijwel niets is wat hem 's nachts wakker houdt. Behalve dan, wellicht, zijn dromen.

Als ik hem ten slotte vraag of hij ooit beschouwd wil worden als de beste voetballer op aarde, zoals Messi dat de laatste vijf, zes jaar is, bezweert hij dat dat niet zijn doel is. "Ik wil gewoon goed spelen en mijn ploeg vooruit helpen. Alleen al vergeleken worden met mijn idool is een grote eer."

Dat mag hij gerust zeggen, hij gelooft het misschien soms ook bijna. Maar wees maar zeker dat deze jongen uit Mogi das Cruzes die nummer één-status wel degelijk in het vizier heeft.

---

FC Barcelona speelt op 25 november de vijfde groepswedstrijd uit tegen APOEL Nicosia. Zowel Barça als Paris Saint-Germain zijn al geplaatst voor de volgende ronde.
Beide ploegen ontmoeten elkaar op 10 december in Camp Nou, waar voor de groepswinst wordt gestreden.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234