Donderdag 22/08/2019

De man die zijn volk naar de zon bracht

De dertiende maand, de straalmotor, de vergrijzing. Rudolf Vanmoerkerke zag grote evoluties altijd tijdig komen. Een icoon uit de Belgische reissector is op zijn negentigste overleden.

Het was naar de normen van die tijd best wel een compromitterende foto. Je zag een 16-jarige jongen in fout uniform. Het was slechts zijn leeftijd die had voorkomen dat zijn leven was geëindigd aan het Oostfront. Hij kreeg de foto midden jaren 80 onder de neus gedrukt, in tijden toen dat soort openbaringen je in grote problemen konden brengen. Rudolf Vanmoerkerke keek vertederd en vroeg: "Mag ik hem houden? Zo schoon." Het was lang voor Mitterands 'Et Alors?'

Zijn vader was koetsier, zijn moeder kamermeisje in een Oostends hotel. De oorlog ontnam hem alle kansen op een diploma. Hij noemde het "de factor geluk" die maakte dat hij een baantje wist te bemachtigen bij de federatie van Autobus- en Autocaruitbaters. "Daar heb ik alles geleerd", zei hij op z'n tachtigste in een gesprek met de Krant van West-Vlaanderen. "Correct een brief in het Frans schrijven. Daar had ik het moeilijk mee."

Kustbewoners hebben het toerisme ergens in hun vingers, het aanvoelen van wat gaat werken en wat niet. Vanmoerkerke zag de eerste Britse toeristen in oude oorlogsvliegtuigen landen op de luchthaven van Oostende. Daar stapten ze in busjes richting Spanje. Hij kocht in 1953 zijn eigen bus, stichtte de West Belgian Coach Company en wist toen al dat dit allemaal tijdelijk zou zijn. In de luchtvaart spraken ze over de straalmotor, vliegtuigen die in één ruk de oceaan zouden oversteken. In 1968 begon hij met Sunair. "Het commerciële succes van Sunair was gestoeld op de sociale emancipatie van de mensen", zei hij. "Ik merkte dat de mensen steeds meer op vakantie wilden, naar de zon. Dat werd mogelijk gemaakt door de dertiende maand, de sociale vakanties, het vakantiegeld."

Rudolf Vanmoerkerke was wild van de VS, het land waar alles kon. Waar bescheidenheid eerder een tekortkoming is dan een deugd. Knack-hoofdredacteur Frans Verleyen was door premier Wilfried Martens en Guy Verhofstadt ingehuurd als ghostwriter. Dus wou ook hij een boek van Frans Verleyen over zichzelf. Het verscheen in 1986, het heette Met de zon als bondgenoot. De baas spelen, dat zat nu eenmaal in hem. Hij kon niet functioneren, zei hij, als hij niet de baas kon zijn.

Zoon verloren

Sunair, dat tot vandaag verder leeft in vintage reistasjes, ging halfweg de jaren zeventig op in Sun International, dat jarenlang Belgisch marktleider zou blijven. Vanmoerkerke had met Air Belgium een tijdlang zijn eigen luchtvaartmaatschappij. Vanmoerkerke zag nieuwe evoluties altijd sneller komen dan anderen. Hij voorspelde dertig jaar geleden al: "De computer zal van mensen hun eigen touroperator maken, zeker voor kortere reizen."

Hij zag ook de vergrijzing aankomen. Hij bouwde in 1987 het vakantiedorp Sun Parks in Oostduinkerke. De moegereisde Belg ging voor comfort en verse mosseltjes.

Over zijn zonen Marc en Bernard is in Oostende vaak betreurd dat ze niet konden voetballen. Was dat wel zo geweest, dan was niet Club Brugge de club van de provincie geworden. Zijn zonen waren wild van basket, en dus kocht hij VG Oostende en doopte het om in Sunair. De zaal werd de Mister V. Arena. Hij haalde als eerste Amerikaanse spelers naar België en tussen 1981 en 1986 was het Belgische basketbal niet bepaald spannend. Sunair behaalde zes titels op rij.

Het feest zou duren tot Sun International in 1998 in Britse handen belandde en een zekere Johan Vande Lanotte de lokale politieke nummer 1 werd. Het was hijzelf die concludeerde: "Twee hanen op één mesthoop, dat gaat niet".

Rudolf Vanmoerkerke was streng voor zijn personeel, had een hekel aan vakbonden en nog meer aan verworven rechten. Als zijn kinderen in de zaak wilden komen, dan moesten ze minstens een universitair diploma halen. Zijn zoon Bernard benam zich in 1999 op zijn veertigste van het leven. Tijd voor zelfverwijten had hij niet: "Ik denk iedere dag aan mijn zoon. Zijn heengaan laat me niet los. Geld kan niet het probleem zijn geweest. Na zijn dood hebben mijn vrouw en ik 170 miljoen oude Belgische franken geërfd."

Rudolf Vanmoerkerke is precies negentig jaar geworden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden