Dinsdag 22/06/2021

In memoriam

De man die vrouwen, kinderen en ouderen leerde gamen

Satoru Iwata. Beeld PHOTO_NEWS
Satoru Iwata.Beeld PHOTO_NEWS

Vergeet de woelige wateren waarin Nintendo vandaag verkeert: door een tiental jaar geleden de koers van de gamemaker resoluut om te gooien, heeft de zopas overleden Satoru Iwata zijn bedrijf wellicht toen al van een gewisse ondergang gered. De 55-jarige topman, die het grootste deel van zijn carrière als programmeur doorbracht, zal vooral herinnerd worden als de man van de 'blauwe oceaan': hij die de wedloop naar mooiere graphics en explosies in de videogame-industrie verliet om het videogamepubliek uit te breiden naar een 'casual' klandizie van vrouwen, kinderen en ouderen.

Satoru Iwata's laatste publieke optreden was grotendeels in de vorm van een Muppet-achtige marionet, tijdens Nintendo's mediapresentatie op de E3-videogamebeurs in Los Angeles. Zowel Nintendofans als critici van het bedrijf vonden het een flauwe tot misplaatste grap: zeker nu het blazoen van de gamemaker getaand is door tegenvallende verkopen van de Wii U-huiskamerconsole, de line-up aan nagelnieuwe games tijdens de presentatie wat tegenviel, en het bestaande rooster van nieuwe productlanceringen nog moet bewijzen dat het een diepe crisis in de boeken van de videogamegigant zal kunnen omkeren. De toekomst van Nintendo is nog steeds onzeker, en dan is een poppenkast niet meteen iets wat het vertrouwen van de consument en de aandeelhouder zal opkrikken.

Blauwe oceaan

Nauwelijks een maand later overleed de 55-jarige Iwata, volgens een mededeling die het Japanse videogamebedrijf vandaag uitstuurde, aan kanker aan de galgang. Precies op dit cruciale moment verliest het in woelige wateren verkerende bedrijf dus zijn beste stuurman. Want dat is de beste beschrijving die iemand kan geven aan 'Iwata-San', die pas in 2002 CEO van Nintendo werd na een lange carrière als programmeur bij het bedrijf: een kapitein, die het bedrijf meer dan tien jaar geleden al eens van de ondergang en de irrelevantie redde door het roer resoluut om te gooien.

undefined

Satoru Iwata. Beeld AP
Satoru Iwata.Beeld AP

De commerciële strategie van de zogeheten 'blauwe oceaan' die hij in 2004 hanteerde, en die uiteindelijk resulteerde in de lancering van de succesvolle DS-zakconsole en het nog veel grootsere Wii-huiskamerkastje, voerde de videogames van het bedrijf ver weg van de steeds fraaiere explosies en 'graphics' die gamers uit die dagen kregen geserveerd op de concurrerende PlayStation 2- en Xbox-consoles (de 'rode oceaan' dus: rood van het bloed van alle concurrenten die tegen elkaar vechten), naar spelers die zichzelf op dat moment geen 'gamer' noemden. Het was een solide managementmanoeuver, dat ook al werd ingezet door heel wat andere bedrijven die in het slop zaten: de Canadese circusgroep Cirque du Soleil, bijvoorbeeld, greep diezelfde strategie aan om zijn doelgroep uit te breiden van het beperkte klassieke circuspubliek naar de bredere entertainment- en evenementenmarkt.

Naar een vergelijkbaar blauwe oceaan wist Iwata tien jaar geleden ook Nintendo succesvol te sturen. Games, vond hij, moesten weer doodgewoon plezierig worden, en teren op goeie ouderwetse behendigheid. En dus bracht zijn bedrijf twee technologieën naar zijn nieuwe consoles die op dat moment klaar waren voor een commerciële toepassing: de in 2005 op de markt gebrachte DS kreeg, nèt iets voordat het gemeengoed werd op mobiele telefoons, een aanraakscherm, en bij de twee jaar later gelanceerde Wii kwam er een pookje dat beschikte over bewegingssensoren.

Saturo Iwata bij de voorstelling van de Wii. Beeld PHOTO_NEWS
Saturo Iwata bij de voorstelling van de Wii.Beeld PHOTO_NEWS

Casual gamen

Het tijdperk van de 'casual'-speler was daarmee aangebroken: andere gamebedrijven hadden al eens geprobeerd om het klassieke gamepubliek van 18- tot 40-jarige mannen uit te breiden naar vrouwen, kinderen en oudere spelers, maar geen enkele partij slaagde zo goed in haar opdracht als Nintendo. Tussen 2007, toen de Wii op de markt kwam, en pakweg 2010 domineerde het Japanse bedrijf de wereldwijde videogameverkopen, net zoals in de jaren '80 van vorige eeuw. Tot al snel bleek dat dat uitgebreide publiek de Wii en de DS weer even snel aan het verlaten was voor de smartphone en de tablet, en het bedrijf die verschuiving op de markt niet tijdig bleek te hebben gezien. De 3DS-zakconsole werd nog een succes ondanks de nauwelijks gebruikte 3D-functionaliteit, maar het Wii U-huiskamerkastje slaagt er maar niet in om tot de verbeelding van de gamer te spreken.

undefined

Zeker de afgelopen twee jaar zwalpt het publieke sentiment rond Nintendo tussen grote beloftes en diepe teleurstellingen in: de financiële situatie van het bedrijf is nog steeds erg troebel, en optimisme bij de fans komt er slechts bij eenzame opstootjes. Zoals tijdens de E3-presentatie van 2014, toen Iwata zelf nog een hele barrage aan nieuwe Nintendogames voorstelde, of belangrijke productlanceringen als Mario Kart 8 en Super Smash Bros. De kaap naar minder woelige wateren is, om maar in zeemansmetaforen te blijven, nog steeds niet gerond: Nintendo werkt op dit moment aan een nieuwe huiskamerconsole, en is nog aan het uitwerken welke van zijn kernfranchises er binnenkort op smartphones en - potentieel - andere gameplatformen mogen opduiken.

Net zoals Satoru Iwata in 2002, twee jaar nadat hij werd weggeheadhunt bij Nintendo-toeleverancier HAL Laboratories, als kersverse CEO meteen al een nieuwe richting insloeg met het bedrijf die pas enkele jaren geleden duidelijk zou worden voor het publiek, zijn de resultaten van zijn beslissingen ook op dit moment wellicht nog niet duidelijk voor iedereen. Hopelijk voor Nintendo heeft hij, voordat hij veel te jong bezweek aan zijn ziekte, zijn cruciale tikje aan het roer al gegeven.

undefined

Satoru Iwata met in de achtergrond Nintendo's bekende figuren Mario en Yoshi. Beeld AP
Satoru Iwata met in de achtergrond Nintendo's bekende figuren Mario en Yoshi.Beeld AP
Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234