Donderdag 23/01/2020

De man die Happart en Boudewijn bij elkaar bracht

Was er de voorbije weken heel wat te doen rond de benoeming van de fel PS-gekleurde ex-rijkswachtofficier Didier Batselé, dan wordt de nieuwe procureur-generaal bij het Hof van Cassatie iemand met een minstens even duidelijk politiek profiel.

Weinig gebeurtenissen hebben de natie ooit zo met verstomming doen slaan als de als 'geheim' bedoelde ontmoeting tussen koning Boudewijn en José Happart langs de afrit van een autosnelweg, in mei 1979. De Wetstraatpers beet zich destijds de tanden stuk op de vraag wie de vorst "deze politieke bok van formaat heeft doen schieten". De zoektocht eindigde bij zijn toenmalige kabinetschef en politiek raadgever Jean-Marie Piret. Het is deze man die op 12 december, Eliane Liekendael zal opvolgen als procureur-generaal bij het Hof van Cassatie.

Het besluit tot de benoeming van Piret (68) verscheen vorige week in het Staatsblad. Het enige wat Piret daarvoor hoefde te doen, was oud worden. "Het is nu eenmaal de gewoonte dat telkens de oudste advocaat-generaal bij het Hof van Cassatie tot procureur-generaal benoemd wordt", reageerde justitieminister Tony Van Parys op de kritiek van VU-kamerlid Geert Bourgeois.

Jean-Marie Piret werd op 27 maart 1930 in Doornik geboren als zoon van wijlen professor René Piret, hoogleraar aan de Leuvense universiteit en raadsheer bij het Hof van Cassatie. Hij behaalde in 1952 het diploma van doctor in de rechten en licentiaat criminologie aan de (toen nog Franstalige) universiteit van Leuven. Van 1953 tot '57 was hij advocaat in Brussel. Op 5 februari 1957 werd hij, niet eens 27 jaar oud, substituut bij het Brusselse parket. Ook dat heeft Piret met zijn voorgangster gemeen: hij specialiseerde zich eveneens in familiaal recht, meer bepaald jeugdrecht. Reeds als substituut stond Piret bekend als aartsconservatief. Hij werd hoofd van de 'sectie jeugd' en schopte het in 1971 tot eerste substituut. Na een kortstondige detachering bij het secretariaat-generaal van de Raad voor Europa, keerde hij in 1973 naar het Brusselse parket terug - als procureur des konings. De periode waarin Piret het grootste parket van het land leidde, vertoonde sterke gelijkenissen met de wijze waarop Alexandra Colen dat in de hypothetische rol van procureur zou doen. Piret liet om de haverklap tijdschriften en films uit de handel nemen omdat die naar zijn smaak niet strookten met de goede zeden. Zijn opmerkelijkste optreden op dat vlak was het verbieden van de Japanse film Het Rijk der Zinnen. Piret bezigde daarbij krachtige oneliners die ontleend leken aan Paul Vanden Boeynants, een partijgenoot van hem en bovenal een goede vriend. Piret is net zo perfect tweetalig als VdB. In 1955 behaalde hij bij de examencommissie van het ministerie van Justitie het "getuigschrift van grondige kennis van het Nederlands".

In 1978 verliet Piret voor een tweede keer de magistratuur. Hij werd kabinetschef van koning Boudewijn. Hij overleefde daar het - overigens nooit echt opgehelderde - Happart-incident en bleef de functie uitoefenen tot 1983. Al die tijd was hij politiek raadgever van de vorst, stond hij in voor diens secretariaat en begeleidde hij hem op nagenoeg alle buitenlandse reizen.

Er kwam een politieke noodwet bij kijken om Piret te kunnen doen terugkeren naar de magistratuur. Het was vooral de PSC die daartoe het nodige gewicht in de schaal legde. Daardoor baadde de benoeming van Piret tot advocaat-generaal bij het Hof van Cassatie min of meer in dezelfde sfeer als die van Didier Batselé. Ondanks hevig protest, onder meer van Cassatie zelf, wordt die vandaag benoemd als een van de zes nieuwe raadsheren. Batselé, een gewezen rijkswachtofficier, werkte tot in juni op het kabinet van minister-presidente van de Franse Gemeenschap Laurette Onkelinx (PS) en zou niet voldoen aan de benoemingsvoorwaarden. Van Piret werd destijds gezegd dat hij al te nauwe banden zou hebben met de rechtervleugel van de PSC.

Mocht het Agusta/Dassault-proces op 12 december, de dag waarop Eliane Liekendael zeventig wordt, nog niet afgelopen zijn - wat op zich weinig waarschijnlijk wordt geacht - dan is het niet de bedoeling dat Jean-Marie Piret haar rol zal overnemen. De advocaten-generaal De Swaef en Du Jardin, die Liekendael van bij het begin bijstaan, kunnen dat doen. Piret werkt al sinds eind 1996 nauw samen met Eliane Liekendael, omdat zij wil voorkomen dat haar opvolger op zijn eerste werkdag onvoldoende voorbereid zou zijn.

Minder dan van Liekendael kan van Piret worden gezegd dat hij zich zou afsluiten van de wereld buiten de paleismuren. Zo is hij sinds jaar en dag voorzitter van de raad van beheer van de Stichting Lion-Francout. Eens per jaar mag Piret namens deze Brusselse liefdadigheidsinstelling een prijs van 750.000 frank uitreiken aan een blinde Belg "die door zijn moed zijn handicap heeft kunnen overwinnen en zich verdienstelijk heeft gemaakt ten bate van de maatschappij".(DDC)

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234