Zondag 04/12/2022

De man die de staat uitdaagde

'Ik ben hier al zo lang mee bezig en ik geloof hier zo hard in.' Het was de dag van zijn leven. Roger Cox, de advocaat die zich op het ontontgonnen terrein van de klimaatrechtspraak begaf, liet zijn tranen de vrije loop na de uitspraak.

Het zorgprincipe waar de rechter in zijn vonnis zo op hamert, was ook de eerste motivatie van Roger Cox om zich op het onontgonnen terrein van de klimaatrechtspraak te begeven. De altijd piekfijn uitgedoste jurist had gisteren in Den Haag de dag van zijn leven. Na de uitspraak hief hij het glas met zijn collega's en zijn vrouw die hem mee door deze uitdaging loodste. "Dit is een ontlading van formaat", klonk hij enkele uren nadien aan de telefoon.

Anderhalf jaar geleden werd de rechtzaak officieel in gang gezet door de milieu-organisatie Urgenda. Maar Cox was toen al veel langer bezig met het idee. "De klimaatkwestie leerde ik eind 2005 kennen. Ik las de berichten, hoorde wetenschappers en ging kijken naar The Inconvenient Truth van Al Gore. Het hakte er diep in. Ik heb twee kinderen van nu 12 en 14 jaar. Beseffen dat je hun toekomst hypothekeert is een zware dobber. Ik ben me daarom gaan inzetten voor het thema. Ik organiseerde screenings van Gores film, organiseerde congressen."

Maar op den duur bekroop Cox het gevoel dat dat niet meer volstond. "Het is pas na een hele tijd dat ik het verband met mijn eigen vak legde en de opties ging bestuderen." In 2010 mondde dat uit in het boek Revolutie met recht, waarin Cox aantoont hoe de staat op dit moment de burger niet afdoende beschermt tegen de opwarming en hoe internationaal en nationaal recht daarop kunnen ingrijpen.

De stap naar de rechtszaak die door Urgenda werd aangespannen leek evident, maar betekende pionierswerk en maandenlang schaven om de argumentatie solide, aanvaardbaar en vooral waterdicht te krijgen. Kritiek en scepsis was er uiteraard. Wie daagt de staat nu uit over een ideologische kwestie, zo luidde een van de redeneringen. Cox wist echter dat de opwarming van de aarde al lang geen meningsverschil meer is en dat principes uit het mensenrecht en het aansprakelijkheidsrecht duidelijk soelaas konden bieden om dat punt hard te maken in de rechtszaal. "Maar je bent echt nooit zeker. Dit was nieuw terrein", zegt Cox, die de overwinning gaat vieren met vrouw en kinderen. "De kinderen hebben via de uitspraak in de klas gevolgd en ik heb ze in juichen zien uitbarsten. Dit leeft sterk bij deze generatie en ik ben erg blij dat ik alles op mijn terrein heb kunnen doen om een verschil te maken."

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234