Vrijdag 18/10/2019

De man die Bush zijn Oneindige Gerechtigheid afpakte

Hamza Yusuf adviseerde Witte Huis over 'gevoelige kwesties'

Brussel

Eigen berichtgeving

Lode Delputte

Toen koranleraar Hamza Yusuf bij George W. Bush op de thee was, excuseerde de president zich voor het feit dat het Pentagon geen theologen in dienst had, laat staan specialisten die een grondige kennis van de moslimwereld en -gevoeligheden bezitten. Dat gebrek aan kennis was het dat het Amerikaanse ministerie van Defensie met het oog op de 'zelfverdedigingsoperatie' tegen de Taliban en Bin Laden in eerste instantie voor de naam Oneindige Gerechtigheid deed kiezen.

De in islamitisch-theologische kringen gereputeerde Yusuf was het die Washington op de blunder attendeerde, en George Bush vertelde dat alleen Allah zoveel Gerechtigheid kan bieden dat ze Oneindig wordt. Gevolg: Oneindige Gerechtigheid ('Infinite Justice') werd Duurzame Vrijheid ('Enduring Freedom').

Hamza Yusufs spraakmakende bezoek aan de president had overigens nog een pittige anekdote om het lijf: terwijl de imam zich in het Witte Huis bevond, belde daar plots een agent van het FBI: om te vragen of het waar was dat Yusuf zich daar bevond. Waar was het, en ja, Yusuf beschikte over een 100 procent clearance. Waar de recherche vandaan had dat Yusuf bij de president was? Van Yusufs vrouw: die had van het FBI een telefoontje gekregen "dat ze even langskwamen".

Maar wie is nu Hamza Yusuf? Niet de eerste de beste, zoveel is zeker. De man, 42 jaar oud, leidt zijn zelf opgerichte Zaytuna Institute in het Californische Hayward, heeft een waslijst publicaties op zijn naam staan, is een getalenteerd redenaar, publicist van video- en audiocassettes en leraar klassiek Arabisch en koranonderricht. Nu al geldt hij als een van de radicaalste verwerpers van de feiten die zich op 11 september voordeden. De Britse krant The Guardian citeert hem zo: "Die 11de september 2001 werd de islam gegijzeld, als een onschuldig slachtoffer in het vliegtuig." Of nog: "Zelfmoord is haram, de koran verbiedt haram, net zoals hij het doden van onschuldigen verbiedt."

Hamza Yusuf, en met hem heel wat andere imams, theologen en moslimintellectuelen, zegt dat de islam door een grote crisis gaat. De haat, het geweld, de intolerantie zijn vreemde eenden in de bijt. Ze staan mijlenver van het ware geloof af, zoals ook de islamitische landen mijlenver van hun bevolking afstaan. "Veel mensen in het Westen beseffen niet hoe onderdrukkend sommige moslimlanden wel niet zijn, zowel voor vrouwen als voor mannen", zegt Yusuf in het bovenvermelde dagblad. "Die onderdrukking is een cultureel issue, geen islamitisch. Als moslim zou ik liever in het Westen wonen dan in de meeste moslimlanden, omdat ik geloof dat de manier waarop we in het Westen mogen leven, dichter bij de islamitische levenswijze aansluit. Veel moslims voelen hetzelfde, en dat is de reden dat ze hier ook wonen."

Yusuf is het zowaar eens met de Britse lady Thatcher, die vond dat de in Groot-Brittannië wonende moslims niet ver genoeg gingen in het veroordelen van de aanslagen in New York en Washington. In fundamentalistische kringen wordt Yusuf dan ook als George Bush' islamitische alibi beschouwd, indien niet ronduit als de collaborateur van het goddeloze Westen. Hun argument bij uitstek: Yusuf is maar een halve moslim, want geboren en getogen in de States, onder de volstrekt Angelsaksische naam Mark Hanson nog wel.

Het is op zijn 17de, na een bijnadoodervaring en na afgezien te hebben van voornemens om een orthodoxe pope te worden, dat Hanson de koran begint te lezen. Vervolgens trekt hij naar de Verenigde Arabische Emiraten, naar Algerije, Marokko en Mauretanië, steeds te gast bij de beste spirituele leraren of bij de plaatselijke Engelstalige elite, die hem zeer om zijn inspanningen bewonderde. Al die tijd, en nog steeds, probeert Yusuf duidelijk te maken dat "de goodwill van het Westen jegens de moslims door deze laatsten erkend moet worden. Aan degenen die altijd maar zaniken tegen het Westen ben ik geneigd te zeggen dat ze dan maar naar een moslimland moeten vertrekken."

Het moslimdenken is in een diep moeras verzeild geraakt en komt er niet uit, vindt Yusuf. Het mankeert de huidige islam aan degelijke theologen, aan denkers die niet in het discours van haat en woede vervallen, die de subtiliteiten van de menselijke ziel begrijpen. Zelf geeft Yusuf toe in het verleden niet altijd de nodige zin voor nuance aan de dag te hebben gelegd. Hij heeft spijt over uitspraken tegen de joden en Amerika, spijt ook over de "grote, grote rampspoed die over Amerika zal komen", een voorspelling die hij luttele dagen voor de aanslagen de wereld instuurde, en misschien wel tot het bewuste FBI-telefoontje heeft geleid. Wat het probleem is met de extremisten? En hoe hij de toekomst inziet? Somber, zegt hij aan The Guardian: "Ik denk dat er een reëel risico uitgaat van onwetende personen die geen respect hebben voor andersdenkenden. Het zijn moslimfascisten die intellectueel bankroet zijn. De enige manier die ze kennen om te argumenteren, is het uitschakelen van stemmen waar ze het niet mee eens zijn."

Bronnen: The Guardian, Q-news / The Muslim Magazine

Portret

Fundamentalistische kringen beschouwen Yusuf als de collaborateur van het goddeloze Westen

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234