Dinsdag 01/12/2020

Opinie

De malaise van het 'kibbelsyndicalisme': hoe is het zover kunnen komen?

Beeld Bas Bogaerts

Alain Gerlache is mediawatcher bij RTBF en opiniemaker voor De Morgen.

"De verdeeldheid tussen de vakbonden is absurd!", verklaarde Marc Goblet, de secretaris-generaal van de FGTB, vorige zaterdag in Le Soir, nog voor de breuk tussen de Vlaamse en de Waalse spoorbonden over de geplande tweedaagse staking officieel was. De Franstaligen moesten in de media vernemen dat de Vlamingen hadden beslist de staking op te schorten. Heibel.

Die hartenkreet is ook een bekentenis van machteloosheid. Wanneer een leider van een vakbond of een partij klaagt over de situatie van zijn organisatie, is hij de controle aan het verliezen. Dat werd bevestigd toen Goblet maandag aan de RTBF zei dat hij bang was dat de verdeeldheid tussen de spoorbonden van noord en zuid zich als een olievlek naar andere sectoren zou verspreiden. Een defaitistische boodschap aan de vooravond van een vakbondsmobilisatie. Hoe is het zover kunnen komen?

Alain Gerlache.Beeld RTBF

Ten eerste kennen Vlaanderen en Wallonië een ander vakbondslandschap en andere tradities. De verklaringen van de vakbondsleiders illustreren eens te meer het culturele verschil tussen de twee gewesten. De Vlaamse vakbonden willen eerst praten en pas in actie komen als het overleg mislukt. Aan de Waalse kant is het net omgekeerd: eerst de spierballen laten rollen en een gunstige machtsverhouding scheppen, en daarna onderhandelen. Dezelfde ingrediënten in een andere volgorde maar dat maakt een groot verschil.

De malaise - en dat is zwak uitgedrukt - beperkt zich niet tot de socialistische en de christelijke spoorbonden. Er zijn ook spanningen tussen de FGTB en de CSC, met soms virulent geruzie tussen hun leiders. De nieuwe, jonge secretaris-generaal van de CSC, Marie-Hélène Ska, verklaarde vorige zomer in een interview dat zij alles vertegenwoordigt dat Marc Goblet verafschuwt: ze is een intellectueel, ze is een vrouw en ze leest de dossiers. Later heeft ze die uitspraken afgezwakt, maar dat betekent niet dat alles nu koek en ei zou zijn. Er zijn wonden geslagen.

Daarnaast is er de politieke context. Aan de Vlaamse kant schept de aanwezigheid van de CD&V in de coalitie ondanks alles een communicatiekanaal tussen de federale regering en de vakbonden. We kennen de rol van vicepremier Kris Peeters in dat verband. Maar aan de Franstalige kant is dat kanaal er niet. De CDh zit federaal in de oppositie en is op het gewestelijk niveau de bondgenoot van de Parti Socialiste. Er bestaat geen Waalse Kris Peeters. In het zuiden van het land is er dus geen matigend effect vanuit het centrum.

Integendeel. In Wallonië komt de druk uit de linkse hoek. De opkomst van de PTB, de Franstalige vleugel van de PVDA, uit zich niet alleen in de kiesintenties, die nu de 10% bereiken. Ze heeft ook gevolgen in bepaalde ondernemingen, zoals de NMBS, in vakbonden, zoals de FGTB, en in regio's als Luik en Charleroi, de bastions van traditioneel Links. Tot schade van de PS die - ook al geeft ze het niet openlijk toe - zich steeds meer zorgen maakt over de ontwikkeling in Wallonië van een scenario à la Syriza in Griekenland of Podemos in Spanje, waarbij de sociaaldemocratie - soms veel - terrein verliest aan radicaal Links.

De huidige strijd kan dus verangegaande gevolgen hebben. Deze staking zal sommigen weer de kans geven om te klagen over Waalse stakers die Vlaamse werkers het leven zuur maken, en over het bestaan van 'twee democratieën' in dit land. En ze toont aan dat het bestaan van deze meerderheid, de meest rechtse die het land sinds de jaren 1980 heeft gekend, paradoxaal genoeg geen eendracht schept onder haar tegenstanders, integendeel zelfs.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234