Dinsdag 22/06/2021

De machtigSTen der aarde

Frans president Nicolas Sarkozy zal de Forbeslijst van machtigste mensen vast waardeloos vinden. De zonnekoning staat ‘slechts’ 56ste in de ranking. En dat terwijl Duitse bondskanselier Angela Merkel, de machtigste vrouw ter wereld, op vijftien staat en Brits premier Gordon Brown op rang negenentwintig. Alsof dat niet vernederend genoeg is, moet Sarko zelfs zijn landgenoten Dominique Strauss-Kahn, topman van het Internationaal Muntfonds, en zakenman Bernard Arnault laten voorafgaan.“Neem de volgorde niet al te ernstig”, relativeren ze bij Forbes zelf hun nieuwe lijst, die voor het eerst gepubliceerd wordt. “Is Oprah Winfrey machtiger dan Nicolas Sarkozy? Daar gaat het niet echt om. Het is vooral bedoeld om de discussie op gang te trekken over wie er de macht heeft in de wereld.” Toch is de lijst niet zomaar met de natte vinger opgesteld. De redactie van Forbes zegt voor haar power list vier criteria gebruikt te hebben. Een: op hoeveel mensen heeft de beslissing van een persoon invloed? Paus Benedictus XVI is de spirituele leider van meer dan een miljard christenen en prijkt dankzij die enorme geloofsgemeenschap op plaats elf in de powerlist. Twee: hoe makkelijk kan een persoon grote sommen geld mobiliseren voor zijn doeleinden? Voor politici werd het bruto binnenlands product van hun land als maatstaf gebruikt. Zakenlui werden gerangschikt op basis van de grootte van hun bedrijf. Drie: in welke mate heeft een persoon macht over verschillende facetten van een samenleving? Het schoolvoorbeeld van sectoraal verspreide macht is Silvio Berlusconi, die zowel Italiaans premier, mediamagnaat als sterke man is van voetbalclub AC Milaan.En ten slotte: hoe actief gebruikt de persoon de macht die hij heeft? Sommige mensen hebben potentieel veel macht, maar oefenen die niet uit. Forbes geeft de Zweedse miljardair Ingmar Kamprad, stichter van meubelgigant Ikea, als voorbeeld. Kamprad kan de levens van miljoenen mensen actief beïnvloeden, maar staat erom bekend zich zoveel mogelijk op de achtergrond te willen houden. Daarom is hij niet in de lijst opgenomen.Forbes beperkte de ranking tot 67 mensen, “in de veronderstelling dat we uit de wereldbevolking van 6,7 miljard mensen telkens één persoon per honderd miljoen kunnen selecteren die er echt toe doen.” Nummer 67 is overigens niet de eerste, de beste: Hugo Chavez, de sterke man van Venezuela wiens invloed tot heel Latijns-Amerika en daarbuiten reikt.

Het mag niet verbazen dat Amerikaans president Barack Obama met vlag en wimpel de competitie wint. “Met een duizelingwekkende voorsprong. Geen discussie mogelijk”, zegt Forbes. Dat de geopolitieke macht verschuift naar het Oosten blijkt uit de rest van het podium. Chinees president Hu Jintao staat op twee en Russisch premier Vladimir Poetin op drie.

“Poetin scoort punten omdat hij zijn politiek gewicht graag in de weegschaal gooit door oligarchen in de gevangenis te stoppen, buitenlandse landen binnen te vallen en tijdelijk de gasbevoorrading van West-Europa af te sluiten”, argumenteert het zakenblad. Dmitri Medvedev, de president van Rusland, wordt heel wat minder macht toegedicht dan zijn voorganger Poetin. Medvedev moet het stellen met plaats 43.

Kredietcrisis

Opvallend: na de geopolitieke topdrie volgt een centrale bankier, Ben Bernanke. Dat heeft alles te maken met de kredietcrisis. Als voorzitter van de ‘Fed’, de Amerikaanse centrale bank, heeft Bernanke het Amerikaans bankenstelsel en bij uitbreiding de hele wereldeconomie van de ondergang gered. Hij mag dan al de kredietcrisis in het begin onderschat hebben - wat hij zelf toegeeft - vriend en vijand zijn het er over eens dat hij op het hoogtepunt van de crisis bijzonder intelligent en doortastend tewerk is gegaan.Tijdens de financiële crisis werd pas goed duidelijk hoe machtig de Fed wel is. Bernanke mag dan al een salaris van ‘slechts’ 125.000 euro per jaar opstrijken - een peulschil in vergelijking met de topbankiers in Wall Street - de Fedvoorzitter was in de turbulente maanden van de financiële crisis de kapitein van het kopschip dat de hele wereldvloot in rustiger wateren moest zien te leiden. Zijn Europese tegenhanger Jean-Claude Trichet, voorzitter van de Europese Centrale Bank, is volgens Forbes minder machtig dan Bernanke en moet zich tevreden stellen met plaats vijfentwintig.De Wall-Streetbankiers zijn overigens goed vertegenwoordigd in de power list. Zowel de baas van Goldman Sachs (Lloyd Blankfein) als die van JP Morgan Chase (James Dimon) haalt de topdertig.Wie geld heeft, heeft macht. Het miljardairsduo Sergey Brin en Larry Page, de uitvinders van zoekmachine Google, haalt de top vijf van de powerlist. De Mexicaanse magnaat Carlos Slim, die schatrijk is dankzij onder meer zijn telecomimperium, staat een plaatsje lager, vlak voor mediamogul Rupert Murdoch. Koning Abdullah van Saoedi-Arabië, de sjeik die ‘s werelds grootste oliereserves controleert, wordt minder machtig geacht dan Michael Duke, de topman van supermarktgigant Wal-Mart, maar staat wel nog voor Microsoft-costichter Bill Gates, die de toptien afsluit. Superbelegger Warren Buffett staat één trapje hoger dan Angela Merkel, op plaats veertien.Opvallend: een Mexicaanse drugsbaron heeft een plaats gekregen op de power list. Het gaat om Joaquin ‘Chapo’ Guzman, de sterke man van het gevreesde Sinaloa-drugskartel in Mexico. Volgens Forbes is hij machtiger dan Medvedev of Sarkozy. Guzman zou de voorbije acht jaar voor miljarden dollars - de schattingen variëren van 6 tot 19 miljard dollar - aan cocaïne hebben binnengesmokkeld in de VS. Hij is volgens Forbes verantwoordelijk voor duizenden doden.Ook Osama bin Laden haalt de lijst, op plaats 37.

Eén Belg: Jacques Rogge

Welgeteld één Belg heeft de power list gehaald. En nee, het is niet miljardair Albert Frère en evenmin politici met Europese aspiraties als Guy Verhofstadt of Herman Van Rompuy, maar wel Jacques Rogge, de grote baas van het Internationaal Olympisch Comité (IOC). Rogge staat wel lager dan Joseph Blatter, de Zwitserse baas van voetbalbond FIFA.En wie heeft de lijst niet gehaald? Onder meer de Britse Queen niet, enigszins tot verbazing van de Britse pers. En terwijl voormalig Amerikaans president Bill Clinton op een fraaie 31ste stek staat - gelukkig voor de huisvrede bij de Clintons staat zijn vrouw Hillary nog een flink pak hoger - is er geen plaats meer voor George W. Bush, die nochtans maar een dik jaar geleden het Witte Huis vaarwel heeft gezegd.Ook Arnold Schwarzenegger, gouverneur van Californië, valt eerder verrassend buiten de prijzen. Nochtans staat de ‘Governator’ aan het hoofd van de op vier na grootste economie, heeft hij als gepensioneerde filmster annex bodybuilder nog altijd een invloed op Hollywood en kan hij bogen op een wereldwijde bekendheid.Dat Europees Commissievoorzitter José Manuel Barroso ontbreekt, toont aan dat de Commissie althans door Forbes niet als een geopolitiek zwaargewicht wordt aangezien. Ook Eurocommissaris voor Concurrentie Neelie Kroes, de harde tante die bankengroepen opsplitst en topbedrijven miljoenenboetes durft op te leggen, ontbreekt.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234