Donderdag 20/06/2019

De machtige mantel der liefde

Nu het bisdom Brugge opnieuw onder vuur ligt door twee pedofiliezaken valt bij verschillende kerkelijke bronnen de naam van Koen Vanhoutte (57). Bij zowat alle belangrijke beslissingen steunt bisschop Jozef De Kesel op zijn rechterhand. 'Een man die alles bedekt met de mantel der liefde.'

Als iemand de voorbije dagen kop van Jut was, dan wel bisschop Jozef De Kesel. Twee keer werd er getreuzeld en getalmd in pedofiliezaken, in een bisdom waar nota bene pedofiel Roger Vangheluwe het ooit voor het zeggen had. Eerst kwamen er excuses van De Kesel, omdat hij "de situatie niet goed had ingeschat". De tweede keer mocht de kerkelijke leider het gaan uitleggen in Terzake, waar hij volhield dat hij "geen inschattingsfouten" had gemaakt.

Het kalf was op dat moment allang verdronken. Pedofilie en bisdom Brugge, het is een combinatie die bij het grote publiek meteen voor grote verontwaardiging zorgt. Facebook en Twitter staan inmiddels bol van de misnoegde berichten. Toch kan De Kesel bij een heleboel ingewijden op krediet rekenen. Meer: als het gaat over de slome aanpak, dan wijzen ingewijden naar de entourage van de bisschop. Eén naam wordt daarbij vaak genoemd: Koen Vanhoutte, vicaris-generaal en rechterhand van de bisschop.

"Hij is degene die de pionnen op het bord zet. Hij wist maar al te goed dat die twee priesters niet onbesproken waren, maar hield ze een hand boven het hoofd", zegt een anonieme bron. "En de bisschop steunt voor 100 procent op hem."

Machtig man

Het was nog onder Roger Vangheluwe dat Vanhoutte werd benoemd tot vicaris voor de parochies en de liturgie. Portefeuilles die hij overigens mocht houden toen De Kesel hem op 26 april 2010 benoemde tot vicaris-generaal. Daarnaast is hij ook nog eens president van het Grootseminarie van Brugge."Dat is uitzonderlijk", legt kerkjurist en rector van de KU Leuven Rik Torfs uit. "Dat iemand al die functies combineert, is niet verboden, maar het is ongebruikelijk."

Hoe dan ook maken al die posten van hem een machtig man. Enerzijds heeft hij een goed zicht op wie afstudeert als priester in zijn provincie, anderzijds is hij grotendeels verantwoordelijk voor de benoemingen in de parochies. "Macht heeft hij, zeker en vast", getuigt een West-Vlaamse priester. "Het zou beter zijn als die functies wat meer verdeeld waren."

Volgens verschillende kerkelijke bronnen heeft Vanhoutte dan ook een bepalende rol gespeeld in de twee pedofiliezaken die momenteel het bisdom teisteren. "Het was mede zijn advies om priester Tom F. (veroordeeld voor aanranding minderjarige, SV) te benoemen in Middelkerke, net zoals hij de bisschop heeft aangeraden Jeroen C. (onderzoek naar verkrachting minderjarige, SV) niet preventief te schorsen", klinkt het.

Vanhoutte gaf dat gisteren trouwens toe in deze krant, al benadrukte hij dat de finale beslissing bij de bisschop lag. Verder wou hij geen commentaar geven.

De 57-jarige Vanhoutte groeide op in Moere, waar ook de Antwerpse bisschop Johan Bonny vandaan komt. De twee zouden trouwens goede vrienden zijn. In 1983 werd hij gewijd tot priester. Amper twee jaar later werd hij professor aan het Grootseminarie van Brugge, waar hij liturgie en algemene sacramentenleer geeft. Sinds 2005 is hij vicaris.

Omfloerst

Over de persoonlijkheid van de man lopen de meningen ver uiteen. "Zeer integer, intelligent en wijs", volgens de een. "Autoritair en opportunistisch", volgens de ander. "Hij is een heel voorzichtig man", houdt een priester de kerk in het midden. "Hij zal zich niet snel uitspreken over iets. Hij bedekt het graag met de mantel der liefde. Toen bleek dat twee kandidaat-priesters er in het seminarie een relatie op nahielden, duurde het erg lang voor hij ingreep. De ene student stuurde hij uiteindelijk de laan uit, de andere 'verscheepte' hij naar Rijsel. Met twee maten en twee gewichten, heet dat. Kaartte ik iets bij hem aan, dan had ik vaak het gevoel dat hij daar niets mee deed."

Een andere priester beaamt. "Toen in 2010 het schandaal losbarstte rond Roger Vangheluwe bracht Vanhoutte ons daar in het seminarie van op de hoogte. Maar dat gebeurde in zo'n omfloerste, bedekte termen dat je vooral tussen de regels moest lezen. Hij zal zelden zeggen waar het op staat."

Toen Vangheluwe verplicht een stap opzij zette, mocht Vanhoutte tijdelijk inspringen. Op dat moment werd hij vaak genoemd als de nieuwe bisschop van Brugge, maar omdat het pedofilieschandaal zulke diepe wonden had geslagen in de provincie koos de kerkelijke leiding uiteindelijk voor een outsider: de Oost-Vlaamse Jozef De Kesel.

"Of hij dat jammer vond? Geen idee. Uiterlijk zul je zelden iets aan hem merken", zegt een ingewijde. "Hij leeft voor zijn werk. Je zult niet vaak iets te weten komen over zijn privéleven of hobby's. Het is iemand die je niet van de wijs kunt brengen."

Buiten schot

Of Vanhoutte binnen de kerk de conservatieve, dan wel de progressieve kaart trekt is evenmin duidelijk. Enerzijds wil hij dat ouders die hun kind laten dopen extra catechese volgen, anderzijds heeft hij meegewerkt aan een gebedsdienst voor gescheiden mensen die hertrouwen.

"Toch heeft hij volgens mij te weinig realiteitsbesef", vindt een kerkelijk bron. "Zeker bij zulke gevoelige dossiers als pedofilieschandalen. Hij laat zich vooral omringen door mensen die het roerend met hem eens zijn. Hij zit in een comfortabele positie natuurlijk. Hij bepaalt de politiek, maar het is bisschop De Kesel die erop afgerekend wordt. Zelf blijft hij netjes buiten schot."

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden