Zondag 18/08/2019

'De luisteraars stuurden ons overlevingspakketten'

Het is stilaan een even grote traditie als Kerstmis zelf: terwijl heel Vlaanderen aan de kalkoen zit, zendt Studio Brussel, morgen voor de vijftiende keer, De tijdloze honderd uit. De strijd tussen onverslijtbare classics en hits die nog groen zien achter de groeven levert elk jaar opnieuw verhitte discussies op. Is 'Smells Like Teen Spirit' van Nirvana echt het beste nummer ooit? Moeten Elvis en The Beatles het ook dit jaar afleggen tegen Pennywise en dEUS? Het antwoord kennen we morgen omstreeks middernacht.

Brussel

Van onze medewerker

Koen De Meester

De lijst van Studio Brussel ontstond in 1987 op initiatief van Bert Geenen. De nieuwbakken hitparade was een typisch product van de lijstjesmanie die in de jaren tachtig hoogtij vierde. De hitlijsten besloegen toen vaak nog diverse bladzijden in de tijdschriften, en de Top 30, die de nationale omroep toen elke zaterdagmiddag uitzond, was razend populair bij de jeugd.

Het fenomeen van de monsterhitparade stamt echter uit de Verenigde Staten. Het was het muziekmagazine Billboard dat met de hele heisa begon. Al in 1940 kwam het tijdschrift met de eerste nationale hitparade aanzetten. In de jaren vijftig ging het blad over tot het publiceren van verscheidene nationale lijsten, onder meer die van de best verkochte songs en de meest gedraaide liedjes op de radio. Er circuleerde zelfs een lijst die bijhield wat de populairste hits op de jukeboxen waren. Al die 'charts' werden in 1958 samengevoegd tot de Hot 100, nog steeds de moeder van alle hitlijsten en zeker ook van De tijdloze honderd.

Het idee van een tophonderd werd driftig gekopieerd en het begrip begon vanaf de jaren zestig danig uit te deinen. Zo komen we voor het eerst in de vroege sixties bij diverse radiostations een Memory Music Top 100 tegen. Een mooi voorbeeld daarvan was de Canadese radiozender Chum, die in 1963 zijn luisteraars opriep om hun favoriete songs door te sturen. De voor de huidige popliefhebber verrassende nummer één in die lijst was het smachtende 'Johnny Angel' van de latere film- en tv-ster Shelly Fabares. Verderop in de lijst staan heel wat vertrouwder namen, met Elvis Presley op kop. Onder meer Roy Orbison, Chubby Checker, Neil Sedaka en Paul Anka bezetten flink wat plaatsjes in de tophonderd. Het principe van deze 'eeuwige' hitlijsten werd al snel in Europa overgenomen en dat door de dominante aanwezigheid van American Forces Network, de zender van de Amerikaanse troepen in Europa. Dat radiostation werd net als de toenmalige radiopiraten druk beluisterd door al wie jong en hip was. De piraatzenders konden ook veel gemakkelijker buiten het keurslijf dat de toenmalige bestofte BRT en suffe NOS hanteerden. De eerste keer dat er hier een tophonderd van de populairste platen te horen viel, was in 1968, dankzij de populaire kaper Radio Veronica. De top 100 aller tijden werd gecompileerd uit lijstjes van de luisteraars. De criteria lijken sedertdien niet echt veel veranderd. Zo moesten de ingestuurde songs minstens één jaar oud zijn.

In 1968 waren de bijkomende voorwaarden dat de luisteraars in hun toptien een act slechts eenmaal mochten vermelden. De top Honderd aller tijden wordt nog altijd op Goede Vrijdag uitgezonden. Dat Studio Brussel voor kerstdag koos, is bijgevolg niet toevallig.

De nummer één uit 1968 was 'A Whiter Shade Of Pale' van Procol Harum. Net zoals de meeste songs uit de lijst is deze slow inmiddels een classic geworden en in De tijdloze figureerde deze hit tot in 1998. Verder vind je in de lijst The Mama's & Papa's 'Monday Monday', 'Hey Joe' van Jimi Hendrix Experience, 'Paint It Black' van The Rolling Stones en om de topvijf rond te maken het zeemzoete 'Nights In White Satin' van Moody Blues. 1968 droop niet echt van de nostalgie want in heel de tophonderd stonden liefst 93 songs uit de sixties.

Zes liedjes stamden uit de jaren vijftig en ééntje zelfs uit 1867: 'An der schonen blauen Donau', een wals van Johann Strauss. De lijst bulkt verder van The Doors, The Beatles, The Beach Boys, de Bee Gees, Them en The Kinks. De top 100 aller tijden zal een van de best beluisterde programma's van de jaren zeventig en tachtig worden.

Die grote populariteit inspireerde dan ook de versie van Studio Brussel. Het was Bert Geenen die De tijdloze honderd vanaf 1987 vele jaren zou blijven bezielen tot hij bij de zender wegging en naar de concurrentie overstapte. De fakkel werd overgenomen door Peter Verhulst, die de lijst een achttal keer presenteerde. Verhulst heeft niets dan goede herinneringen aan De tijdloze: "Het was wel telkens een marathonuitzending. We begonnen eraan om vier uur in de namiddag en stopten om middernacht, non-stop. Er hing een heel speciale sfeer: De tijdloze werd onder meer uitgezonden in jeugdclubs en die belden we tijdens de uitzending op. De luisteraars stuurden ons zelfs bevoorradingspakketten. Je kon dan ook merken dat, hoe verder het programma vorderde, hoe meer de alcohol begon te spelen. Na middernacht waren wij totaal bekaf en uitgaan was er achteraf niet meer bij. In principe deed ik de presentatie alleen, enkel de laatste keer heb ik in duo met Lieven Van Gils gewerkt. Na mijn vertrek was het Wim Oosterlinck die zich De tijdloze aantrok." Oosterlinck presenteert de honderd hits nog altijd en dat samen met Roos 'Expeditie Robinson' Van Acker. Benieuwd wie er dit jaar van het Tijdloze eiland gestemd wordt.

''De tijdloze' is een typisch product van de lijstjesmanie van de jaren tachtig'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
© 2019 MEDIALAAN nv - alle rechten voorbehouden