Dinsdag 19/01/2021

De losers van het dierenrijk

De panda's Xing Hui en Hao Hao werden gisteren als vorsten in ons land verwelkomd. Maar of ze al die egards ook echt verdienen? Niet elke bioloog is daarvan overtuigd.

Om te beginnen, een voor velen allicht verrassend bericht uit de oude doos: de komst van twee reuzenpanda's is helemaal geen primeur voor ons land. In 1987 kwamen er al eens twee exemplaren uit China op bezoek. Vier maanden lang werden ze toen geëxposeerd in de Antwerpse zoo.

De panda's Wan Wan - een mannetje - en Xi Xi - een wijfje - deden de bezoekersaantallen van de Antwerpse dierentuin exploderen. Maar of die bezoekers ook tevreden waren? Uit getuigenissen van toen blijkt dat de wachtrijen lang waren, en de teleurstelling soms aanzienlijk.

Zo waren er bijvoorbeeld klachten over de vacht van de panda's, die strogeel was in plaats van hagelwit. Ook werkte het menig bezoeker op de zenuwen dat de beesten haast voortdurend lagen te slapen. Teleurstellend was verder nog dat ze op geen enkel ogenblik samen te zien waren. Wan Wan en Xi Xi konden elkaar immers niet luchten. Om te vermijden dat hun vacht bloedrood in plaats van geel zou kleuren, moesten de dieren permanent gescheiden worden gehouden.

Geen konijn

Of onze nieuwe vrienden Xing Hui en Hao Hao een beetje liever voor elkaar zullen zijn? Het valt nog te bezien. Panda's zijn solitaire dieren. Bij dierenpark Pairi Daiza hopen ze dat hun panda's elkaar zo aardig zullen vinden dat er babypanda's van komen. De kans dat zoiets zonder hulp van de mens zal lukken, is niet bijzonder groot.

In 1982 werd in de zoo van Madrid en met behulp van kunstmatige inseminatie voor het eerst een panda op niet-Chinese bodem geboren. Op een tweede geboorte in Europa was het wachten tot 2007, toen in de dierentuin van Wenen de welp Fu Long het levenslicht zag. Om maar te zeggen: wat de voortplanting betreft zijn panda's toch een stuk minder succesvol dan pakweg de konijnen.

De verantwoordelijkheid voor deze moeizame voortplanting ligt zowel bij de vrouwtjes als bij de mannetjes. Om te beginnen zijn er de vrouwtjespanda's, die in één jaar nooit meer dan drie dagen ontvankelijk zijn. Dat zou misschien niet onmiddellijk een groot probleem vormen als de mannetjespanda's een toonbeeld van viriliteit zouden zijn. Dat zijn ze echter niet. Het geeft misschien geen pas om het op feestelijke dagen als deze te onthullen, maar onze jonge vriend Xing Hui heeft een, zeker in verhouding met dat forse lijf, belachelijk kleine penis van ongeveer 3 centimeter.

Daar komt nog bij dat panda's, en zeker panda's in gevangenschap, zelden of nooit zin hebben om iets met dat kleine lid van hen te doen. De meeste panda's worden vandaag geboren in het onderzoeks- en fokcentrum van Chengdu, de plek waar ook 'onze' dieren vandaan komen. Panda's krijgen in Chengdu viagra te slikken. Om hen te inspireren krijgen ze ook 'pandaporno' te zien. Als dat allemaal nergens toe leidt, worden de vrouwtjes geïnsemineerd met pandazaad van de spermabank.

Bamboe

Veel gedoe dus, en dat mag ook gezegd van hun voedingsgewoontes. Panda's eten, we vertellen niets nieuws, haast uitsluitend bamboe. Omdat deze plantensoort nauwelijks energiewaarde heeft, moet de panda er elke dag minstens 20 kilogram van eten.

Waarom de panda alleen maar bamboe wil eten, is trouwens een raadsel. Panda's hebben, net als andere berensoorten, de tanden van een carnivoor. Niemand weet wat hen ooit heeft bezield om voor een bestaan als vegetariër te kiezen. Een slimme zet was het, vanuit darwinistisch oogpunt, in elk geval niet.

Zijn weinig efficiënte eet- en voortplantingsgedrag heeft van de panda een controversieel dier gemaakt. Enerzijds is hij hét idool van de natuurbeschermers, anderzijds zijn er ook biologen die zich afvragen waarom we een soort als de panda zouden moeten beschermen als die zo hard haar best doet om zichzelf uit te roeien. Een bekende panda-hater is de Britse natuurdocumentairemaker Chris Packham. Hij noemde het vele geld dat er de afgelopen vijftig jaar naar de bescherming van de panda is gegaan "puur geldverspilling". In hetzelfde kamp vinden we ook de Amerikaanse columnist Timothy Lavin. Toen in de zoo van Washington vorig jaar een pandawelpje geboren werd, klonken zijn gelukwensen eerder sarcastisch. "Proficiat met jullie nieuwe pandawelp, Washington! Jullie verlengen daarmee het voortbestaan van een hopeloze en verkwistende diersoort die de wereld allang had moeten opgeven."

---

Niet de beste leerlingen van Darwin

Vrouwtjes-panda's kunnen zich maximaal drie dagen per jaar voortplanten

Mannetjes-panda's zijn niet echt viriel, daarvoor is hun penis (zo'n 3 centimeter) te klein

Panda's hebben zelden 'zin': zeker in gevangenschap moet er viagra en porno aan te pas komen

Panda's eten alleen maar bamboe, maar hebben het gebit van een vleeseter

Bamboe heeft nauwelijks energiewaarde, ze moeten er dagelijks 20 kilo van eten

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234