Woensdag 03/06/2020

Kantoren

De lockdown doet ons afvragen: willen we nog wel terug naar kantoor?

De werkvloer van de toekomst zal er compleet anders uitzien.Beeld Elise Vandeplancke

Zijn kantoorgebouwen klaar voor de sloop? Nu veel kantoorpersoneel nog steeds van thuis uit de klus moet klaren, hebben de meesten de geneugten daarvan ontdekt. Liefst 8 op de 10 Vlamingen wil dat na de lockdown ook nog kunnen doen. 

Het begint al nog voor je binnenstapt. Om op kantoor te geraken moet je eerst de trein nemen, vertragingen tolereren. Of nog erger: in de file toekijken hoe het leven je voorbijsteekt. Nu we al een dikke twee maanden in lockdown zitten, daagt het sommigen dat er ook voordelen zijn verbonden aan het thuiswerk. Je zet je computer aan, maakt je koffie en de dag kan beginnen. 

Kantoorgebouwen die anders bruisen van activiteit liggen er nu al weken grotendeels verlaten bij. Maar zouden we het kantoor eigenlijk wel missen, vroeg managementprofessor Frederik Anseel (University of New South Wales in Sydney) zich onlangs al af in De Tijd. Terwijl die gebouwen voor bedrijven toch ook handenvol geld kosten? 

Twitter 

In de tijd van het programma De collega’s trok iedereen nog naar het kantoor, omdat je de fax, het vaste telefoontoestel en de dossiers nodig had. Maar die dingen klinken door de digitale revolutie als archeologische artefacten in een museum. 

Ook voor Twitter hoeft het kantoorgebouw niet meer. Het Amerikaanse techbedrijf heeft aan zijn werknemers al laten weten dat ze “voor altijd” thuis mogen blijven werken. Als er kosten zijn voor een nieuw bureau of een comfortabele stoel, dan zal Twitter die zelf voor zijn rekening nemen. Facebook volgt hetzelfde stramien en wil tot de helft van zijn personeel van thuis laten werken. 

Bij het Vlaamse techbureau In The Pocket, dat apps als Payconiq heeft ontwikkeld, loopt het echter niet zo’n vaart. “Wij zijn nogal behoudsgezind”, zegt ceo Jeroen Lemaire. “Onze 130 werknemers werken nu ook van thuis zonder enig verlies in de performance. Maar het kantoorgebouw heeft volgens mij absoluut nog zin.”  

Toch is het niet de eerste keer dat het nut van kantoorgebouwen in vraag wordt gesteld. CTrip, de grootste toeristische onderneming van China, wilde in 2010 weten of een aantal telefonisten in zijn callcenter in Shanghai hun telefoons niet beter thuis konden doen. Uit het experiment bleek dat de productiviteit toenam en het personeel zich meer tevreden voelde over het werk. 

“Omdat het een perfecte oplossing leek, heeft CTrip dat uitgerold voor de hele firma”, zegt Lien Desmet, die aan Vlerick Business School onderzoek doet naar leiderschap op de werkvloer. “Maar toen alle werknemers dus vervolgens van thuis konden werken, bleek dat velen liever teruggingen naar kantoor.” 

De omstandigheden waarin iemand zich thuis urenlang moet focussen op de laptop zijn sterk verschillend, zo wijst Desmet aan. Sommigen hebben ook liever wat sociaal contact of zitten graag in een groep om zich echt te kunnen motiveren.

In coronatijden komt daar nog eens bij dat veel mama’s en papa’s moeten jongleren tussen het thuiswerk en de opvang voor hun kinderen, terwijl ze hen ook nog moeten helpen met school. Uit een enquête bij meer dan 5.200 Vlamingen is een gelijkaardig beeld naar voor gekomen, dat de Chinese werknemers van CTrip al hadden geschetst. Meer dan 8 op tien wil ook na de coronacrisis nog thuiswerken. Maar er zit ook een stevige nuance aan: niemand wil dat voltijds gaan doen. 

Beeld Gregory Van Gansen / Photo News

Thuiswerkrisico’s 

Volgens Miet Timmers, docent Gezinswetenschappen aan de Odisee Hogeschool, ligt de grens op halftijds thuiswerken. Voor wie die overschrijdt, is het mogelijk dat het sop de kool niet waard is. “Werknemers die minder aanwezig zijn op de werkvloer worden minder gezien”, zegt Timmers. “Ze missen soms informatie. Maar zo grijpen ze ook naast promotiekansen. Op de lange termijn heeft het dus een negatief effect.” 

Volgens Lemaire, de CEO van In The Pocket, wordt thuiswerken dan ook pas echt interessant voor wie al wat is opgeklommen. Jongeren die net afgestudeerd zijn, kunnen beter wel naar kantoor tuffen, omdat ze daar makkelijker bijleren van collega’s en een netwerk opbouwen. “Je ontwikkelt je carrière minder goed vanuit een koffiebar”, zegt hij. “Dat geloof ik toch.” 

Voor Lemaire zit het hem in de kleine dingen. Het kantoor van In The Pocket is – zoals het een techbedrijf betaamt – ingericht zodat werknemers in een gezellige omgeving samenzitten (voor de pauze is er een pingpongtafel). Snel kunnen overleggen zonder een Zoom-meeting in te plannen, even met elkaar spreken op het terras, of elkaar gewoon kruisen in de gang: volgens Lemaire zijn die zaken nog steeds goud waard om de creativiteit te stimuleren. 

Kan er ook geen manier zijn om het beste van het kantoorleven te behouden en de kantoren zelf te slopen? Misschien zoals hippe creatives nu liever samenhokken in een coworking space? Sommige kantoorgebouwen lijken al te anticiperen op hun eigen ondergang en hebben niet meer genoeg stoelen en tafels voor al het personeel. ‘Flexwerken’ klinkt er dan als mantra door de gangen: soms werk je thuis, soms op kantoor. 

“Wij gingen net voor de coronacrisis verbouwen”, zegt Bart Dewaele, ceo van het communicatiebureau Duke and Grace. “De ruimte voor bureauoppervlakte zou daarbij serieus worden verminderd, maar er komen wel meer telefoonhokjes en informele ontmoetingsplaatsen.” 

Ook Dewaele merkt dus een verschuiving op in het kantoorlandschap, maar gaan bedrijven nu meer inzetten op de ‘kantoorbeleving’? “Het wordt alleszins geen pretpark”, zegt hij. “Maar tijdens de lockdown heb ik ook gemerkt dat sommige collega’s wat geïsoleerd zijn geraakt. Ik heb eigenlijk weer geleerd wat het belang is van fysieke meetings.”  

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234