Donderdag 29/07/2021

De link tussen lust en kust

De expo Zeerotica in het Visserijmuseum in Oostduinkerke, vertelt het verhaal van liefde en lust aan de kust. Het omvat artistieke hoofdstukken, met werk van onder meer Johan Tahon en Paul Delvaux, literaire, met een scène uit het boek Vissen redden van Annelies Verbeke, maar ook scabreuze. Of wist u dat een rog een handig masturbatiemiddel kan zijn?

Jarenlang hing rond het Nationaal Visserijmuseum in Oostduinkerke de beduimelde geur van een streekmuseum. In 2008 werd het echter grondig gerenoveerd en vorig jaar kreeg het een nieuwe ambitieuze conservator aan het roer: de Poolse schrijfster en cultuurmanager Maja Wolny. Zij opent vrijdag de eerste thematische expo van het museum en het is er meteen een met een hoog gehalte rode oortjes: Zeerotica, over de link tussen zee en erotiek, tussen lust en de kust.

Het idee haalde ze bij Annelies Verbeke en haar boek Vissen redden, over schrijfster Monique Champagne die de literatuur laat voor wat ze is en zich inzet voor het behoud van de vis. "Zee en erotiek komen in dat boek op een verrassende en licht absurde manier samen. Ik begreep Monique Champagne en haar passie voor het zeeleven en het geschreven woord. Alleen haar liefde voor bonkige vissers deel ik niet (lacht). Bovendien schreef Annelies in haar boek wat mij betreft de meest stomende seksscène uit de Vlaamse literatuur, die tussen Monique en een Russische visser. Puur zweet en zee."

De scène staat neergeschreven in een cabine met rood gordijn, een 'literaire peepshow', op de tentoonstelling. Die werd opgedeeld in vier thema's - "de sensuele zee", "de zeemeermin", "eros en vissers" en "bloot aan en in zee". Beeldende kunst wordt er afgewisseld met getuigenissen en parafernalia. Er zijn werken van grote namen bij: Le Sirène van Paul Delvaux, het beeld Universus(V.M.Z.) (Venus. Maria. Zeeën) van Johan Tahon, de litho Baders van Léon Spilliaert en - uit de eigen collectie - het schilderij Interieur met vissersvrouwen van Aloïs Boudry.

"De beeldende kunst geeft onze expo niet alleen geloofwaardigheid", zegt Wolny, "zij zorgt vooral voor reflectie, een reflectie bovendien die veel dieper gaat dan de mooiste paneeltekst ooit kan bieden. Neem nu het beeld van Johan Tahon. Hoe kan je beter de zondige zoektocht naar een watergodin, naar de vrouwelijke elementen in de zee verbeelden dan met dat beeld?"

Wie op de tentoonstelling op zoek gaat naar expliciete beelden komt dan ook van een kale reis terug. De expo moet het eerder hebben van suggestie en verbeelding. In woord echter, worden de zaken soms erg concreet. Zo vertelt een visser in een van de getuigenissen die de tentoonstelling doorspekken, hoe zij om te masturberen roggen gebruikten. Herinner u hoe Tom Lanoye in Kartonnen dozen beschrijft hoe hij creatief is met biefstuk? Zoiets, maar dan met vis. Maar even goed gaan de getuigenissen over eenzaamheid en het verlangen naar warmte.

Sterke band

Het thema van Zeerotica, de mensen die eraan meewerkten - naast Verbeke en Tahon, ook An Pierlé (die een sirenenzang bedacht) en actrice en voormalig kustbewoonster Joke Devynck -, de humor en creativiteit: alles aan de tentoonstelling ademt toegankelijkheid. Een must, vindt de nieuwe conservator. "De band tussen mens en zee is bijzonder sterk. Zowat iedereen heeft iets met de kust, al is het maar via verre familieleden die er ooit woonden en werkten. Het Visserijmuseum moet die band aanhalen. Misschien leefde het vroeger iets te veel in het verleden."

Toch wil Wolny ook het trouwe publiek uit de begindagen niet kwijt. "Het zou dom zijn als een museum rond maritiem erfgoed, zowat het enige in Vlaanderen bovendien, de navelstreng met het verleden zou doorknippen. We hebben een fantastische collectie die van dat verleden getuigt en willen ons blijven richten op die mensen die er steeds weer naar ons museum voor terugkeren. Alleen: een groot deel van het publiek doet dat niet. Hen moet je nieuwe dingen aanbieden. Daarom brengen we vanaf nu jaarlijks een thematische tentoonstelling als Zeerotica."

Het bezoekerscijfer moet dan ook onverwijld omhoog. Van veertigduizend naar vijftigduizend moet het dit jaar al gaan. "Ons bezoekersaantal was vergelijkbaar met dat van de grote stedelijke erfgoedmusea, maar ik denk dat we nog lang niet aan ons plafond zitten", besluit Wolny.

Zeerotica, nog tot 31 december in het Nationaal Visserijmuseum in Oostduinkerke. Alle info: www.visserijmuseum.be In onze bijlage Wax gaan we dit weekend nog dieper in op de expo.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234