Woensdag 16/10/2019

Column

De lijstjestijd als zelfbevestiging van wat we allemaal gedaan, gezien, gehoord en geproefd hebben

Beeld dm

Bart Steenhaut is chef muziek bij De Morgen.

Het zijn de laatste dagen van het jaar en dus wordt er momenteel teruggeblikt alsof er geld mee te verdienen valt. Nog even achterom kijken, de balans opmaken, alle opgespaarde ballast afwerpen, en dan weer moedig voorwaarts. Ondanks mijn aangeboren optimisme, vind ik het elk jaar rond deze tijd een half mirakel dat er weer een kaap werd gerond. Zonder al te veel kleerscheuren en tegenslagen de meet halen is iets wat met ouder worden sowieso minder evident wordt, en eens de veertig voorbij duikt er bovendien een akelig besef op, waar je voordien eigenlijk nooit stil bij had gestaan: je begint steeds vaker helden te verliezen die mee je culturele ontwikkeling hebben bepaald. In mijn geval: J.J. Cale en Lou Reed. Ray Manzarek van The Doors, ook. Stuk voor stuk iconen die elk op hun manier het verloop van de popmuziek een andere wending hebben gegeven, en in 2013 aan de line-up van het grote rockfestival in de hemel werden toegevoegd.

Bekende doden zijn tot nog toe zowat de enigen die in jaaroverzichten niet in een bondig top-tientje worden gegoten. Te onkies, al is het vast maar een kwestie van tijd voor ook daar verandering in komt. Een lijstje is nu eenmaal een dankbaar format, en het leest bovendien lekker weg. Het ordent de dingen in een volstrekt subjectieve wijze, wat er meteen het belangrijkste nadeel en de grootste charme van is.

Vroeger drukten alleen kranten en weekbladen dergelijke topjes af, maar met de komst van de sociale media doet iedereen vrolijk mee, en afgelopen week werd Facebook dichtgesneeuwd met opsommingen van beste films, boeken, concerten, cd's, restaurants, blunders en onenightstands van het jaar. Die laatste twee blijken bij navraag overigens vaak samen te gaan.

Los daarvan is het uiteraard vooral een vorm van zelfbevestiging: kijk eens wat ik allemaal gedaan, gezien, gehoord en geproefd heb. Er spreekt vooral voldoening uit. Ondanks het occasionele oponthoud toch weer een jaar intens geleefd.

Na al dat wikken en wegen volgt het fijnste moment. Dat van tabula rasa. Schoon schip maken, en vooruitblikken op twaalf nieuwe maanden vol nieuwe perspectieven en ruimte voor ambitieuze plannen. Op 1 januari zindert de kater van de nacht voordien doorgaans nog te hard na om veel substantieels te denken, maar de dag nadien moet zowat de meest optimistische van allemaal zijn. Omdat het wellicht het enige moment wordt dat je zelf nog gelooft dat je aan alle gemaakte goede voornemens vast kan houden. Meer boeken lezen. Minder snel leven. Eindelijk eens naar een opera gaan. Geduld leren hebben met ongeduldige mensen. Beleefd blijven tegen boertige mensen. Geld storten aan ngo's die het echt nodig hebben, ook.

Al leert de ervaring dat de meeste van die dingen straks zelf in een lijstje terechtkomen: de jaarlijks weerkerende hitlist van goede voornemens die het opnieuw niet gehaald hebben. Die wordt vermoedelijk al halfweg februari opgesteld. In stilte. Ver weg van Facebook en gedrukt papier.

 
Kijk eens wat ik allemaal gedaan, gezien, gehoord en geproefd heb
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met De Morgen?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van De Morgen rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234