Dinsdag 13/04/2021

Opinie

De Lijn zit met een immens probleem

null Beeld Photo News
Beeld Photo News

Johan De Mol is verkeersdeskundige (UGent). Luc Desmedt is bestuurslid van vzw Reizigersbond.

Voor tram- en busreizigers zijn regelmaat en betrouwbaarheid essentieel. Dit blijkt eens te meer uit de (on)tevredenheidsmeting. Vermits de tevredenheid de eerste operationele doelstelling van De Lijn in de beheersovereenkomst is, stelt zich voor De Lijn een immens probleem.

Het lijkt er sterk op dat De Lijn deze strategische doelstelling op verre na niet meer realiseert.

Het is evident dat de stiptheid, waarover slechts 44 procent tevreden is, meer dan een pijnpunt is: nooit lag de tevredenheid van de Lijn-klanten zo laag. Terecht vraagt de Lijn-directie de wegbeheerders om ingrepen die de doorstroming van tram en bus verbeteren.

Hermelijnen en albatrossen

De stiptheid loopt echter ook terug wegens de door de Vlaamse regering verlaagde exploitatiebudgetten. Gevolg: grotere trams komen minder vaak langs. Op de Gentse lijn 1 ligt het plaatsaanbod in de ochtend-schoolspits van station naar centrum in 2018 een derde lager dan in 2007. Tegen zestien vijfdelige hermelijntrams met vier dubbele deuren destijds rijden er nu nog acht, de helft grotere, zevendelige albatrostrams met vijf dubbele deuren. Meer reizigers, minder plaatsaanbod, verhoudingsgewijs minder deuren: bijgevolg stappen de reizigers trager in en uit. De totale haltestilstand én de ritduur nemen toe.

In april 2017, bij de start van het circulatieplan in Gent, zette De Lijn nog een tiental kleine PCC-trammetjes in, terwijl er even veel grote, rijklare hermelijnttrams ongebruikt in de stelplaats bleven. De feitelijke reizigersdoorstroming verslechtert door het lagere exploitatiebudget. Hierdoor wordt inspelen op het beschikbaar rollend materieel ondanks de toenemende reizigersvraag in Gent (raming De Lijn: +28 procent) onmogelijk. Dit is in strijd met de beheersovereenkomst van de Vlaamse overheid, die De Lijn oplegt om reizigers te verleiden om voor tram en bus te kiezen.

Het tekort aan stiptheid is voor een deel te verklaren door moeilijke doorstroming op de weg maar dit is niet de enige verklaring.

De Lijn zorgt zelf voor vertragingen waardoor de stiptheid in het gedrang komt. Deze huisgemaakte vertragingen kan De Lijn met een goede organisatie onder controle krijgen en vergen meestal niet veel extra middelen.

Zo rijden in Antwerpen en Gent hermelijntrams met slechts vier dubbele deuren, terwijl de trams die de MIVB inzet (dezelfde lengte en leverancier), de helft meer deuren hebben. Logisch dat het in- en uitstappen in Brussel minder lang duurt. Trams en bussen met meer deuren bestellen is reizigersvriendelijker dan ‘tijdrovende’ haltes te schrappen, zoals onder meer in Gent gebeurt.

Yes you scan!

De verplichting voor alle Lijn-abonnees om hun chipkaart aan boord te valideren (Yes you scan!) vertraagt eveneens het instappen. In Straatsburg valideert men op het tramhalteperron vooraleer in te stappen. Waarom verplicht De Lijn haar klanten om op gelede bussen uitsluitend aan de voorste deur in te stappen, terwijl aan de uitstapdeuren verderop ook valideertoestellen staan, en de MIVB op haar gelede bussen het instappen langs alle busdeuren wél toelaat?

In Gent verlopen sommige vervoerbewijscontroles tergend traag (soms 5 minuten) – terwijl tram of bus stilstaat op een eigen bedding, nochtans aangelegd om vlot op te schieten. Logisch dat deze ongewild stilstaande reizigers ontevreden zijn. Zij betalen om te worden vervoerd.

Wanneer De Lijn te weinig of onoordeelkundig materieel – bijvoorbeeld kleine PCC in plaats van hermelijnen/albatrossen – inzet, geraken vele reizigers niet op de tram en is het drummen geblazen, met veel tijdsverlies voor in- en uitstappen.

Veel reizigers missen hun aansluiting omdat een aflostijd van bestuurders soms 5 minuten duurt.

Een andere huisgemaakte vertraging vormt de ontwaarding en het gebrek aan telgegevens. Het is zonneklaar dat het door minister Weyts en de Vlaamse regering opgelegde verminderde exploitatiebudget De Lijn steeds meer in ademnood brengt. Evenwel, waarom bestelt De Lijn nu nog CAF-trams zonder automatische telapparatuur, nochtans door de leverancier standaard voorzien? Dan zou De Lijn meteen onbewistbare reizigersaantallen kunnen voorleggen, zonder te wachten op Godot noch op haar vertraagde – én instapvertragende – registratiesysteem RETIBO.

De Lijn zou de slogan “Yes, we can” vooreerst binnen de eigen organisatie moeten waarmaken.

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234