Zondag 24/10/2021

AnalyseOpenbaar vervoer

De Lijn trekt handen af van belbus

Een belbus van De Lijn. Het systeem wordt in 2022 vervangen door een combinatie van taxi's, busjes en deelwagens. Beeld Benny Proot
Een belbus van De Lijn. Het systeem wordt in 2022 vervangen door een combinatie van taxi's, busjes en deelwagens.Beeld Benny Proot

Vanaf 2022 verdwijnt de belbus zoals we die nu kennen. Wie dan op het platteland gebruik wil maken van het openbaar vervoer, zal moeten kiezen tussen taxi’s, busjes en allerlei deelsystemen. Maar dat zal niet meer via De Lijn gebeuren.

Wie een belbus nodig heeft, kan vandaag terecht bij de belbuscentrale van zijn of haar provincie. Vanaf volgend jaar wordt de organisatie omgegooid. Op het platteland zullen dan niet alleen belbussen rondrijden, maar een mix van publieke en private vervoersmiddelen. Denk aan taxi’s, buurtbusjes, shuttles en deelauto’s. Ook het vervoer van mensen met een fysieke beperking en van leerlingen in het buitengewoon onderwijs vallen onder dit nieuwe systeem.

Al deze ritten moeten straks bij de Mobiliteitscentrale worden geboekt, een soort overkoepelende taxicentrale voor heel Vlaanderen. Reizigers zullen via een app of per telefoon aan dit platform moeten doorgeven waar ze naartoe willen. Een dispatcher bekijkt dan welke aanbieder en welk vervoersmiddel het meest geschikt is en hoeveel dit kost. Dit kan bijvoorbeeld een shuttlebus of een deelauto zijn. Als er geen vervoer beschikbaar is, kan de dispatcher ook voorstellen om je verplaatsing uit te stellen.

Risico te groot

Tot nu toe bewoog De Lijn hemel en aarde om de overheidsopdracht binnen te halen. Vorig jaar ging ze een samenwerking aan met technologiebedrijf Siemens en het Diegemse callcenter In2Com. Het trio zou meedingen via de gezamenlijk opgerichte dochteronderneming sMIND. De directie van De Lijn beloofde toen dat de werknemers van de belbuscentrale, ongeveer vijftig personen, met behoud van hun rechten zouden kunnen doorschuiven naar de nieuwe centrale.

Maar De Lijn haakt nu toch af. De overheidsopdracht die Vlaanderen heeft uitgeschreven, is te duur, te flou en te complex. “We zijn van oordeel dat de risico’s gelinkt aan het bestek te hoog zijn”, zegt Ann Schoubs, de nieuwe directeur-generaal.

In een bericht aan het personeel gaat de directie nog wat dieper in op de problemen: “De scope van het project is onvoldoende duidelijk, de timing is zeer strak en de boetes die opgelegd kunnen worden zijn erg hoog. Bovendien moeten belangrijke zaken die een significante impact kunnen hebben op de offerteprijs nog uitgeklaard worden na de gunning van het project.”

De beslissing van De Lijn heeft grote gevolgen. Het betekent dat de regie van het zogenaamde vervoer op maat de facto wordt geprivatiseerd. “Er blijven nu nog vier kandidaten over waarmee onderhandelingen gevoerd zullen worden”, zegt mobiliteitsminister Lydia Peeters (Open Vld), die de aanbesteding wil voortzetten. In de wandelgangen is te horen dat onder andere de Franse IT-groep Capgemini kandidaat is.

Grote verantwoodelijkheid

Wie het ook wordt: het bedrijf dat de opdracht binnenhaalt, krijgt een grote verantwoordelijkheid. De Mobiliteitscentrale regelt niet alleen de reservaties van de ritten, maar ook de facturatie, de feedback van de reizigers en de communicatie met de vervoersbedrijven. Mensen met een beperking zullen van deur tot deur moeten worden vervoerd. Dit vergt een ernstige voorbereiding, terwijl 2022 niet zo ver weg is.

“We vragen ons af of de overheid dit niet onderschat”, reageert Stefan Stynen, voorzitter van reizigersvereniging TreinTramBus. Hij vreest voor een scenario zoals bij Retibo, het geflopte IT-project van De Lijn dat meer dan 150 miljoen euro heeft gekost. “Uiteindelijk bleek alles veel complexer, tijdrovender en duurder dan verwacht.”

De vakbonden hebben intussen te horen gekregen dat zoveel mogelijk werknemers van de belbuscentrale binnen De Lijn aan de slag blijven. “De directie bekijkt onder andere of ze omgeschoold kunnen worden”, zegt Stan Reusen van het ACOD. Volgens de vakbondssecretaris is de beslissing van de directie best te begrijpen. “Wat de overheid vraagt, is gewoon niet haalbaar voor De Lijn. Zeker niet binnen de opgelegde termijn.”

Meer over

Nu belangrijker dan ooit: steun kwaliteitsjournalistiek.

Neem een abonnement op De Morgen


Op alle artikelen, foto's en video's op demorgen.be rust auteursrecht. Deeplinken kan, maar dan zonder dat onze content in een nieuw frame op uw website verschijnt. Graag enkel de titel van onze website en de titel van het artikel vermelden in de link. Indien u teksten, foto's of video's op een andere manier wenst over te nemen, mail dan naar info@demorgen.be.
DPG Media nv – Mediaplein 1, 2018 Antwerpen – RPR Antwerpen nr. 0432.306.234